home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel

Analyse: huilbaby's 4 maart 2005 Afgelopen week laaide de discussie over huilbaby's weer op. Huilbaby's zouden het gevolg zijn van spanningen in het gezin. Oftewel: de ouders hebben het weer gedaan. Autistische kinderen hebben ijskast-moeders, dikke kinderen hebben ouders die geen nee kunnen zeggen, en meertalig opvoeden doe je als je te veel ambities hebt. Ouders online analyseert de berichtgeving. Dit artikel riep veel reacties op. De belangrijkste vindt u onderaan de tekst. Huilbaby's in de media door Justine Pardoen Vorige week rapporteerden drie Zwolse kinderartsen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG 14 (9), 26 februari 2005) over hun onderzoek naar huilbaby's. Het ging daarbij om baby's die ter observatie in het ziekenhuis waren opgenomen. Bij veruit de meeste baby's (97%) bleek er geen medische oorzaak te zijn voor het huilen, en hield het huilen vanzelf op door de rust en de regelmaat in het ziekenhuis. Vervolgens kopte het dagblad Trouw op 1 maart: Medisch gezien is er met huilbaby's niets mis. Waarna de tekst als volgt verder ging: "Lichamelijk mankeren ze bijna nooit iets, een koemelk-allergie hebben ze meestal ook niet. Dat huilbaby's zoveel huilen, komt door spanningen in het gezin." Die conclusie ging wel érg kort door de bocht. Slechte berichtgeving Dat het hier niet ging om gewone huilbaby's, maar om een heel specifieke groep baby's waarbij na een heel traject van zoeken en proberen geen oorzaak gevonden kon worden en waarbij niets hielp, dat stond er niet bij. Dit was slechte berichtgeving, met grote gevolgen. Het 'nieuws' werd meteen opgepikt door radio en televisie. De VARA kondigde het programma B&W van 1 maart als volgt aan: "Wat vinden ouders van deze uitkomsten? En hoe vertel je hen dat zij zelf de oorzaak kunnen zijn van het huilgedrag van hun kind?" Dat was toch echt niet de boodschap van de onderzoekers. Ook de keuze van deskundigen, en datgene wat ze te melden hadden, was tamelijk teleurstellend. Beatrijs Smulders bijvoorbeeld, verkondigde in B&W dat "huilen er gewoon bijhoort". Met alle respect voor mevrouw Smulders, die prima kan verlossen (en daar ook leuk over kan schrijven), is dat toch wel een heel gratuite opmerking, waar ouders van huilbaby's niet zo blij mee zullen zijn. En dan de bioloog Midas Dekkers, die we toch echt tot onze favoriete vertellers rekenen. Wat weet die nou van huilbaby's? In het radioprogramma Dubbel O-radio (RVU, 747 am) omschreef hij huilbaby's als kinderen "waarbij de bel gewoon te hard staat." leuk geformuleerd, dat wel, maar nou niet dat je zegt probleem-oplossend. Ouders willen te veel Wijkverpleegster Kiki Mulder maakte het wel heel bont, door in Dubbel O het streven naar perfectie en de hoge verwachtingen van ouders er met de haren bij te slepen. Alsof baby's dáár zo onbedaarlijk van gaan huilen. Mulder: "Ouders kiezen op steeds latere leeftijd en heel bewust voor kinderen, dus moet het ook wel helemaal goed gaan. Ze hebben van tevoren veel gelezen, te veel. Ik kom heel veel moeders tegen met stress, doordat er toch meer bij komt kijken dan ze gedacht hadden." Ouders moeten op cursus! "Verplichte opvoedcursussen dan maar?", vroeg de presentator van Dubbel-O. "Ja, ouders zouden meer moeten leren hoe ze op de signalen van hun baby moeten reageren", vond de wijkverpleegkundige. Mulder: "Ik vertel ouders dat de baby de eerste drie maanden gewoon heel veel moet slapen. Dat weten ze niet. Ze schrikken er zelfs van. De meeste baby's krijgen gewoon te veel prikkels. Een baby moet 18 tot 20 uur slapen per etmaal. Ze moeten niet de hele dag rondgesjouwd worden, of op schoot gezet worden bij het bezoek." Dat gedoe over Kiss Dit is dus de boodschap: als ouders zich meer zouden aanpassen aan de baby, en het tempo van hun leven meer zouden aanpassen aan de behoeften van de baby, dan zouden die baby's helemaal geen huilbaby zijn. "En elke keer dat gedoe over Kiss, de suggestie dat kinderen een trauma zouden oplopen door de bevalling en dat dat door een osteopaat verholpen zou kunnen worden, dat vind ik zo'n onzin", reageerde de wijkverpleegkundige geïrriteerd op een vraag van een luisteraar. Een kinderarts aan de telefoon bevestigde dat er nog nooit een relatie is aangetoond tussen een zware bevalling en een huilbaby. (Dat is dus de reden waarom het woord 'Kiss' niet voorkomt in het medisch vocabulaire - JP.) Reinheid, rust en regelmaat Artsen, wijkverpleegkundigen en verloskundigen die denken dat het vooral aan de ouders ligt, daar hebben ouders dus helemaal niets aan. Ik zou er niet naartoe durven met mijn zorgen en zeker niet als het mijn eerste kind betrof. "U heeft te veel stress. U bent vast te hoog opgeleid en te laat met kinderen begonnen. U heeft te hoge verwachtingen en u heeft te veel gelezen. Komt u maar met de beentjes op de grond, dan zal ik u even leren – jammer genoeg zijn onze cursussen nog niet verplicht – hoe je nu eigenlijk écht met een baby moet omgaan. Gewoon laten huilen. En weet u nog? Reinheid, rust en regelmaat! Breng die draagzak maar weer terug naar de winkel!" Onrijpheid Gelukkig zijn er ook nog weldenkende deskundigen. Willemien Boland, consultatiebureau-arts in Uithoorn en Duivendrecht, betreurt de eenzijdige berichtgeving over het onderzoek van de Zwolse kinderartsen. Boland: "Het idee dat het aan de ouders ligt, is wel het laatste waar we op zitten te wachten. Het is logisch dat ouders na verloop van tijd door uitputting ietwat gespannen raken. Ik deel de mening dat de oorzaak van het huilen meestal (gelukkig) niet medisch is. Ik denk dat het in veel gevallen gaat om kinderen met een onrijp organisme, een onrijp centraal zenuwstelsel. Met goede ondersteuning en begrip voor de ouders, komt het met de tijd meestal wel weer goed. Het is de bedoeling dat ouders die steun en zorg krijgen via het consultatiebureau." Inderdaad zijn er kinderen die baat hebben bij wat meer rust en regelmaat, eventueel samen met het inwikkelen van het kindje als het gaat slapen. Wijkverpleegkundigen zijn de afgelopen tijd geïnstrueerd hoe ze ouders hierin kunnen begeleiden. Het geeft hen in ieder geval de kans om voor ouders iets te doen. Iets positievers dan te roepen dat huilen er nu eenmaal bijhoort, en dat het vanzelf wel over zal gaan. De meeste kinderen groeien inderdaad over hun onrijpheid heen in de eerste drie maanden. Dan neemt het huilen snel af. Het inbakeren kun je dan ook gaan afbouwen. Het kan van alles zijn Maar helaas zijn er ook kinderen waarbij niets helpt, en die na zes maanden nog even hard huilen als in de eerste maand. En als je de ouder bent van zo'n kind, dan moet je wel heel veel vertrouwen hebben in de natuur als je denkt dat er dan niets aan de hand is met je kind. Wat kan er dan zijn? Koemelk-allergie, een of andere beknelling ten gevolge van de bevalling (Kiss-syndroom), een hersenstoornis, een onzichtbare aangeboren afwijking, pijn bij het ademhalen, reflux? Het kan van alles zijn. De baby kan het niet vertellen, die krijst alleen... Er is nooit echt onderzocht hoe dat precies zit met huilbaby's. De huilbaby's in dit Zwolse onderzoek hadden al een heel traject achter de rug waarin van alles geprobeerd was en niets hielp. Afkicken Als er al die tijd geen oorzaak gevonden is, ligt het inderdaad wel erg voor de hand dat er medisch ook niets (meer) aan de hand is. Als ouders het niet meer uithouden, kan de baby opgenomen worden in het ziekenhuis. In Zwolle bleek dat het hielp om de baby te laten afkicken van de ouders. In de rustige omgeving van het ziekenhuis stopten bijna alle baby's met huilen. Blijkbaar waren ze inmiddels zo geconditioneerd dat huilen het enige was wat ze nog konden. Door het gebrek aan succes hadden de ouders de moed opgegeven om de baby te troosten, en was deze cold turkey het enige wat de situatie nog kon doorbreken. Hoera voor die ouders! Goed ook, dat deze kinderartsen het menselijke aspect nog zagen: laten we eerst iedereen eens tot rust laten komen, voordat we de hele medische mallemolen in gang brengen. Het onderzoek toont nu aan dat dit een goede strategie is voor kinderen waarvan de ouders in paniek raken omdat niemand hen kan helpen, óók de wijkverpleegkundige niet. Luisteren naar de innerlijke stem Zolang er nog mensen zijn die hun oordeel vormen op basis van de berichten via radio, televisie en de kranten, waarin de ongenuanceerde boodschap verkondigd wordt dat het huilen veroorzaakt wordt door die over-ambitieuze ouders zelf, met hun onrealistische verwachtingen en hun behoefte om de baby in te passen in hun eigen jachtige levensstijl, kun je ouders nog maar het beste aanraden om naar niemand anders te luisteren dan naar hun eigen innerlijke stem. Als je denkt dat er iets mis is met je kindje, trek dan aan de bel. Ga nooit zover dat je je kind regelmatig laat huilen in z'n eentje. Als je voelt dat je het niet meer aankunt, vraag dan om steun. Accepteer dat je overbelast kunt zijn, bijvoorbeeld door een zware bevalling of andere omstandigheden. Maar accepteer niet dat je een hekel krijgt aan je kind. Ga net zo lang op zoek naar goede hulp tot je die krijgt. Desnoods in het ziekenhuis, misschien wel in Zwolle. Meer informatie Huilbaby brengt ouders tot wanhoop (Ouders Online, 8-10-2004) B&W (VARA-tv) van 1-3-2005 (video in Real-formaat) Dubbel O (RVU radio) van 1-3-2005 (audio in Real-formaat) Justine Pardoen justine@ouders.nl Reacties 1. Huilbaby-opvang Wat ben ik blij met je reactie op de huilbaby-perikelen van deze week. Ik ben zelf ook nog gebeld door de VARA of ik die avond bij hun wilde komen om iets te vertellen over onze huilbaby-opvang. Afgezien van het feit dat we heel ver weg wonen (Noord-Oost Groningen) was ik heel erg bang dat het hele gedoe op de schuldvraag zou uitdraaien. De boodschap die de VARA wilde meegeven stond namelijk van te voren al vast: Het ligt aan de moeders. Ik heb dus nee gezegd. Ik had al nee gezegd tegen de EO die laatst bij na de diagnose iets over huilbaby's deden. Dat was veel positiever dan de VARA. Ik wilde het soort reacties voorkomen die nu bij de VARA zijn gegeven. Te erg voor woorden gewoon. Wij bieden kinderopvang aan baby's voor de Jeugdzorg en voor particulieren. Dit zijn NAS-baby's (van verslaafde ouders), afstandsbaby's, baby's met een afwijking of een voedingsprobleem of huilbaby's. Laat één ding duidelijk zijn: Een kindje dat huilt, voelt zich niet fijn: Punt uit. Hoe krijgt een kindje vertrouwen in zijn omgeving? Door het te troosten en warmte te bieden. Natuurlijk wordt je gestresst als je kindje blijft huilen. Je wilt immers dat het gelukkig is. Je kan daar aan onderdoor gaan. Dan is het fijn dat er iemand zonder vooroordeel even een weekendje (of zolang als nodig is) de zorg voor je kindje kan overnemen. Dat wil niet zeggen dat het huilen daarna over is (Ook wij hebben de waarheid niet in pacht), maar je kan dan zelf even ademhalen. Natuurlijk kan het doorbreken van het patroon opeens de oplossing zijn (zoals in het ziekenhuis in Zwolle). Wij zijn er alleen niet voor om het doorbreken te laten gebeuren door het kindje maar te laten huilen. Nee, we gaan er rustig mee zitten, leggen het op onze borst, strelen zacht en zingen zacht en proberen zo het kindje zich beter te laten voelen. Dat werkt vaak, maar niet altijd. Maar we blijven wel altijd proberen. Waarom we dit doen? We zijn al jaren pleegouders. We hebben zelf 3 zoons (18, 15 en 11). Onze jongste was een huilbaby. Helemaal gek werden we ervan, maar misschien nog wel het meest van de reacties van anderen: De wijkverpleegkundige die met haar amper 20 jaar ons als onervaren ouders (?) wel even zou komen vertellen hoe het wel moest (laten huilen dus). Goed voor zijn longen. Werkende moeder wil teveel, moet je maar kiezen. Overbezorgd. Zelf uit het vak (ik ben naast medisch bioloog ook kinderverpleegkundige) dus denkt veel te snel dat er wat aan de hand is. Niet zoveel boekjes lezen mevrouw. Wil opvallen. Alle baby's huilen. De reeks is eindeloos. Na 8 maanden zag ik lijkbleek en kon ik niets meer. De huisarts stuurde ons weg. Na 11 maanden van continu huilen (13 keer per nacht eruit) ging het beter. Hij vond het omrollen en kruipen uit en kon opeens zelf inhoud geven aan zijn leven. Hij is nog tot hij 3 was elke nacht wel een paar keer wakker geweest. Ja, hij bleek ook wat te hebben: Met 3 jaar werd hij gediagnostiseerd als PDD-NOS en lichte ADHD. Hij heeft een moeilijke start gemaakt. Nu is het een heerlijke groep 8-er, die net een VWO-advies binnen heeft. Hij blijft bijzonder, maar op een hele fijne manier. (Ik heb me ook gespecialiseerd in de opvang van kinderen met autistiforme stoornissen, maar dat is een ander verhaal.) The bottomline is: Ik wilde toedertijd zo graag dat er iemand was die zonder vooroordeel mee kon denken over mijn huilbaby en misschien ook af en toe de zorg een keer kon overnemen, zonder mij een schuldgevoel te geven. Die iemand heb ik zo verschrikkelijk gemist. Als er nu dus ouders zijn die daar, net als wij vroeger, ook behoefte aan hebben, dan willen wij ze graag bijstaan. Gelukkig zijn er mensen zo als jij Justine, die opkomen voor al die ouders met een huilend kindje. Bedankt, Ceciel Schelvis e-mail: babyopvang@alkumaheerd.nl website: www.alkumaheerd.nl Naschrift van de redactie - de bovenstaande tekst is geen verkapte reclame, zo vernamen we bij navraag. De opvang van huilbaby's is een idealistisch initiatief, zonder commerciële bijbedoelingen. 2. Gestresste ouders Mooie conclusie, Justine. Ik moet zelf echter toegeven dat het mij opvalt dat als ik uit mijn doen ben, mijn baby die normaal de rust zelve is, ineens huilerig wordt. Eerlijk gezegd: als ik compleet gestresst raak, dan reageren alle drie de kinderen! De baby, de kleuter en de puber. Ik merk dan dat het vooral tijd is om dan heel lief te zijn voor mijzelf en te zorgen dat ik weer lekker in mijn vel zit. De kinderen reageren daar altijd gelijk positief op. Wat dat betreft denk ik dus dat dat onderzoek wellicht toch een belangrijk punt naar voren bracht: de interactie tussen ouder en kind op een energetisch niveau. Het is natuurlijk kras om vervolgens te zeggen "het ligt allemaal aan de ouders", want dat hoeft zeker niet het geval te zijn. Ik denk echter dat het geen kwaad kan dat ouders ook eens kijken naar goede zelfzorg. Als je over je grenzen gaat en niet voldoende voor jezelf zorgt, dan is je incasseringsvermogen ook een stuk lager. Soms hebben we het zo druk dat we vergeten om voldoende rust voor onszelf in te bouwen, of activiteiten te ondernemen die ons energie geven. We raken helemaal opgeslorpt in ons ouder-zijn en alle andere primaire rollen die we 'moeten' vervullen. En dan zijn we uitgeput. Ik denk dat kinderen het kunnen voelen als we zo uitgeput raken en dat het hen op een onbewust niveau angstig maakt. Ze zijn immers afhankelijk van onze zorg. Wij zijn ook angstig; stress is ten slotte angst. We hebben dan het gevoel dat we nauwelijks nog energie hebben voor onszelf. Dat kinderen hierop reageren, lijkt me niet meer dan logisch. Dus: hoewel ik niet zou willen stellen dat huilbaby's het product zijn van gestresste ouders, denk ik dat juist ouders en zeker nieuwbakken ouders, een risico lopen uitgeput te raken en dat dat een negatief effect heeft op het hele gezin, inclusief de kinderen. Ik heb trouwens ergens gelezen dat juist het eerste jaar na de geboorte van een baby een absolute crisistijd is, waarin een hoog percentage van de relaties stukloopt. Een van beide partners kan het gewoon niet meer aan en ziet het opofferen van de relatie als de enige uitweg om te overleven. Wat dat betreft is de Nederlandse wetgeving ook achterlijk! De meeste Europese buurlanden hebben een uitstekend ondersteunend systeem opgebouwd voor jonge gezinnen. Ze worden financieel extra ondersteund en ouders worden vaak in staat gesteld om zich een jaar (zo niet twee jaar) terug te trekken uit het arbeidsproces, om hun kind volledig te verzorgen. Dit zijn twee belangrijke factoren die stressverminderend werken en uitputting voorkomen. Hoeveel ouders lijden niet onder gebroken nachten en moeten de volgende dag weer aan het werk? Dit komt de rust binnen het gezin niet ten goede. Nederland zou er goed aan doen dergelijke signalen op te pikken als noodsignalen dat jonge gezinnen meer ondersteuning nodig hebben in de vorm van rust en financiële zekerheid, zodat zij onze toekomstige generatie een goede basis kunnen geven voor het leven. Ik juich dan ook toe dat dit soort onderzoeksresultaten besproken worden en dat men zich bewust wordt dat de eerste twee jaren absolute crisisjaren zijn. Jonge gezinnen zouden juist daarom veel meer steun moeten ontvangen om dergelijke neveneffecten (van uitputting) te voorkomen. Het ziekenhuis in Zwolle heeft wat dat betreft ouders juist een dienst bewezen door het publiceren van hun gegevens. Zij hebben aangetoond dat als deze kinderen in een rustige omgeving geplaatst werden, ze ophielden met huilen. Dus als we ouders helpen een rustige omgeving te creëren, door ze financieel te ondersteunen en door een ouderpartij op zijn minst, vrij te maken van het arbeidsproces, zal dit een gunstig effect hebben op de gehele gezinssituatie en op de vorming van onze toekomstige generaties. Is zo'n ondersteuning slechts een Utopische gedachte? De meeste buurlanden hebben een dergelijk systeem al ingevoerd. Waarom lopen wij daarin achter? Emancipatie betekent toch zeker niet verplicht aan het werk 3 maanden na de bevalling? Emancipatie is toch een keuze om al dan niet in het arbeidsproces actief te zijn? Deze keuze is in Nederland alleen weggelegd voor die moeders die een partner hebben die hen financieel verzorgt. Alle andere moeders zijn verplicht, ondanks de crisistijd, om centjes te verdienen. Kunnen we dan spreken van werkelijke emancipatie? Of hebben we slechts de verplichte moederrol ingeruild voor een verplichte dubbele belasting? met vriendelijke groet, Thessa de Bruin 3. Ouders van autisten Shit, wat heb je dit goed beschreven....heb je zelf zo'n ervaring? [Nee, Justine heeft niet zo'n ervaring - red.] Wij hebben helaas dit ook mee gemaakt. Onze Michiel was net 1 dag oud en is toen gaan huilen hij wilde niet getroost worden en wilde niet aangeraakt worden geen arts, wijk verpleegkundige, consultatiebureau of wie dan ook kon ons helpen. Alleen ouder die geven gevraagd of ongevraagd hun mening......... "ik zou het anders doen, ik zou het zo doen, laten huilen, in de garage leggen (hoor je hem niet) enz." alsof we daar op zaten te wachten. 11 Maanden later hebben we (totaal uitgeput) Michiel achter gelaten in het ziekenhuis. Daar werd dan eindelijk chronische keel- en oren-ontstekingen geconstateerd. Of het dat was is nu nog steeds onze vraag, in augustus vorig jaar hebben als diagnose voor Michiel PDD-NOS/ADHD gesteld gekregen. Nu we hier redelijk goed van op de hoogte zijn, begrijpen we dus ook zijn afkeur als baby en peuter. Misschien is het een idee om deze link ook eens te leggen tussen ASS en huilbaby's. Met vriendelijke groet, Rob A.M. Verschuuren e-mail: info@oudersvanautisten.nl website: www.oudersvanautisten.nl Justine Pardoen is hoofdredacteur van Ouders Online.