logo Ouders Online

home forum chat thema-pagina's vraagbaken video koopjeskelder surf-tips snuffelgids service colofon

Magazine - redactionele artikelen
 Actueel
 Kinderboekbesprekingen - archief
 Jeugdboeken 12+ - archief
 Kinderboeken - algemeen
Nieuwe Jeugdboeken 12+

16 mei 2008

Terug van weggeweest: onze besprekingen van nieuwe jeugdboeken, voor pubers vanaf ca. 12 jaar. We heten Eveline Vink, onze nieuwe recensente, van harte welkom!

In deze aflevering: jeugdboeken over cultuurverschillen.


Jeugdboeken over cultuurverschillen

door: Eveline Vink

Pubers zijn bezig hun eigen ik te ontdekken en zich af te vragen waar ze bijhoren. Boeken waarin die vraag centraal staat, sluiten dus heel goed aan op datgene waar ze over nadenken.

Bij 'cultuurverschillen' moet je beslist niet alleen denken aan 'de multiculturele samenleving'. Het kan, maar het hoeft niet. Het kan gaan over een Nederlands meisje met een Marokkaans vriendinnetje, of over een Afghaanse jongen in een asielzoekerscentrum, maar ook over een reis naar Amerika.


It's a wonderful life (13+)

Omslag: It's a wonderful life

It's a wonderful life
door: Jesse Goossens
uitg.: Lemniscaat
ISBN 9789047700227
prijs: EUR 14,95

Anna is 17 en gaat in de zomervakantie een maand logeren bij haar oom in Amerika. Hij geeft haar veel vrijheid en ze vindt al snel haar draai. Ze gaat werken in een knusse antiekzaak, en raakt bevriend met een oud Joods dametje én een 18-jarige begrafenisondernemer.

Ondertussen probeert ze uit te vinden wie ze nou eigenlijk is, of wil zijn. Halverwege het verhaal blijkt dat Anna kort voor haar vertrek ontdekte dat ze geadopteerd is, wat haar zoektocht naar haar eigen identiteit nog dwingender maakt.

Anna smijt met filmcitaten, vooral als ze zelf niks weet te zeggen. Jesse Goossens, de auteur van het boek, vertelt er bijna nooit bij uit welke film de citaten afkomstig zijn. Dat geeft je gelegenheid een schat aan filmgeschiedenis te ontdekken (door zelf de citaten te Googelen) zonder dat je lastig wordt gevallen met storende colleges.

Colleges worden wél een beetje gegeven over de Ierse cultuur en Joodse gebruiken, wanneer de personages vertellen over hun afkomst. Dat past goed in het boek, omdat Anna op zoek is naar haar identiteit en anderen graag laat vertellen over de hunne. Maar het had wel wat subtieler gekund.

It's a wonderful life laat zich lezen als een film, inclusief de cliché-beelden die we kennen uit Amerikaanse films en sitcoms. Anna's persoonlijkheid wordt niet erg uitgediept, maar ook dat is inherent aan het filmische karakter van het verhaal. Bovendien versterkt dit het gevoel dat Anna zelf ook nog niet helemaal weet wie ze is.

Al met al een vrij 'licht' boek, bij uitstek geschikt als overgangsboek van Carry Slee en Francine Oomen naar wat serieuzere kost. Ook het einde, dat niet helemaal gesloten is maar wel een afgerond gevoel geeft, draagt daaraan bij. Vakwerk!


De gelukvinder (13+)

Omslag: De gelukvinder

De gelukvinder
door: Edward van de Vendel
uit.: Querido
ISBN 978 9045105918
prijs: EUR 13,95

De gelukvinder is het eerste boek uit de nieuwe 'Slash-reeks' van uitgeverij Querido, waarin telkens een waar gebeurd verhaal over een bijzondere tiener wordt herverteld door een kinderboekenschrijver.

Dit boek behandelt het leven van de Afghaanse jongen Hamayun, van zijn 10e tot zijn 17e jaar. Aanvankelijk woont hij in een klein stadje in Afghanistan, waar de terreur van de Taliban heerst. Zijn vader 'denkt vrij' en dus is het veiliger om naar Kabul te verhuizen. Maar ook daar is het niet veilig, waardoor het gezin besluit het land uit te vluchten.

De half jaar durende vluchtreis, waarin de familie is overgeleverd aan de willekeur van mensensmokkelaars, vormt een indringend deel van het verhaal. Van de Vendel blijkt een meester in het tonen van gevoelens zonder ze letterlijk te benoemen. Heel knap.

Als de familie Nederland bereikt, lijkt alles goed te komen. Ze zien een fris en groen land, ze krijgen witte bolletjes met kaas, en de familie wordt zelfs herenigd met Hamayuns oudere broer Bashir. Maar dan dreigt uitzetting... Door het veranderende politieke klimaat in de jaren 2001-2007 gaat het er steeds hopelozer uitzien.

Aan het eind kun je kiezen. Er is een goede afloop, waarin in razend tempo een gedroomde toekomst geschetst wordt, en een afloop waarin de familie de uitputtingsslag tegen de immigratiedienst verliest.

De gelukvinder is qua thematiek vergelijkbaar met De vliegeraar, maar veel minder zwaar. Verdrietig is het op sommige plekken zeker, maar hoop voert meestal de boventoon. Hamayuns enorme wens tot leven trekt dit boek uit de put van de anonieme ellende. Het kost een paar tranen, maar het is schitterend. Ook voor volwassenen.


Lotte en Karima (10+)

Omslag: Lotte en Karima

Lotte en Karima
door: Caja Cazemier
uitg.: Ploegsma
ISBN 9789021665313
prijs: EUR 14,95

"Een mooi boek biedt herkenning", vindt schrijfster Caja Cazemier. Om zo veel mogelijk tieners te bereiken met haar herkenbare boeken, ontwijkt ze al te ingewikkelde of ongewone personages. Aan de herkenbare wereld van Cazemiers hoofdpersonen wordt dan één vreemd element toegevoegd, waarover de jonge lezer iets te weten gaat komen. In Lotte en Karima is dat een jonge moslima die als maagd het huwelijk in wil gaan.

Lotte is een 14-jarig paardenmeisje dat om de haverklap verliefd wordt en een aantal intense verkeringen beleeft. Haar vriendin Karima wil geen vriendje, maar wordt tegen wil en dank verliefd op Lottes tweelingbroer Niek. Lotte begrijpt steeds minder van Karima's onvrijheden, en kan zich niet neerleggen bij de onrechtvaardige situatie dat Karima's broer wél verkering mag.

Cazemier veroorlooft zich weinig afleiding en gaat recht op haar doel af. Ouders komen nauwelijks in het verhaal voor, aan Lottes slechte schoolprestaties wordt geen woord vuil gemaakt, en alle situaties worden zwart-wit neergezet (opdat het maar duidelijk is wat de schrijfster bedoelt). Dat zet de deur wijd open voor cliché's, waar het boek dan ook vol mee staat. Karima is een gedweeë moslima die graag leest en tekent, haar broer maakt misbruik van Nederlandse meisjes en noemt ze sletten, en de Nederlandse 'meiden' houden allemaal van shoppen en disco's.

De voorspelbare omgevings-elementen maken Lotte en Karima wel zeer toegankelijk en makkelijk leesbaar. Alle aandacht kan uitgaan naar de heen en weer slingerende vriendschap van de twee tieners, die proberen om te gaan met hun verschillen.

Het einde is bevredigend, want Karima wordt gelukkig niet gered door haar vriendin Lotte. Die beseft uiteindelijk dat ze Karima's strijd probeert te vechten, een strijd die Karima juist niet wil. Lotte kan Karima's situatie dan wel onrechtvaardig vinden, maar ze moet haar geloof respecteren en zich bij hun verschillen neerleggen.


Ik ben geen racist (13+)

Omslag: Ik ben geen racist

Ik ben geen racist
door: Per Nilsson
uitg.: Lemniscaat
ISBN 9789056379223
prijs: 14,95

Tijdens een weekend in Stockholm wordt Svenne neergestoken door allochtone jongens. Hij overleeft het. Kort daarop raakt hij in contact met een zekere Nils Dackeman, die hem meeneemt naar bijeenkomsten van zijn politieke partij 'Rechtvaardig Zweden'. Deze partij komt op voor de 'gewone Zweed' en blijkt fel anti-islam te zijn. Svenne raakt in de ban van Dackeman en wordt benoemd tot partijsecretaris. Ze organiseren demonstraties met een steeds agressiever karakter. Er wordt gezwaaid met Zweedse vlaggen, hoofddoeken worden afgerukt, en winkels van allochtonen worden geplunderd. Het geweld loopt compleet uit de hand.

Dit is nooit Svennes bedoeling geweest. Hij moet vluchten. Hoe komt hij er zonder kleerscheuren af?

Ik ben geen racist is een spannend verhaal waarin onverdraagzaamheid tegenover andere culturen een grote rol speelt. De politieke ontwikkelingen van de laatste jaren, de opkomst van rechts, en het oorzaak-gevolg spel in de anti-islambeweging, worden kunstig verwerkt in een mooi verhaal dat tot nadenken stemt.

Geschikt voor geoefende lezers vanaf 13 jaar, met interesse in de actualiteit.


Verscheurd (13+)

Omslag: Verscheurd

Verscheurd
door: Jantien Belt
uitg.: Moon
ISBN 9789049922009
prijs: EUR 13,95

Jasmine heeft een Nederlandse moeder en een Iraanse vader. Ze zit in de derde klas van de middelbare school. Samen met de andere leerlingen uit haar jaar gaat ze de musical West Side Story instuderen.
Jasmines oudere broer Hamid heeft problemen op school en raakt betrokken bij een jeugdbende, die vooral uit allochtone jongeren bestaat. De bende veroorzaakt veel overlast in de buurt, wat de vreemdelingenhaat in de wijk aanwakkert.

Vanaf het moment dat Hamid wordt gearresteerd in verband met een brand, maakt het opeens uit dat hun vader uit Iran komt. Jasmine en haar broer worden op straat uitgescholden en hun huis wordt beklad met discriminerende teksten. Zelfs Jasmines vrienden en vriendinnen lijken zich van haar af te keren.

Jasmine zoekt troost in de Iraanse cultuur, en komt op een dag zelfs met een hoofddoek op school. Het lijkt of ze moet kiezen tussen de twee culturen waarmee ze opgegroeid is. Voor het schrijven van dit boek sprak de auteur met verschillende mensen van Iraanse afkomst.

Een vlot geschreven verhaal met een feelgood-afloop, voor lezers vanaf ca. 13 jaar.

Eveline Vink
p/a redactie@ouders.nl
 


Eveline Vink is freelance journalist, moeder, en gepassioneerd alleslezer. In een vorig leven was ze leerkracht en werkzaam in een literaire boekhandel.
 


Copyright © 1996-2010 Ouders Online, alle rechten voorbehouden
Uitsluiting aansprakelijkheid | info@ouders.nl
Pagina voor het laatst bijgewerkt op: 19 mei 2008