logo Ouders Online

home forum chat thema-pagina's vraagbaken video koopjeskelder surf-tips snuffelgids service colofon

Magazine - redactionele artikelen
 Actueel
 Kinderboekbesprekingen - archief
 Kinderboeken - algemeen
Nieuwe kinderboeken

Katinka Kersting
juli 2001

Deze maand: een aantal meeslepende boeken plus twee aanraders voor de vakantie.


Is een babyboek wel een boek? (0+)

boekomslag: Wat ziet kleine Jules in het gras?


Wat ziet kleine Jules in het gras?
Annemie Berebrouckx
Leopold 2001
ISBN 90 258 3024 2
ƒ 14,90

Geef een baby een boek en er blijft weinig van over. Daarom zijn 'eerste boekjes' vaak van karton: lekker stevig. Of nog beter: van stof. Daar kan aan getrokken en gesabbeld worden zonder dat het stuk gaat. En als het vol verzuurde melk en bananenvlekken zit, gooi je zo'n boek gewoon in de wasmachine. Heel praktisch. Maar het heeft vaak niet zo heel veel meer met een 'echt' boek te maken. Daar hebben baby's natuurlijk ook helemaal geen behoefte aan.

Degelijk
'Wat ziet Kleine Jules in het gras' is een degelijk gemaakt stoffen boekje, in vrolijke zomerse kleuren. Elke pagina een laat één voorwerp zien, tegen een eenkleurige achtergrond: een geit, een lieveheersbeestje, een bloem, een bal. De kaft is de enige plek waar Kleine Jules figureert. Hij staat in het gras, met alle voorwerpen en beesten die in het boek voorkomen om zich heen. Het ziet er aardig uit, maar bijzonder is het niet.

Jip-en-Janneke-pyjama
Ik heb het vage gevoel dat ik het jammer vind dat dit boekje er is. Annemie Berebrouckx maakte ook 'echte' prentenboeken over Kleine Jules. Eén ervan, 'De oma van kleine Jules', besprak ik een tijd geleden in deze rubriek. Dat was een mooi boek. Eenvoudig, maar toch met diepgang. Het stoffen babyboekje over Kleine Jules biedt alleen maar vorm, geen inhoud. Op zich geeft dat niet, het is immers bedoeld voor baby's. Maar wat mij betreft heeft het net zo weinig te maken met de 'echte' boeken over Kleine Jules als een Jip-en-Janneke-pyjama met de boeken van Annie MG Schmidt.

Zomers! (2+)

boekomslag: Bommes en Joepie spelen verstoppertje


Bommes en Joepie spelen verstoppertje
Tekst en illustraties Jane Simmons
Zirkoon 2001
ISBN 90 5893 101 3
ƒ 26,50

Voor dit boek viel ik vanwege de sfeer: de zomer spat de bladzijden af. Intens gekleurde bloemen, een groen grasveld met een hooiberg onder een dromerig blauwe lucht, een slapend varken in de stal en veelkleurig water met een gigantische witte waterlelie. En daartussendoor rent het knalgele eendje Bommes. Dit alles neergezet in mooie, krachtig geschilderde illustraties.

Flapjesboek
Het verhaal is niet bijzonder. Bommes zoek zijn vriendje Joepie. Het is een flapjesboek, dus de vraag is telkens of Joepie zich achter de hooiberg, de bloem, of het blad heeft verstopt.

Flapjesboeken vind ik meestal nogal flauw, maar deze is toch wel mooi! Bovendien zijn de flappen degelijk gemaakt en origineel vormgegeven. Soms moet je zelfs twee flappen openslaan voordat je ziet wat er verstopt is. Dat zorgt voor extra verrassingen.

Korte logeerpartij (4+)

boekomslag: Robin en de zon


Robin en de zon
Tekst Sjoerd Kuyper, illustraties Sandra Klaassen
Leopold 2001
ISBN 90 258 4062 0
ƒ 28,50

De boeken van Sjoerd Kuyper over Robin zijn populair. Ze zetten met veel warmte en inlevingsvermogen het leven van een kleuter neer. Niet voor niets kreeg de auteur er al een Zilveren en Gouden Griffel voor.

Tekst en illustraties gelijkwaardig
'Robin en de zon' is het eerste prentenboek over Robin. Het grootste verschil met de eerdere Robin-boeken is dat er in dit boek een andere balans is tussen de tekst en de tekeningen van de vaste illustrator Sandra Klaassen. De verhouding is ongeveer fifty-fifty. Maar dan ook écht.

Zowel kwantitatief als kwalitatief zijn tekst en illustraties gelijkwaardig. En dat is best bijzonder. Een manco van veel prentenboeken is namelijk dat het uitgangspunt de plaatjes zijn. En daar is dan nog wat tekst bij verzonnen. Hier is dat duidelijk niet het geval. Robin was immers al een sterk uitgewerkt personage voordat dit boek ontstond.

Klein avontuur, groots uitgewerkt
Net als bij de andere Robin-boeken wordt een klein avontuur groots uitgewerkt. Robin gaat logeren. Drie dagen mag hij mee met zijn vriendje Alexander en diens moeder naar hun vakantiehuisje aan zee. Zonder papa, mama of zusje Suze. Alleen knuffel Knor gaat mee. Overdag spelen de twee jongens heerlijk op het strand.

Maar tijdens het avondeten wordt het minder leuk. Het eten smaakt anders dan thuis. En 's nachts kan Robin niet slapen. De fijne dingen van die dag lijken opeen niet meer zo fijn. 'Het lijk alsof de zon kapot is', schrijft Kuyper heel treffend.

Mooie wisselwerking
De illustraties op de volgende pagina laten al de bezigheden van de afgelopen dag nog eens zien, maar nu in zwart-wit. Deze mooie wisselwerking tussen tekst en illustraties is het hele boek aanwezig.

Kortom: een heel mooi prentenboek over zomer, logeren en... over heimwee.

Lange logeerpartij (4+)

boekomslag: Lotte, Ko en Nijn


Lotte, Ko en Nijn
Helma Hofkes
Ploegsma 2001
ISBN 90 216 1623 8
f 28,90

Nóg een boek over de zomer en over logeren. Dit maal over Lotte die met haar knuffels Ko en Nijn de hele zomer bij haar oma logeert. Een hele lieve oma. Gelukkig maar, want Lotte doet nogal eens iets waar een minder begripvolle volwassene boos om zou worden. Zoals plaatjes plakken in een boek dat oma naar de antiquair wil brengen. Of geld uit oma's portemonnee halen om toverdrank van de buurjongen te kopen. Zodat ze haar onzichtbaar getoverde konijnen weer zichtbaar kan maken.

Steun en toeverlaat
Die twee knuffels, Ko en Nijn, zijn Lottes steun en toeverlaat. Ze neemt ze overal mee naartoe en praat de hele tijd tegen ze.

De kleuterwereld, waarin werkelijkheid en fantasie nog door elkaar lopen, wordt hier mooi neergezet.

Soms voert de schrijfster die fantasiewereld echter te ver door. Zo speelt Lotte met haar oom dat ze een treinreis maakt en in een bos komt waar een reus woont. Een kleuter kan zich heel ver mee laten sleuren in zo'n spel, maar weet wel dat het de oom is die voor reus speelt. Helma Hofkes doet alsof de kamer écht in een bos met reuzen verandert. Zoiets gebeurt misschien in sprookjes, maar niet in het hoofd van een vierjarige.

Leuk, warm boek
Het is jammer dat er een paar van dit soort te ver doorgevoerde fantasie-episodes in het boek zitten. Die maken het wat minder geloofwaardig. Maar verder is het een leuk, warm boek.

Modern verpakt sprookje (8+)

boekomslag: Sindbad de pizzabezorger


Sindbad de pizzabezorger
Hakim Traïdia en Martin van Vuure
Gottmer, 2001
ISBN 90 257 3280 1
ƒ 25,95

Talloze kinderboeken hebben al geresulteerd in theater-voorstellingen. Maar hier is het net andersom. Het boek 'Sindbad de pizzabezorger' is ontstaan uit het toneelstuk 'Sindbad de zeevaarder', dat Hakim Traïdia (bekend van o.a. Sesamstraat) en Martien van Vuure in 1997 schreven.

Het boek gaat over de pizzakoerier Hakim die op zijn brommer door de stad scheurt om zijn bestellingen af te leveren. Zij vriendinnetje Abra noemt hem Sindbad, omdat hij altijd onderweg is. Op een dag ontmoeten ze de echte Sindbad die hen het boek geeft waar zijn avonturen in beschreven staan. Op het moment dat Sindbad en Abra dit boek openslaan, raken ze zelf in die avonturen verzeilt.

Verfrissend
De verwantschap met de theatervoorstelling komt duidelijk in de tekst naar voren. Zo is het verhaal in ik-vorm in de tegenwoordige tijd geschreven. De hoofdpersoon maakt zijn avontuur dus mee, op hetzelfde moment dat je het leest. Net zoals wanneer je naar toneel kijkt.

Verder is het bij kindertheater gebruikelijk om de illusie te doorbreken door het publiek rechtstreeks toe te spreken. Bij kinderliteratuur is het veel minder gewoon om een monoloog te doorbreken met uitspraken tegen de lezer als: 'O, wacht even. De telefoon gaat.' In dit boek gebeurt dat wel en het werkt erg verfrissend.

Origineel en grappig maar niet spannend
Het verhaal is origineel en grappig, maar het avontuur dat de twee hoofdpersonen beleven is te vluchtig beschreven om echt spannend te zijn.

Storend vond ik dat niet, want het boek biedt zoveel andere leuke dingen. Zo is het bijvoorbeeld ook apart om in een boek voor acht-jarigen een hoofdpersoon te laten figureren die veel ouder is.

Al met al is het een origineel boek dat lekker leest, maar waar je verder niet veel meer achter moet zoeken.

Populair, sterk en zelfverzekerd (9+)

boekomslag: Hazel van de twaalfde


Hazel van de twaalfde
Odo Hirsch
Ploegsma 2001
ISBN 90 216 1653 X
f 24,90

De antiheld is populair in kinderboeken. Vaak staat een kind centraal dat om wat voor reden dan ook een buitenbeentje is. En als de hoofdpersoon wél een normaal sociaal leven heeft, dan ligt de nadruk vaak op de angsten en onzekerheden die bij een kinderleven horen. Daar is helemaal niets mis mee, maar het wel weer eens verfrissend om een hoofdpersoon tegen te komen die populair, sterk en zelfverzekerd is. Zoals Hazel, de heldin in dit boek van Odo Hirsch.

Meesterlijk vertellen
Het was voor het eerst dat ik iets van deze auteur las en voor mij is hij echt een ontdekking.

De wereld en de gebeurtenissen die hij in dit boek beschrijft, zijn op zich niet uitzonderlijk. Maar hij kan zo meesterlijk vertellen, dat het gewone bijzonder wordt.

Zo is er een belangrijke bijrol weggelegd voor een bakker. Hele bladzijden worden en gewijd aan het beschrijven van de taartjes. Hoe ze gemaakt zijn, hoe ze eruit zien en in welke volgorde je de verschillende smaken proeft.

Een vergelijkbare rol heeft de vrouw van de bloemenwinkel. Het is echt bijzonder hoe meeslepend er geschreven wordt over de samenstelling van een boeket.

Zonder dat er zwaarwichtige woorden aan gewijd worden, illustreren de bakker en de bloemenvrouw dat alles wat met liefde en overgave gedaan wordt, iets magisch krijgt.

Eigengereidheid
Maar het boek gaat over Hazel. Een kind met een groot rechtvaardigheidsgevoel, dat geen genoegen neemt met dingen waar ze het niet voor honderd procent mee eens is. 'Een lastig kind', vinden sommigen volwassenen haar daarom. De meesten weten haar eigengereidheid echter wel te waarderen.

De centrale gebeurtenis in het boek is de grote feestoptocht die elk jaar in de stad gehouden wordt. De laatste twintig jaar lopen er echter nooit meer kinderen mee. Hazel vraagt zich af waarom. En wil vervolgens dat dit verandert. Ze praat net zo lang op verschillende mensen in tot ze haar zin krijgt: de kinderen mogen ook meedoen. Samen maken ze een fantastisch ontwerp voor een eigen praalwagen. Natuurlijk gaat er tussendoor nog van alles mis en werkt Hazel zich in de nesten. Maar uiteindelijk loopt het allemaal goed af.

Wat wil je nog meer?
Het is een boek dat je in een adem uitleest. Het verhaal loopt als een trein, is origineel, leest lekker én biedt diepgang. De personages zijn mooi uitgewerkt, de dialogen sprankelend en de hoofdpersoon is hartveroverend. Wat wil je nog meer?

Voor de vakantie

Tot slot twee vakantietips. Geen 'leesboeken', maar boeken waar je in kunt bladeren en die je niet snel uit hebt. Je kunt er bovendien inspiratie uit putten voor quizzen, raadsels of doe-dingen. Bijvoorbeeld om de tijd te doden tijdens een lange autorit of een regenachtige vakantiedag.

feitenkennis voor 8+

boekomslag: Waarom warmen sporters zich op


Waarom warmen sporters zich op. Vragen van en voor kinderen over vrije tijd.
Tekst Brigitte Minne
illustraties Hugo Van Look
Clavis 2001
ISBN 90 6822 782 3
ƒ 32,50

In dit boek komen – heel toepasselijk voor de vakantie – allerlei onderwerpen over vrije tijd aan bod. Ze worden behandeld in de vorm van vraag en antwoord. Hoe begin je een verzameling? Waren er vroeger ook musea? Kun je ook bij een jeugdbeweging als je gehandicapt ben? En nog veel meer.

Aan elk onderwerp worden twee bladzijden gewijd. De vragen zijn verzonnen door kinderen. En in de antwoorden kom je echt ontzettend veel te weten over van alles nog wat. Kinderen vanaf een jaar of acht zijn vaak heel nieuwsgierig en dol op dit soort feitenkennis. Maar ook voor wat oudere kinderen staat er zeker veel interessants in.

Visuele cryptogrammen voor 4 tot 80

boekomslag: Je gelooft je ogen niet Jr.


Je gelooft je ogen niet Jr.
Joan Steiner
Gottmer 2000
ISBN 90 257 3246 1
ƒ 27,50

Dit boek is de junior versie van 'Je gelooft je ogen niet' dat de Boekensleutel 2000 won. Een prijs die sporadisch wordt toegekend door de Griffel- en Penseeljury aan een uitzonderlijk boek.

Het boek is inderdaad bijzonder. Op elke dubbele pagina staat een gefotografeerde driedimensionale collage. Die collage is opgebouwd uit allerlei dagelijkse voorwerpen, zoals fopspenen, kleerhangers, broccoli-roosjes en hondenkoekjes.

Uren zoet
Al die voorwerpen duiken echter in een heel andere context op, waardoor je ze niet direct herkent. De kunst is om al deze crypto's te ontdekken. Per pagina zijn het er wel een stuk of vijftig! Genoeg om uren zoet mee te zijn. Achterin het boek staan de oplossingen.


Copyright © 1996-2010 Ouders Online, alle rechten voorbehouden
Uitsluiting aansprakelijkheid | info@ouders.nl
Pagina voor het laatst bijgewerkt op: 7 juli 2001