home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Kinderboekbesprekingen - archief   Kinderboeken - algemeen

Nieuwe kinderboeken Katinka Kersting juni 2002 Deze maand: lekkere vakantieboeken voor alle leeftijden. Inclusief twee boeken over adoptie-kinderen. Gekke bekken (1+) Ben jij een... Tijger? Ben jij een... Schaapje? Tekst en ill.: Emily Bolam Van Goor, 2001 ISBN 90 00 030406 x / 90 00 03405 EUR 4,50 De lijst met mogelijkheden om boeken voor dreumesen een extra dimensie te geven, lijkt onuitputtelijk. Voelboekjes, geluidenboekjes, rammelboekjes, ruikboekjes, flapjes in alle soorten en maten en ga maar door. En nu weer een variant. Misschien niet heel spectaculair, maar ik had 'm nog niet gezien. Links staat de vraag: "Ben jij een kipje?" En rechts staat: "Dan leg je iedere dag een ei". En zo komt op elke pagina een ander dier met een bijbehorende eigenschap aan bod. De twee boekjes zijn in opzet en indeling precies gelijk. Alleen behandelt de een boerderijdieren en de ander wilde dieren. De grap van het boek De tekeningen zijn vrolijk en kleurig maar niet bijzonder mooi. De grap van het boek is dat de dieren geen gezicht hebben. In plaats daarvan is er een uitgestanst gat. Daarin ziet het kind zijn of haar eigen gezicht. Want op de laatste pagina is ruimte om een foto te bevestigen. De dieren zien er door deze truc natuurlijk nogal eigenaardig uit, maar dat hindert niet. De lol voor de kinderen is dat het dier zich nu eens als jou verkleed in plaats van andersom. Succes verzekerd! Door deze opzet – wel aardig en niet te duur – valt het boek in de categorie 'grappige weggeefdingetjes'. Dat hadden ze bij de uitgeverij ook bedacht. Vandaar dat je op de eerste pagina kunt invullen voor wie het boekje is en wie de gulle gever is. Adoptie (3+) Een zusje uit een ver land tekst: Geertje Gort illustraties: Sandra Klaassen Kimio, 2001 ISBN 90 71368 92 0 EUR 10,90 Kimio is een uitgeverij die zich richt op de allerkleinsten. Dat wil zeggen: kinderen tot een jaar of 5. Daarbij hanteren ze een aantal uitgangspunten, zoals veel illustraties en een tekst die goed is afgestemd op de leeftijd van het kind. Deze uitgangspunten worden ondersteund door een aantal pedagogische argumenten. Zelf ben ik meestal een beetje huiverig voor dergelijk series. De belangrijkste reden is dat voor mij de artistieke (literaire) waarde van een boek belangrijker is dan de pedagogische. Als tekst en beeld goed zijn, leren kinderen er altijd wat van, is mijn idee. Ook al sluit het boek niet op alle fronten aan bij hun niveau of hun leeftijd. Het gevaar van series Het gevaar van series is dat het concept van de serie zwaarder weegt dan de artistieke waarde van tekst en beeld. Hetgeen al gauw betekent dat er op dat gebied concessies worden gedaan om maar binnen het concept te passen. Aan de andere weet ik ook wel dat het leven niet alleen om Kunst draait en dat een boek ook een heel goed middel is om andere doelen te dienen. Bijvoorbeeld om te leren lezen of om een bepaald onderwerp te behandelen. Maar dit terzijde. Want 'Een zusje uit een ver land' is weliswaar speciaal geschreven voor peuters en kleuters, met als doel het onderwerp 'adoptie' ter sprake te brengen, maar er is niet ingeleverd op tekst en beeld. Nieuw zusje Het verhaal gaat over Timo die een nieuw zusje krijgt. Een zusje dat niet in mama's buik groeit, maar dat ze moeten ophalen in een ver land. De belangrijkste elementen van het adoptieproces komen aan bod. Eerst het wachten en voorbereiden. Dan de reis in het vliegtuig en de eerste ontmoeting met het nieuwe zusje. En vervolgens de thuiskomst en het wennen aan elkaar. Dit alles is gevat in een verhaal dat vooral veel warmte uitstraalt. De tekeningen van Sandra Klaassen sluiten hier perfect bij aan. Deze illustratrice (onder andere bekend van de Robin-boeken van Sjoerd Kuypers) is een ster in het neerzetten van 'echte' mensen. In dit boek zijn het een beetje linksige types met ietwat flodderige kleren die wonen in een huis met originele tweedehands meubelen. Ook uit de tekeningen spreekt heel veel warmte. Prima boek Al met al is het een prima boek als je je kind wilt voorbereiden op de komst van een adoptiezusje of adoptiebroertje. En voor alle andere kinderen is het 'zomaar' een aangenaam boek. Een leuk extraatje is dat het boek begint en eindigt met een aantal buitenlandse wiegeliedjes (met vertaling). Van elk continent één. Nogmaals adoptie (3+) Wachten op Timoun Tekst en ill.: Genvieve Casterman Hillen, 2001 ISBN 90 76766 28 2 EUR 10,95 Ook in 'Wachten op Timoun' staat het thema adoptie centraal. Maar minder expliciet dan in 'Een zusje uit een ver land' wat ik hierboven besprak. De stijl is bijzonder en opvallend; een poëtisch stripverhaal zou je het kunnen noemen. Om een idee te geven wat ik daarmee bedoel, citeer ik de openingstekst: Het is zover! Het antwoord is 'ja'. Mijn droom wordt eindelijk werkelijkheid. Het wachten op jou kan beginnen. Voortaan, Timoun, draag ik je in mijn hoofd. Vandaag begint onze geschiedenis. Het zijn de woorden (of gedachten) van een grote krokodillenvrouw. Zij is de hoofdpersoon in het verhaal dat volgt. Het verhaal wordt net als in een strip voornamelijk door middel van de plaatjes vertelt. De begeleidende tekst geeft haar gedachten en gevoelens weer. Op het eerste plaatje loopt de krokodillenvrouw vol goede moed het huis uit. Ze is klaar om haar kind in haar armen te sluiten. Maar zo ver is het nog lang niet. Het huis ligt aan zee en ze gaat zitten wachten op de steiger. Ze wacht en wacht, seizoen na seizoen. Ondertussen filosofeert ze over haar kind. Wie ben je? besta je al? Wanneer kom je? Hoe zie je eruit? Wachten Het wachten duurt lang. Af en toe wordt het haar te veel. Ze wordt boos en wanhopig. En dan vermant ze zichzelf weer. Tot ze uiteindelijk het bericht krijgt dat haar kind geboren is en dat ze hem kan komen halen. De krokodil roeit in een klein bootje de grote oceaan op om haar kind te halen. De andere dieren zwaaien haar uit. Na lange tijd komen moeder en kind samen terug. Met het kind in haar armen loopt moeder krokodil het huis weer in. Ook dit boek eindigt met een wiegelied. Van Madagaskar, in dit geval. Prachtig boek De teksten geven heel sterk de gevoelens weer van iemand die wacht op een kind en ook de liefde die iemand kan voelen voor een kind dat er nog niet is. De stemmingsvolle plaatjes vertellen hetzelfde verhaal op hun eigen manier. Een prachtig boek, voor alle leeftijden. Dictaat voor de ideale moeder (5+) Supermama tekst: Mick Manning illustraties: Brita Granström Ploegsma, 2002 ISBN 90 216 1994 6 EUR 13,95 Prentenboeken gaan meestal over kinderen. Of over dieren. Maar dat zijn dan doorgaans weer een soort vermomde kinderen. In 'Supermama' staan de moeders centraal. Dat vond ik in eerste instantie wel verfrissend. Informatief prentenboek Uit de achterflap van dit informatieve prentenboek leidde ik af dat het boek vertelt dat iedere moeder een supermama is. Alleen al door het feit dat je een moeder bent. Of je nu arm, rijk, dun, dik, hip of ouderwets bent. Ook al zeuren de kinderen, ook al ben je zelf chagrijnig en ook al is het huis een troep. Mooi, dacht ik. Dat mag best wel belicht worden. Maar kennelijk had ik de achterflap te vluchtig gelezen en mijn eigen interpretatie eraan gegeven. Want het boek ging juist helemaal de andere kant op. Allemaal verschillende moeders Op elke spread (dubbele pagina) staat een aantal dierenmoeders met hun jong en een mensenmoeder met kind afgebeeld. Per pagina wordt een kenmerk behandeld dat al die verschillende moeders gemeen hebben. De eerste pagina's waren nog okee. Daar kwam een aantal algemene waarheden over moeders aan bod; ze zijn overal, ze zijn er in alle soorten en maten, en ze krijgen baby's'. Soort dictaat Maar na die eerste pagina's werd het meer een soort dictaat met kenmerken waaraan een moeder (volgens dit boek) moet voldoen. Supermama's weten de leukste spelletjes, doen álles voor hun kinderen, weten wat goed is, staan áltijd klaar om hun jongen te voeren, kunnen het beste wassen en poetsen en hun huis gezellig maken en ze zijn er áltijd voor je. Ikzelf pas voor geen meter binnen dit plaatje. Bij bepaalde dieren zullen de kenmerken misschien wel kloppen, maar bij mensen is dit soort moeders volgens mij al in de prehistorie uitgestorven. En wat mij betreft is dat prima. Als een supermoeder iemand is die alleen uit instinct handelt en totaal geen eigen leven heeft, dan wil ik er geeneens een zijn. Gemene mergeldwerg (8+) Suske en Wiske griezelboek Standaard, 2001 ISBN 90 410 10599 9 EUR 10,95 Griezelboeken en strips zijn bij veel kinderen populair leesvoer. In het 'Suske en Wiske griezelboek' worden beide genres verenigd. Suske en Wiske moeten tijdens een vreselijk onweer schuilen in een grot. Daar worden ze gevangen genomen door de mergeldwerg. Een oergemeen wezentje, dat verzekert dat hij Suske en Wiske nooit vrij zal laten en dat hij zich erop verheugt hen langzaam te zien sterven. Enge verhalen In goud of geld is de dwerg niet geïnteresseerd. Maar in griezelverhalen wel. En ze sluiten de deal dat ze zich vrij kunnen kopen door een hele serie enge verhalen te vertellen. Daar blijken de eigentijdse Sheherazades hun hand niet voor om te draaien. Het ene bloedstollende verhaal volgt op het andere. De verhalen zijn allemaal vrij kort en weinig subtiel: veel bloed, duistere krachten en wandelende skeletten. Boeken die minder expliciet zijn en meer suggereren, zijn doorgaans griezeliger. Maar voor een beetje griezelen tussendoor zijn deze verhalen wel okee. Zeker voor kinderen die normaal gesproken geen echte lezers zijn. Omdat het boek rijk geïllustreerd is met tekeningen van Suske en Wiske, krijg je namelijk toch een beetje het gevoel dat je een stripboek aan het lezen bent. Dubbelganger (10+) Ik, ik! Miriam Oldenhave Van Holkema & Warendorf, 2002 ISBN 90 269 9550 4 EUR 10,99 Mirjam Oldenhave is bij kinderen een populaire schrijfster. Dat is logisch. Want haar personages zijn levensecht, de dialogen zijn vlot en de decors en situaties zijn herkenbaar. Ze zet moderne, mondige kinderen neer; geen sprookjesfiguren. Dit boek heeft al die eigenschappen. Alleen vond ik het verhaal vrij flauw. En dat komt voornamelijk omdat het een nogal uitgemolken thema behandelt: een meisje dat ontdekt dat ze de helft is van een een-eiïge tweeling. Een zusje van wiens bestaan ze nooit iets heeft afgeweten. Alle clichés Het is zeker niet het eerste boek, toneelstuk of film waarin de onbekende dubbelganger voorkomt. Het bekendste kinderboek is wel Erich Kästners 'Dubbele Lotje'. En de film Thom en Thomas gaat er ook over. Een oud thema is wat mij betreft geen probleem als er een nieuwe dimensie aan wordt toegevoegd. Maar in dit boek worden alle clichés nog eens opgerakeld. Ook hier gaat het ene zusje op zoek naar het ander, vindt haar en blijkt de gelijkenis ongelooflijk te zijn, terwijl ze toch in totaal verschillende milieus zijn grootgebracht. Dat neemt niet weg dat veel kinderen zullen genieten van dit boek. Want het blijft iets waar iedere kind wel eens over fantaseert: misschien heb ik wel een tweelingbroer of zus, iemand die net zo is als ik...