home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Kinderboekbesprekingen - archief   Jeugdboeken 12+ - archief   Kinderboeken - algemeen

Jeugdboeken 12+ 5 september 2008 Elke maand: besprekingen van recente jeugdboeken, voor pubers vanaf ca. 12 jaar, geordend rond één thema. Plus korte signalementen van boeken die in hetzelfde thema passen. In deze aflevering: boeken over het thema 'internet'. Jeugdboeken over internet door: Eveline Vink Het internet is voor de meeste tieners een normaal onderdeel van hun leven geworden. Tegelijkertijd is het een plek die letterlijk tot de verbeelding spreekt. Met wie zit ik eigenlijk te mailen of te chatten? Hoe zou hij of zij eruit zien? Is het wel degene die hij of zij pretendeert te zijn? En omgekeerd: hoe presenteer ik mijzelf zo gunstig mogelijk op een profielsite, zodat anderen dénken dat ik de aantrekkelijkste tiener van het Westelijk halfrond ben? Kortom: het ideale thema om boeken over te schrijven. En te lezen. Het internet prikkelt de verbeelding, en het kan reuze spannend zijn! Vooral als het totaal uit de hand loopt... Eind vorig jaar publiceerden we al een boekenlijst met aanraders. Nu bespreken we een aantal van de daar genoemde titels ook inhoudelijk. En wat blijkt: veel van die boeken lijken wel erg veel op elkaar. Waar blijven de écht verrassende plots? Schrijvers, doe uw best!   Het web (13+) Het web door: Joost Heyink uitg.: Holkema en Warendorf ISBN 9026997477 thema's: internet niveau: gemiddelde lezers, 13+ Een meisje leert tijdens het chatten een leuke jongen kennen. Als ze met hem afspreekt, blijkt het een oudere man te zijn. Nadat de ontmoeting op het randje goed afloopt, verzint ze zelf een plan om hem te pakken. Ze wordt geholpen door een vriend, waar ze later verliefd op wordt. 'Het web' bevat geen origineel plot, maar het is wél goed geschreven. De hoofdpersoon Meg denkt in korte spreektaalzinnen, met associaties zonder uitleg. Daardoor heb je snel het gevoel in haar hoofd te zitten. Behalve over Megs chat-ervaringen en haar pogingen de oude viezerik op heterdaad te betrappen, gaat 'Het web' ook over de opbloeiende liefde tussen Meg en Mark. Van de manier waarop Heyink hun zoen- en vrijsessies beschrijft, kunnen heel wat jeugdauteurs nog wat leren! Op de achtergrond geeft de circus-achtige omgeving waarin Megs vader en Mark werken, het geheel een sprookjesachtig tintje. 'Het web' is een boek waarin het uitdragen van de moraal ('spreek nooit af met mensen die je alleen via internet kent') niet centraal staat. Het is gewoon een spannend en meeslepend verhaal met een aantal heerlijk onrealistische ingrediënten. Je kunt lekker in Megs wereld wegzakken, zonder het gevoel te hebben dat je naar een preek over de gevaren van internet luistert. En zo hoort het ook. Een aanrader dus! Pas op, Tirza! (12+) Pas op, Tirza! door: Netty Kaathoven uitg.: Van Tricht (Troef-reeks) ISBN 9789077822234 thema's: internet, aanranding niveau: zeer makkelijk lezen (avi 5), 12+ Tirza zit graag en veel op Sugababes. Ze plaatst foto's van zichzelf op de site en leent een webcam om met de knappe Jochem te kunnen chatten. Jochems moeder heeft een modellenbureau en nodigt haar via Jochem uit voor proefopnames. Ondanks vele waarschuwingen gaat Tirza in haar eentje naar de loods op een verlaten industrieterrein. Als daar alleen een man van boven de 40 ('Jochems vader') blijkt te zijn, gaat ze toch naar binnen. Uiteraard loopt dat niet goed af, maar samen met haar vrienden en andere slachtoffers van Jochem zorgt Tirza er uiteindelijk voor dat hij gepakt wordt. Bij de uitvoering van haar plan gaat Tirza even naïef te werk als bij het chatten. De moraal die al duimendik op het verhaal lag, wordt hierdoor wel een beetje ontkracht. Maar Jochem wordt natuurlijk gepakt, en Tirza is de held. Een zeer recht-toe-recht-aan verhaal, zonder diepere lagen en met een duidelijke moraal. De boodschap struikelt wel een beetje over het 'dat zal mij niet gebeuren'-gevoel, want het schetsmatig opgezette karakter van Tirza maakt identificatie niet makkelijk. Het is goed dat er verhalen zijn voor moeilijk lezende tieners die toch aansluiten bij hun belevingswereld, maar verder moet je weinig van dit boek verwachten. Chatroom (14+) Chatroom door: Helen Vreeswijk uitg.: Manteau ISBN 9789022322321 thema's: internet, seksueel misbruik, recherche niveau: het eindniveau van groep 6 (avi 9), 14+ 'Chatroom' vertelt hoe Floor en Marcia in handen van een kinderporno-fotograaf vallen, en hoe een recherche-team de man uiteindelijk opspoort. Literair gezien geen hoogstandje, maar wel razend spannend en meeslepend! Wat 'Chatroom' onderscheidt van andere boeken over de gevaren van internet, is de uitgebreide aandacht voor het politieonderzoek. Het beslaat bijna de helft van het boek en is zeer geloofwaardig beschreven. Verwonderlijk is dat niet, want de schrijfster werkt bij de Nederlandse recherche. Het verhaal van Floor en Marcia is vergelijkbaar met veel andere. Via een chatsite ontmoeten ze jongens die veel ouder en leuker zijn dan hun klasgenoten. Floor wordt benaderd door een modellenbureau en uiteindelijk maken ze een afspraak om foto's te maken. Vreeswijk weet het verhaal stukken realistischer en geloofwaardiger te maken dan andere boeken met dezelfde strekking. De dader gaat dermate grondig te werk dat ik er zelf bij wijze van spreken ook in zou kunnen trappen. De zoektocht van het recherche-team en de uiteindelijke arrestatie van de dader geeft het boek veel extra's. Behalve dat de opsporing heel spannend beschreven is, geeft het de lezer ook veel voldoening als de man uiteindelijk gepakt wordt als gevolg van een gedegen onderzoek, in plaats van door een ondoordacht plan van het slachtoffer. Zoals ik zei: razend spannend! Chatten, verborgen verdriet (12+) Chatten, verborgen verdriet door: Marian Hoefnagel uitg.: Eenvoudig communiceren (Reality Reeks) ISBN 9789086960071 thema's: internet, incest, stotteren niveau: zeer makkelijk lezen, 12+ De stotterende brugklasser Roy houdt van computers. Tijdens een spreekbeurt legt hij uit wat internet is, hoe je kunt chatten en wat een website is. Ondertussen chat Roy zelf ook regelmatig met Kweenie, die hem een naar geheim vertelt. Hoe kan hij haar helpen? Dit is een boek voor jonge tieners met een laag leesniveau. Okee. Maar een laag leesniveau is toch iets anders dan een laag denk- of ervaringsniveau. Dus welke brugklasser moet anno nu nog uitgelegd krijgen wat e-mail is en hoe je een website bezoekt? In mijn exemplaar van het boek legt Roy bovendien nog uit wat de voordelen van een inbelverbinding zijn. Inmiddels is er een herziene versie beschikbaar waar de ál te gedateerde informatie uit verwijderd is, maar ik blijf het gevoel houden een boek uit 1995 te lezen. Het beeld dat van internet geschetst wordt, is inmiddels sterk achterhaald. Toch is het verhaal op zich niet onaardig. Roy voelt zich zekerder achter de computer dan elders, en zijn klasgenootje Doenja ook. Roy ontdekt al snel dat zij Kweenie is, maar Doenja weet niet dat zij al haar geheimen met hém deelt. Roy wil graag iets doen om Doenja te helpen, en zijn plan wordt een succes. Een tiener die al vertrouwd is met het internet, en dit boek kiest om het thema, zal teleurgesteld worden. Maar een moeilijke lezer die een leuk en leesbaar boekje zoekt over vriendschap, verlegenheid en het overwinnen van problemen, zal 'Chatten, verborgen verdriet' wel kunnen waarderen. Meer titels over internet Heej, Sgatje door: Wilma van Geldof uitg.: Uitgeverij Holland ISBN 9789025110413 thema's: internet, flirten niveau: makkelijk lezen, 13+ 'Heej Sgatje' hebben we eerder al uitvoerig besproken. Zie: Seks en gevoelens op internet. Vamp (Pas op voor de webcam) door: Caja Cazemier uitg.: Ploegsma ISBN 9789021618708 thema's: internet, aanranding niveau: makkelijk lezen, 12+ Jade zet sexy foto's van zichzelf op internet. Door alle complimentjes durft ze steeds meer van zichzelf te laten zien. Vooral aan ZuperZound, of Yoram, waarmee ze een intens contact heeft. Maar Yoram wil haar grenzen niet accepteren. Dit boek kreeg de Prijs van de Jonge Jury 2008, ingesteld door de Stichting Lezen. Geesten in huis door: Patrick Lagrou uitg.: Clavis ISBN 9789044801545 thema's: internet, hacken, geesten niveau: gemiddelde lezers, 13+ Het leven van Justien speelt zich voornamelijk achter de computer af. Met de hulp van een online kennis weet ze de schoolcomputer te hacken. Ondertussen heeft ze niet door dat er in het nieuwe huis allerlei vreemde dingen gebeuren. Het web door: Ludo Enckels uitg.: Clavis ISBN 9789044800128 thema's: internet, stalken niveau: zeer makkelijk leesbaar, 12+ Heleen is web-verslaafd. Veel jongens op internet zijn alleen op seks uit, maar Bart lijkt anders. Na een tijdje wordt Barts verhaal over mishandeling steeds minder geloofwaardig, en dan duikt er bovendien een stalker op in Heleens 'echte' leven. Black Out door: Mary Hooper uitg.: Ploegsma ISBN 9789021616667 thema: internet niveau: gemiddelde lezers, 13+ Amy zoekt vrienden op internet, en vindt Adam. Na een tijdje ontmoet ze hem in het echt, maar ze raakt die avond een tijd buiten bewustzijn. Na afloop denkt ze zich te herinneren dat ze naakt gefotografeerd is. Sandor/ Ida door: Sarah Kadefors uitg.: Clavis ISBN 9789044800678 thema's: internet, eenzaamheid niveau: gemiddelde lezers, 14+ Let op: niet meer leverbaar. Koop dit boek tweedehands of leen het bij de bibliotheek. Een boek over de internet-vriendschap tussen een populair meisje en een verlegen jongen. Op het web is niet alles wat het lijkt, maar in het echte leven ook niet. Bekroond met de Prijs voor het Beste Zweedse Jeugdboek 2001. Ik mail je door: Yvonne Kroonenberg uitg.: Leopold ISBN 9789025844424 thema's: internet, vriendschap, verliefdheid niveau: gemiddelde lezers, 13+ Let op: niet meer leverbaar. Koop dit boek tweedehands of leen het bij de bibliotheek. Een verhaal over een opbloeiende verliefdheid die voor de verandering eens andersom begint: Dido leert op een camping in Frankrijk een paar leuke jongens kennen en blijft met een van hen mailen. Liever chatten door: Ellen de Wachter uitg.: Unieboek ISBN 9789026997266 thema's: internet, stotteren, doofheid niveau: gemiddelde lezers, 12+ Let op: niet meer leverbaar. Koop dit boek tweedehands of leen het bij de bibliotheek. Maarten zoekt sociale contacten op internet omdat hij stottert. Als hij chat, heeft hij daar geen last van. Hij krijgt al snel contact met Kelly, die doof is. Als ze elkaar in het echt ontmoeten, gaat de communicatie dan ook niet zonder problemen. Chatgevaar door: Pieter Feller uitg.: Unieboek ISBN 9789026996894 thema's: internet, aanranding niveau: makkelijk lezen, 13+ Let op: niet meer leverbaar. Koop dit boek tweedehands of leen het bij de bibliotheek. Madelon ontmoet in een chatbox Arthur, met wie ze na een paar maanden chatten een afspraak maakt. Dat gaat mis, ze wordt vastgebonden en aangerand. Madelon bedenkt met haar kickboxende buurmeisje Latisha een plan om Arthur te grazen te nemen. Knokken voor Cas door: Hans Kuyper uitg.: Leopold ISBN 9025850111 thema's: identiteit, internet, liegen niveau: gemiddelde lezers, 13+ Let op: niet meer leverbaar. Koop dit boek tweedehands of leen het bij de bibliotheek. Boek in de serie '4Ever'. Nicole kan zich op internet als iemand anders voordoen, talloze verschillende identiteiten neemt ze aan. Maar de chats met Don81 heeft ze niet meer onder controle. Eveline Vink p/a redactie@ouders.nl   Eveline Vink is freelance journalist, moeder, en gepassioneerd alleslezer. In een vorig leven was ze leerkracht en werkzaam in een literaire boekhandel.