Home » Artikelen » Paspoort perikelen

Paspoort-perikelen

Ga je op vakantie, dan moeten je kinderen een eigen paspoort hebben. Bijschrijvingen op het eigen paspoort gelden niet meer. Maar daarnaast is er nog meer nodig.

Ervaren reizigers maken zich nergens druk om als ze op vakantie gaan: een paspoort en een credit card of een pinpas, dat is zo'n beetje alles wat je nodig hebt. Eventueel een vliegticket erbij; de rest is bijzaak. En wat je vergeten bent, koop je gewoon ter plekke.

Maar als je met kinderen reist, is het toch wat ingewikkelder. Vooral sinds de overheid zich steeds meer druk is gaan maken over kinderontvoering. Niet dat dat nou zo'n toenemend probleem is, die kinderontvoering, maar in het kader van risicopreventie moet alles wijken.

Pak alvast maar een extra koffer: volgens de Nederlandse marechaussee zou je maar liefst 7 (zeven!) aanvullende documenten moeten meenemen. En neem vóór het vertrek een extra vrije dag (of meer) om alles voor elkaar te krijgen...

Om welke kinderen gaat het?

Het probleem van al die extra documenten speelt vooral bij kinderen die een andere achternaam hebben dan de vader of de moeder met wie ze reizen. Dus:

  • kinderen van gescheiden ouders;
  • kinderen van moeders die hun meisjesnaam hebben behouden;
  • kinderen van andere ouders (dus als je een vriendje of vriendinnetje meeneemt).

Dat is het officiële verhaal. Maar in de praktijk zal de marechaussee (de militaire politie die de paspoortcontrole uitvoert) ook moeilijk doen in alle gevallen die ze zelf 'verdacht' vinden. Denk bijvoorbeeld aan:

  • kinderen die een andere huidskleur hebben (bijvoorbeeld als ze geadopteerd zijn).

Wat moet je meenemen?

Op de overheidspagina Reizen met kinderen wordt aangeraden om behalve het paspoort van het kind (vanaf 26 juni 2012 moet ieder kind een eigen paspoort hebben!) ook mee te nemen:

  • een 'verklaring toestemming voor vakantie' van de andere ouder;
  • een recent uittreksel uit het gezagsregister;
  • een recent uittreksel uit de GBA;
  • een kopie van het paspoort van de toestemming gevende ouder;
  • eventueel: een uitspraak met betrekking tot gezag en omgang;
  • eventueel: het ouderschapsplan;
  • eventueel: een geboorteakte.

Dat zijn dus vooral papieren die betrekking hebben op kinderen van gescheiden ouders. Maar ook in andere gevallen zul je extra papieren moeten meenemen.

Toelichting op de papierwinkel

NB: dingen die je niet kunt invullen, hoef je natuurlijk niet in te vullen. Bijvoorbeeld: het adres (of de adressen) waar je zult verblijven. Als je gaat trekken, kun je geen adressen geven. En als er geen sprake is van echtscheiding, kun je een aantal bijlagen doorstrepen (met de vermelding "niet van toepassing").

  • Uittreksel uit het gezagsregister is een document waarin staat wie ouderlijk gezag heeft over het kind. Je haalt dit document bij de rechtbank.
  • Een recent uittreksel uit de GBA (Gemeentelijke Basisadministratie) is een document waarin de gemeente verklaart dat het kind daar staat ingeschreven. Je haalt dit document bij de gemeente waarin het kind woont.

NB: dit uittreksel kan de paspoortcontrole misschien bespoedigen of vergemakkelijken, maar is niet strikt noodzakelijk. De marechaussee heeft namelijk online-inzage in de GBA. Dit document zou hoogstens interessant kunnen zijn voor gebruik in het buitenland.

  • Kopie van het paspoort van de toestemming gevende ouder spreekt voor zich.
  • Uitspraak met betrekking tot gezag en omgang is het document waarin staat wat de rechter bepaald heeft bij een scheiding.
  • Ouderschapsplan is een document dat sinds 1 maart 2009 moet worden opgesteld wanneer ouders gaan scheiden. Zo'n plan bevat in ieder geval afspraken over: taakverdeling, omgangsregeling, informatie-uitwisseling en kinderalimentatie. Maar afspraken over de vakanties zijn ook meegenomen natuurlijk.
  • Geboorteakte is een document waarin bevestigd wordt dat het kind daadwerkelijk geboren is, op de aangegeven plaats en tijd. Je kunt dit document alleen krijgen in de gemeente waarin het kind geboren is.

Commentaar van de overheid

We vroegen het ministerie van Defensie, verantwoordelijk voor marechaussee-zaken en grenscontroles, wat de wettelijke grondslag is voor deze adviezen. Dat blijkt te zijn: de Uitvoeringswet internationale kinderontvoering.

In essentie gaat het dus om het tegengaan van kinderontvoering. Okee. Maar vindt het ministerie niet dat die berg documenten die je mee zou moeten nemen niet érg belastend is voor ouders? Nee, dat vinden ze helemaal niet. Om kinderontvoering tegen te gaan is alles geoorloofd, aldus de woordvoerder.

De woordvoerder gaf nog wel een tip. Namelijk dat je van alle rompslomp af zou zijn wanneer je als moeder – net zoals tot nu toe al gebruikelijk was – in je paspoort de vermelding laat opnemen "e.v. [naam van de vader]", waarbij "e.v." staat voor: "echtgenote van". Zodat de naam van het kind alsnog geduid kan worden.

Ons lijkt deze tip niet echt afdoende, althans niet in alle gevallen. Denk aan situaties waarin domweg geen sprake is van een huwelijksrelatie, of als er een vriendje of vriendinnetje meegaat op vakantie. Overigens kun je zo'n soort vermelding ook laten opnemen als je gescheiden bent.

Ons eigen advies

Wilt u eigenzinnig en pragmatisch te werk gaan, omdat u zeven aanvullende documenten wel érg overdreven vindt, dan kunnen we u het volgende aanraden.

Op basis van gezond verstand, én op basis van de praktijkervaringen van reizende ouders, raden wij aan:

  • neem behalve het paspoort van het kind ook een kopie van de geboorteakte mee;
  • maak een kopie van het paspoort van de andere ouder (of van beide ouders, als het om een vriendje of vriendinnetje gaat), en plaats daarop een ondertekende tekst waaruit de goedkeuring voor de vakantie blijkt;
  • neem vóór je op vakantie gaat contact op met de ambassade van het land waar je naartoe reist, en vraag wat ze daar voor aanvullende eisen stellen.

Meer informatie

Naschrift

Een lezer vroeg ons waarom het trouwboekje niet genoemd wordt, noch bij de officiële stukken die de marechaussee aanraadt, noch bij de stukken die wij zelf aanraden. Dat heeft meerdere redenen.

Ten eerste is een trouwboekje geen rechtsgeldige vervanger van de geboorte- of huwelijksakte. Ten tweede is het een beetje een raar - ongestandaardiseerd - document. Elke gemeente heeft weer een ander boekje. (Bijvoorbeeld of de kinderen al dan niet bijgeschreven kunnen worden.) En ten derde doet dat huwelijk er ook niet zoveel toe, als je kinderontvoering (door rancuneuze ex'en) wilt tegengaan. Dat je ooit getrouwd bent geweest, is niet zo relevant. Vandaar ook dat de huwelijksakte zélf (of een kopie daarvan) ook niet in de lijst staat.

Een andere lezer vroeg of een paspoort ook nodig is als je naar een Schengen-land reist, oftewel een lid van de Europese Unie waarvoor geen grenscontroles gelden. Dat hangt ervan af. Als je de Belgische of Duitse grens oversteekt (te voet, of met de fiets, of met de auto) heb je inderdaad geen paspoort nodig, maar als je gaat vliegen natuurlijk wel. Op vliegvelden is altijd paspoortcontrole. Daarnaast hebben veel landen een toonplicht voor een ID of paspoort, als je ter plekke wordt aangehouden.

Henk Boeke

is redacteur van Ouders Online.