home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Kinderboekbesprekingen - archief   Kinderboeken - algemeen

Nieuwe kinderboeken Katinka Kersting april 2002 Deze maand: louter geslaagde boeken voor alle leeftijden. Plus: een nieuwe reeks voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen. Vermomming (1+) Grrr! zei de wolf Tekst en ill.: Jean Maubille Holland, 2001 ISBN 90 251 0871 7 EUR 7,25 Het eerste spelletje dat kinderen snappen, is waarschijnlijk 'kiekeboe': je handen voor je ogen houden of je gezicht achter een lapje en dan opeens tevoorschijn komen. Al snel weten ze precies wat er gaat komen en deze verwachtingsvolle spanning maakt het extra leuk. Het volgende spelletje dat kinderen erg spannend vinden, is als papa of mama doen alsof: ik ben de beer en ik ga jou pakken! Gefopt Op deze twee concepten is dit boekje gebaseerd. 'Grrr! Ik ben de wolf' staat er op elke pagina. En je ziet een gevaarlijke wolf. Maar: je wordt gefopt. Want de wolvenkop is maar een masker. Als je dat masker wegklapt, blijkt daarachter een big, een kip of een ander ongevaarlijk dier te zitten. Tot je bij het laatste plaatje komt. Want achter dat masker zit écht een wolf en die zegt: ik ga je opeten! Het idee is goed uitgewerkt. De dieren zijn met krachtige lijnen en heldere kleuren groot op de pagina's gezet. De flappen zijn halve pagina's met een uitgestanste wolvenkop en gaten waar de ogen zitten. Omdat deze pagina's meegebonden zijn, en gemaakt zijn van heel stevig papier, zijn ze bestand tegen kleine kinderhanden. Een zeer geslaagde variant binnen het genre 'flapjesboek'. Bijzondere illustraties (4+) Mijn konijn Tekst en ill.: Yvonne Jagtenberg Hillen, 2002 ISBN 90 76897 03 4 EUR 12,49 De illustraties van Yvonne Jagtenberg zijn bijzonder. En aantrekkelijk. Maar het is vrij moeilijk te zeggen waar dat nu aan ligt. Want 'mooi' in de traditionele zin zijn ze zeker niet. De tekeningen zijn grotendeels in vetkrijt opgezet, maar ook andere materialen worden gebruikt. Zo is de broek van hoofdpersoon Arno ingekleurd met balpen; gewoon snelle blauwe penstrepen. Dit slordige inkleuren is typerend voor de stijl van Jagtenberg. Viezig en houterig De kleuren zijn niet bijzonder aansprekend, het overgrote deel is een beetje 'viezig'. En verder zijn de poppetjes die Jagtenberg tekent nogal houterig. Een vast stramien is er ook al niet. Sommige pagina's zijn helemaal vol gekleurd, bij andere overheerst het wit. Soms is de tekening ingekaderd, dan weer loopt het plaatje van de pagina af. Leuk, aansprekend en verfrissend Met andere woorden: als je alle elementen van de illustraties afzonderlijk zou bekijken, zou je waarschijnlijk denken: mwa... Maar gek genoeg is het effect van al die elementen bij elkaar juist ontzettend leuk, aansprekend en verfrissend. Het klopt gewoon; de plaatjes leven, en spreken erg tot de verbeelding. Bij mijn kinderen (van bijna 4) is het op dit moment het favoriete boek. Het verhaal is simpel: Arno's konijn loopt weg, hij zoekt hem en vindt hem. De zinnen zijn kort, de woorden makkelijk. Maar achter deze eenvoud gaat wel heel veel gevoel schuil en hier en daar schemert zelfs een vleugje filosofie door. Kortom, ik sluit me aan bij het oordeel van mijn kinderen. Zelf lezen (7+) Een nacht bij de Sammeltjes Han Kuyper Zwijsen, 2001 ISBN 90 276 81791 EUR 8,95 Sommige kinderen leren heel snel lezen. Boeken voor hun eigen leeftijd zijn dan leestechnisch meestal te makkelijk, maar boeken voor oudere kinderen zijn inhoudelijk vaak nog te moeilijk. Vanuit deze gedachte ontwikkelde Zwijsen de serie Bolleboos. De boeken zijn dikker (ongeveer 80 pagina's) en leestechnisch pittiger (AVI 7) dan de meeste boeken voor beginnende lezers. Maar het verhaal sluit aan bij de belevingswereld van jonge kinderen. Vooroordeel onterecht Ik ben altijd een beetje wantrouwend als boekjes voor een leesmethode zijn ontwikkeld. Mijn gedachte is dan: ze deugen misschien wel als lesmateriaal, maar in creatief en literair opzicht stelt het vast niet veel voor. In dit geval bleek dit vooroordeel echter onterecht: 'Een nacht bij de Sammeltjes' is echt een leuk boek. Het gaat over Marij, die met haar vader mee mag als hij met zijn muziekgroep een optreden heeft in Wieringen. Daar vertelt Opoe Maartje haar dat de mensen in die streek vroeger regelmatig geplaagd werden door de Sammeltjes, een soort kabouters. Maar ook die nacht komen ze weer tot leven, waardoor Marij een spannend avontuur beleeft en een honderd jaar oud raadsel oplost. Mooi en spannend (9+) Bart en de Stad van Schaduwen Odo Hirsch Ploegsma, 2001 ISBN 90 216 1823 0 EUR 16,45 Vorig jaar was ik zeer aangenaam verrast door het boek 'Hazel van de Twaalfde' van de – voor mij – tot dan toe onbekende auteur Odo Hirsch. Na het lezen van het volgende boek blijf ik even enthousiast. Ruiters te paard en fonkelende paleis-zalen Bart en de Stad van Schaduwen is het tweede boek over de ontdekkingsreiziger Bart, zijn compagnon Jacques le Grand, en hun jonge reisgenoot Gozo. Bart en Jacques zijn ontdekkingsreizigers pur sang. Ze storten zich in avonturen, met als enige doel onbekende oorden in kaart te brengen. Deze avonturen spelen zich af in een onbestemd verleden. De tijd waarin waarschijnlijk ook de meeste sprookjes zich afspeelden. Auto's of televisies komen in die wereld niet voor, ruiters te paard en fonkelende paleis-zalen des te meer. In dit boek hebben Bart en Jacques net de grotten van Margoulis helemaal in kaart gebracht. Als ze na maanden weer boven de grond komen, worden ze bijna meteen weer gevangen genomen en naar het paleis van de pasja gebracht. Lekker spannend Het verhaal begint dus meteen al lekker spannend. En de vaart blijft er gedurende het hele boek in. De ene onmogelijke opdracht is nog niet vervuld, of de volgende ligt alweer op de loer. Als Bart en zijn metgezellen alles eindelijk tot een goed einde hebben gebreid, is het boek afgelopen en gaan de ontdekkingsreizigers weer op weg naar een nieuw avontuur. Hirsch is een meesterlijk verteller. Hij weet een dor landschap zo te beschrijven dat je de zon op je kop voelt branden. Losse woorden geeft hij vaak een extra lading mee. Een echte ontdekkingsreiziger heeft bijvoorbeeld Vindingrijkheid, Moed der Wanhoop en Volharding nodig. Prachtige woorden, die erg tot de verbeelding spreken. Grote Levensvragen Hirsch prikkelt ook de ontdekkingsdrang van zijn publiek. Bijvoorbeeld door je mee te voeren in een denkproces dat leidt tot de oplossing van een raadsel. Of door woorden te gebruiken als eizanips, dat is een soort groente die in de wereld onder de grond verbouwd wordt. Een slim kind komt er vroeg of laat achter dat eizanips het omgekeerde van spinazie is. Zonder moralistisch te worden schotelt Hirsch zijn lezers ook een aantal Grote Levensvragen voor. Bijvoorbeeld wat de winst van oorlog is. Of waarom sommigen mensen dingen blijven doen waar ze eigenlijk een hekel aan hebben. Ik hoop dat we nog heel veel boeken van deze auteur kunnen verwachten. Natuur en mystiek (11+) Het vervloekte huis Marian van der Heiden Ploegsma 2001 ISBN 90 216 1594 0 EUR 18,45 Clara woont in de Franse Pyreneeën. Haar moeder probeer hier samen met Clara's Franse stiefvader in eenheid met de natuur te leven. Dat betekent dat ze geïsoleerd wonen op hun boerderij in de bergen, de kinderen niet ingeënt worden, hun koeien geen antibiotica krijgen als ze ziek zijn, Clara nauwelijks weet wat een computer of een mobieltje is, en dat ze leven van erg weinig geld. Ze zijn daarentegen wel in hoge mate zelfvoorzienend. Clara is door dit leven een wat wereldvreemd kind, dat niet echt aansluiting vindt op school. Anders dan in veel andere jeugdboeken verzet ze zich niet tegen haar afwijkende moeder. Integendeel, ze waardeert de manier van leven die haar moeder nastreeft en voelt zelf ook een grote verbondenheid met de natuur. Bovenal een spannend verhaal Hoewel ik vrij veel sympathie op kan brengen voor de ideeën die Marian van der Heiden via dit boek uitdraagt, komt de kritiekloosheid van de hoofdpersoon toch wat ongeloofwaardig over. Je krijgt zo nu en dan te veel het gevoel dat ze als spreekbuis dient voor de auteur. Maar dit irriteert slechts af en toe. Want het boek biedt bovenal een spannend en vlot geschreven verhaal. Het leven van Clara is namelijk niet alleen van de buitenkant anders, ze is zelf ook anders dan de meeste mensen. Clara heeft 'het derde oog'; ze voelt dingen die anderen niet waarnemen. Soms ziet ze zelfs mensen die lang geleden leefden. En deze gave, waar ze zelf ook niet altijd raad mee weet, brengt haar wél in conflict met haar omgeving. Met name Pierre, Clara's stiefvader wil er niets van weten. Gaandeweg kom je erachter wat de reden hiervoor is. Twee berenjongen Een centrale rol in dit mysterieuze verhaal, waarin heden en verleden steeds meer vervlochten raken, spelen twee berenjongen. Zij spelen echter niet alleen een mystieke rol, maar ook een actuele. Aan de hand van hun lotgevallen wordt de manier waarop wij met de natuur omgaan ter discussie gesteld. Nieuw: boekenreeks over ouders met psychische problemen Als iemand met ernstige psychiatrische problemen kampt, heeft dit natuurlijk een enorme impact op diens leven. Maar ook op dat van zijn of haar gezin. Met name de kinderen van psychiatrisch patiënten vormen een kwetsbare groep. De kans bestaat dat zij zelf ook problemen krijgen door de ziekte van hun ouder. Daarom is Similes, een Vlaamse vereniging voor familieleden van mensen met psychische problemen, begonnen met een boekenreeks voor kinderen. De gedachte achter de reeks is dat goede voorlichting kinderen niet alleen helpt om beter te begrijpen wat er met hun vader of moeder gebeurt, maar hen ook kan ontlasten van een gevoel van verantwoordelijkheid. Daarnaast kunnen de boeken een opening zijn om een gesprek te beginnen, omdat blijkt dat ouders het vaak moeilijk vinden om over hun ziekte te praten. Een papa met vleugels (6+) tekst: Stefan Boonen illustraties: Greet Bosschaert Clavis 2001 ISBN 906822874 4 EUR 13,95 De vader van Klipp zit bijna de hele dag in een boomhut in de tuin en doet of hij een vogel is. Hij beweert dat hij een groot geheim bewaart in de kist die daar staat. Soms heeft het wel iets spannends en mysterieus, maar meestal is het alleen lastig en verdrietig voor Klipp, zijn zusje en moeder. Vooral omdat de vader zo onberekenbaar is en zich weinig aantrekt van de gevoelens van zijn gezin. Af en toe loopt het zo ver uit de hand dat hij moet worden opgenomen. Het verhaal biedt weinig vrolijkheid, maar is wel mooi en poëtisch geschreven. Al denk ik dat de teksten af en toe iets te abstract zijn voor kinderen van zes. Het verhaal van mevrouw Eekhoorn en alle andere dieren in mama's hoofd (9+) Birgitte Minne Clavis, 2001 ISBN 90 6822 872 2 EUR 12,50 De moeder van Amber is niet als andere moeders. De ene keer slaapt ze de hele dag als een eekhoorn in winterslaap, dan is ze weer een circus-aap die jongleert met pannenkoeken en van de trapleuning glijdt. Soms is ze verward, dan weer bang, ontzettend gemeen en soms heel lief. Je weet nooit wat je kunt verwachten. Ambers vader kan het nauwelijks meer aan en het huis is meestal een zootje. Amber probeert er zo goed en zo kwaad als het gaat nog wat van te maken, met als gevolg dat haar huiswerk er vaak bij inschiet. Intussen probeert ze ook een gewoon leven te leven en een plaatsje te bemachtigen in het jongens-voetbalteam. Maar ook dit weet haar moeder door haar idiote gedrag te verprutsen. Als de ellende zijn dieptepunt bereikt, komt er gelukkig een zinnige arts in beeld die de crisis in het gezin weer enigszins weet te bedwingen. Ondanks alle narigheid is dit toch een leuk boek, met veel situaties en gevoelens die ook herkenbaar zijn voor kinderen uit een 'normaal' gezin. Andere boeken in deze reeks: Anne Wyckmans – Papa is nooit moe (3-6) Bob Baetens – Een regenbui van tranen (12 +) Leen van den Berg – Lege ogen (14+) Werner Storms – Een veilig gevoel (16+)