home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Kinderboekbesprekingen - archief   Kinderboeken - algemeen

Nieuwe kinderboeken Jacqueline Eckhardt april 2003 Welkom! Jacqueline Eckhardt vervangt Katinka Kersting, die geen kans meer zag om haar gezinsleven te combineren met het schrijven van boekbesprekingen. We danken Katinka voor haar tomeloze inzet van de afgelopen jaren, en wensen haar veel sterkte met alle narigheid die haar de laatste tijd is overkomen. Deze maand: maar liefst zeven nieuwe kinderboeken voor alle leeftijden. Plus een boek van de maand voor kinderen vanaf 9 jaar. De sok van Lientje (2+) De sok van Lientje (2+) Tekst en ill.: Catharina Valckx De Harmonie, 2002 ISBN: 9061696593 EUR 11,90 Ik houd van kleine verhaaltjes. Over kleine gebeurtenissen. Onderwerpjes dicht bij huis, die met een beetje knappe fantasie van de schrijver (m/v) ineens een eigen leven gaan leiden. Zo'n verhaaltje is 'De sok van Lientje'. Een prentenboek geschreven en getekend door Catharina Valckx. Een Nederlandse schrijfster, maar nog niet zo heel bekend. Van mij mag daar snel verandering in komen, want 'De sok van Lientje' is aandoenlijk leuk. Het boek is stijlvol, helder en eenvoudig. Maar vooral heel erg charmant. En dat geldt zowel voor de tekst als voor de tekeningen. Kan het nog gewoner? Kuiken Lientje gaat op een dag uit wandelen en dan vindt ze een groene sok. Kan het nog gewoner? Een sok! Zo eentje die je elke dag aandoet, die onder je bed slingert, of waarvan je het tweede exemplaar kwijt bent. Dat gebeurt Lientje dus ook. Samen met haar vriendje Tip gaat ze op zoek naar de andere sok. Dan komt ze erachter dat je sokken ook nog voor heel andere dingen kunt gebruiken... Dus niet gek opkijken als je de sokken van je peuter na het lezen van dit verhaal terugvindt in de vissenkom of op het hoofd van de Barbie. Herkenbaar Het verhaal is heel herkenbaar. Maar wat het boek echt tot een aanrader maakt, zijn de subtiele illustraties. Wie goed kijkt, ziet dat de hele omgeving met Lientje meeleeft. Als ze verdrietig is, zijn de bloempjes op de achtergrond geknakt. Als ze eens lang moet wachten, kruipt er een slak voorbij. Kinderen die dat eenmaal doorhebben, houden niet op ernaar te wijzen. Catharina Valckx tekent in de kleuren rood, blauw, groen en geel. Maar in zulke zachte tinten, dat het niet schreeuwend druk maar vrolijk en fris is. De harde lijnen zijn niet in zwart, maar in chocoladebruin gezet. Wat mij betreft zouden Lientje en haar sok als poster in een kinderkamer niet misstaan. Dikkie Dik – Het open-en-dicht-boek (2+) Dikkie Dik - Het open-en-dicht-boek (2+) Tekst: Arthur van Norden Ill.: Jet Boeke Gottmer, 2002 ISBN 90 257 3533 9 EUR 9,95 Het is feest bij uitgeverij Gottmer, want Dikkie Dik wordt deze maand 25 jaar. Het is hem niet aan te zien, maar het is echt zo. Vijfentwintig jaar geleden klopte zijn bedenker en illustrator Jet Boeke aan bij Sesamstraat. De eerste Dikkie Dik-prentenboeken werden immers gemaakt voor televisie. Pas later kwam er vraag naar in de boekwinkels. En hoe! Inmiddels verschenen er talloze Dikkie Dik-boeken, variërend van badboekjes, blokboekjes en spelletjesboekjes tot gewone prentenboeken. En het einde is nog niet in zicht. Veelgevraagd Het nieuwste concept binnen de Dikkie Dik-reeks is het open-en-dicht-boek. Voor peuters vanaf twee jaar, net als de 'Sok van Lientje', maar wat een verschil! Het open-en-dicht-boek heeft nog net geen flapjes, maar de kinderen moeten wel op zoek naar tegenstellingen. Ik noem het 'moeten', want mijn bezwaar bij zo'n concept is dat er soms zoveel van jonge kinderen wordt gevraagd. Natuurlijk is ook dit boek van Jet Boeke qua opzet weer uitstekend. De prenten zijn subliem. Vrolijk, vaak een beetje ondeugend en hartstikke herkenbaar voor peuters. Ze bieden – ook zonder veel tekst – tal van aanknopingspunten voor een klein verhaal. Waar Dikkie Dik in de 'gewone' prentenboeken nog wel eens een fantasierijk avontuur van een paar pagina's beleeft, valt er in dit nieuwe boek niet veel te fantaseren. Daarvoor 'moet' er te veel. Voorlezen of oefenen? Elke spread (twee pagina's) behandelt een tegenstelling: hard-zacht, hoog-laag, in-uit. Kinderen moeten goed kijken, om te ontdekken dat niet alleen Dikkie Dik in de boom hangt, maar ook een vogelhuis, met daar nog weer iets in. Geen voorleesboek dus, maar meer een oefenboek. En dat 32 pagina's lang. Voor mijn peuters is dat – vlak voor het naar bed gaan – gewoon te veel. Ze zijn moe. En ook ik moet eerlijk toegeven dat ik de Dikkie Dik in de vertrouwde prentenboeken leuker vind. Voorlezen is iets anders dan oefenen. En juist door zijn vrijgevochten karakter past Dikkie Dik voor mij beter in het concept van de vertrouwde prentenboeken. Blitse brandweerwagens (3+) Blitse brandweerwagens (3+) Tekst: Tony Mitton Ill.: Ant Parker Gottmer, 2002 ISBN 90 257 3556 8 EUR 7,50 [in herdruk] Soms kom je boeken tegen waarvan je meteen denkt: 'Nee'. Omdat de vormgeving niet aanspreekt, of omdat het onderwerp is uitgekauwd. Dat laatste had ik een beetje bij 'Blitse Brandweerwagens', volgens de uitgever een informatief boekje, vooral leuk voor jongetjes... Toch was ik nieuwsgierig, omdat schrijver Tony Mitton in Engeland al veel prijzen voor zijn kinderboeken kreeg. Tony Mitton schrijft kinderboeken én gedichten. Voor beide genres is hij al veelvuldig geëerd. Daarom is het leuk dat hij in 'Blitse Brandweerwagens' beide gaven combineert. Eigenlijk heel aardig Eigenlijk is het een heel aardig prentenboek, al is het alleen maar omdat de brandweerwagen nu eens niet zelf communiceert. Het verhaal klopt, het is realistisch, en het is interessant. We volgen de brandweerwagen van het moment dat het alarm afgaat, tot aan het blussen van de brand en het terugkeren naar de kazerne. De hoofdpersonen kloppen ook. De brandweermannen zijn dieren, wat het rol-bevestigende karakter van het boek een beetje verzacht. Details Dan zijn er de details, die het voorlezen extra aangenaam maken. De brandweerwagen maakt op elke pagina verschillende geluiden (sirene, blussen, waterpomp). En de laatste pagina staat vol brandweer-weetjes. Kinderen leren hier wat een helm, een zuurstoffles en een watertank betekent. Wat de aansluiting bij de belevingswereld van de kleuter betreft, zit het wel goed. Tony Mitton en illustrator Ant Parker zijn allebei onderwijzer geweest. Helemaal mis Waar het echter helemaal mis gaat, is bij de ondersteunende tekst. Tony Mitton heeft het vast niet zo bedoeld, maar van dit soort 'rijmende' zinnen gaan mijn tenen echt krullen: De mannen en de auto gaan, weer terug naar de kazerne Daar staan ze dag en nacht paraat, om mensen te beschermen Natuurlijk, het boek is uit het Engels vertaald. Maar is dat een geldig excuus voor zulke knullige rijmpjes? Nog veel storender is dat zelfs de ritmiek in sommige zinnen niet klopt. Dichten is ritmiek, en heel belangrijk bij het aanleren van een algemeen gevoel voor taal. Daarom heb ik rijmboekjes voor kinderen doorgaans hoog in het vaandel staan. Maar dan moet er wel goed worden gerijmd, anders leg ik het meteen weer weg. In dezelfde serie verschenen bij Gottmer ook: - Geweldige gravers (ISBN 90 257 3558 4) - Fantastische vliegtuigen (ISBN 90 257 3559 2) - Toffe treinen (ISBN 90 257 3557 6) Eline en de ziekenhuismuis (5+) Eline en de ziekenhuismuis (5+) Tekst: Ellen Tijsinger Ill.: Noëlle Smit Van Goor, 2002 ISBN 90 00034094 EUR 11,50 De titel van dit boek wijst eigenlijk direct op een serieus thema. Het ziekenhuis. Meestal grijp ik pas naar dit soort verhalen als daar aanleiding toe is. Bijvoorbeeld als ik mijn kinderen wil voorbereiden op een ziekenhuisbezoek, of als er een vriendje uit de buurt ziek is. Is er geen speciale reden, dan wil ik ze liever niet met zo'n zwaar onderwerp lastig vallen of bang maken. Maar: voor dit boek zou iedereen een uitzondering moeten maken! 'Eline en de ziekenhuismuis' is een origineel, spannend én luchtig verhaal, dat zich toevallig afspeelt in het ziekenhuis. Broodnodige hygiëne Joost ligt met een zeer been in het ziekenhuis en Eline mag hem namens de klas een cadeautje gaan brengen. Het is vriendjes-middag, met taart voor de patiëntjes en het bezoek. Als Joost en Eline van het lekkers snoepen, komt er een piepklein muisje uit een holletje in het plafond. Het muisje is tam en komt op de rand van Elines bord een hapje mee-eten. Dat mag de dokter natuurlijk niet te weten komen. Ik kon er niets aan doen, maar meteen schoot door mijn hoofd, dat dit niet bepaald realistisch is. Een muis in een ziekenhuis, wat zegt dat over de broodnodige hygiëne? Zo'n ziekenhuis kan zijn deuren meteen wel sluiten, als de pers kwaad wil. Alles onder controle Ik was echter iets te voorbarig. Schrijfster Ellen Tijsinger, twee maal winnares van het Bronzen Boek, en bekroond door de Nederlandse kinderjury (Morgenster, 1996), heeft alles onder controle. Natuurlijk doet de dokter alle moeite om het muisje te vangen. "Een muis in een ziekenhuis, kinderen, dat kan echt niet. (...) Hij moet weg. En de krant mag er ook niet van horen. Wat moeten de mensen er wel niet van denken." Daarmee was ik over de streep. 'Eline en de ziekenhuismuis' is verantwoorde, meer nog waardevolle kinderkost. De hoofdpersoontjes van Tijsinger zijn weldenkende, eerlijke kinderen. En de tekeningen van Noëlle Smit zijn tot in de details uitgewerkt. Een sympathiek boek voor alle kinderen vanaf 5 jaar. De mooiste winden (7+) De prinses die wilde trouwen met de man die de mooiste winden laat en andere verhalen (7+) Tekst: Stefan Frello Ill.: Claus Reye Schierbeck Lannoo, 2002 ISBN 90 209 4931 4 Een boek met zo'n titel kijk je op z'n minst even in. Dat moet de uitgever ook gedacht hebben. 'Winden' is een beetje ondeugend. Dat wringt natuurlijk met een prinses, die sprookjesachtig is. Kortom: de nieuwsgierigheid is goed gewekt. De achterflap doet zelfs nog meer vermoeden: 'Zeven griezelige verhalen en betoverende sprookjes over trollen, prinsen en prinsessen. Prachtig geïllustreerd'. Dat laatste is waar. De pentekeningen, alleen op de omslag in kleur, zijn spannend en indrukwekkend. Net als sommige verhalen, inderdaad. Maar er zijn er ook die de gewekte verwachting bij lange na niet halen. He titelverhaal is daar jammer genoeg een van. Saai Het sprookje begint als de prinses tijdens een circus-voorstelling 'valt' voor de Winden-artiest. Vanaf dat moment is scheten laten de norm, tot in de verste uithoeken van het koninkrijk. Iedere weldenkende man legt zich op deze kunst toe, omdat je alleen zo carrière kunt maken of een kansje maakt bij de vrouwen. Als de prinses tien pagina's verderop aankondigt te gaan trouwen met een man die niet kan winden, houdt iedereen er weer mee op. Meer is er niet. Dat is alles. Eigenlijk is het niks. Net als het verhaal over de mussenjongen, dat hopelijk niet voor niets is 'weggestopt' in het midden van het boek. Een nietszeggend verhaal over kwetterende mussen, samen in de heg. Er is niets griezeligs of betoverends aan. Ik kan het zelfs niet navertellen. Dat is mijn norm van saaiheid ten top. Wel degelijk de moeite waard Toch hoeft het boek niet meteen te worden weggelegd. Er zijn namelijk ook verhalen die wel degelijk de moeite waard zijn. Die heten dan: 'Betoverd', of: 'Een verhaal uit warme landen'. Nietszeggende titels, met verrassend genoeg een sprankelende inhoud. Neem 'Betoverd'. Een blauwe en een rode tovenaar houden elke honderd jaar een weddenschap. Ze betoveren onschuldige mensen en spelen die wreed tegen elkaar uit. Origineel, spannend en griezelig, want het loopt helemaal verkeerd af. Ook de andere verhalen blijven best hangen en zullen kinderen zeker aanspreken. Maar het boek als geheel is niet zo bijzonder als de titel doet vermoeden. Het rammelt een beetje in de samenhang. De inhoudelijke verschillen zijn te groot. De verdwijning (11+) De verdwijning (11+) Tekst: Suzanne Visser Ill.: met dank aan Bartolomeo Mecanico (www.elve.net) Leopold, 2002 ISBN 90 258 3562 7 EUR 13,50 'De verdwijning' is origineel en interactief. Alles in het verhaal draait om internet en e-mail. En daarbuiten gaat het nog even door. Bij het boek hoort namelijk een spannende website waarop je zelf op onderzoek kunt uitgaan en kunt mailen met de club 'Het verlangen'. Zeker doen, maar eerst het boek lezen... Onverklaarbare dingen Hoofdstuk 1 is nog een beetje zoeken naar de draad van het verhaal, maar hoofdstuk 2 is al meteen heel spannend. Twee tieners, Noortje en Tjeerd uit Gerp, verdwijnen op klaarlichte dag. En er gebeuren meer onverklaarbare dingen in het kleine stadje. In het holst van de nacht worden alle verkeersborden verwisseld, staan er opgezette herten op straat en liggen er overal opeens gigantische keien. Een groepje vrienden gaat via internet op onderzoek uit. Ze raken verstrikt in een fabelachtige, maar gesloten wereld waar ze bijna niet meer uitkomen. Stephen King Het begin doet heel even denken aan 'It' van Stephen King. Het boek van Suzanne Visser is echter veel dunner en minder krachtig uitgewerkt. Dat is logisch voor de doelgroep, al verbazen sommige dingen mij wel. Visser vertelt vrijwel meteen over een boeddha-beeldje dat Noortje gekocht heeft bij Pol's Potten in Amsterdam. Dat wekt de verwachting van veel realisme en detail. Een paar hoofdstukken later echter, stapt het groepje vrienden, zonder pardon op een vliegtuig naar de Azoren. Het lijkt of de schrijfster het verhaal in heel kleine stapjes begint, om gaandeweg steeds harder te gaan rennen. Bovendien smijt Visser soms om onverklaarbare redenen met allerlei cliché's: Ouders die in één adem niet alleen zeuren over onveiligheid op straat, maar ook nog over buitenlanders, geweld, en probleemjongeren. En de vaders van Noortje en Tjeerd trouwen ineens aan het eind met elkaar. De schrijfster laat – in mijn ogen krampachtig – zien dat zij weet wat er tegenwoordig speelt, maar de informatie voegt helaas weinig toe aan het verhaal. Spannend, origineel en actueel Dit soort dingen valt mij wel op, maar de lezende tieners zullen er geen moment wakker van liggen. Voor hen blijft het verhaal spannend, origineel en actueel. Boek van de maand (9+) Wat een circus! (9+) Tekst: Bibi Dumon Tak Ill.: Jan Jutte Querido (iQ-reeks), 2002 ISBN 90 451 0010 x EUR 12,95 Wat een mooi boek van Bibi Dumon Tak! Niet 'mooi' in de zin van 'ontroerend'. Wel verrassend onderhoudend voor een informatief boek. 'Wat een circus!' is non-fictie, maar tegelijk veel meer dan dat. De schrijfster is zó goed in vertellen, dat het boek van begin tot eind leest als een spannend verhaal. Alle feiten, die doorlopend aan bod komen, neem je ongemerkt mee. Een stel wilderikken Het draait allemaal om het circus. Bij iedereen welbekend. Denk je. Circus is: een grote tent, clowns, muziek, en dieren en acrobaten die kunsten doen. Maar als je 'Wat een circus!' leest, weet je voortaan wel beter. Bibi Dumon Tak geeft zoveel leuke informatie dat je het circus ineens met andere ogen bekijkt. Wie weet er bijvoorbeeld dat het circus ooit min of meer uit toeval is ontstaan? Doordat een jolige Brit in de 18e eeuw ontdekte dat je pas op de rug van een paard bleef staan, als het beest rondjes liep? En dat dat het beste lukte bij een rondje van 13 meter doorsnee? Vloeiend, no-nonsense en grappig Toen steeds meer mensen naar zijn kunstje kwamen kijken, begon de Brit stoeltjes om dat rondje te zetten. En zo werd de circuspiste geboren, die nu nog altijd 13 meter rond is. Dat wist ik niet. Net zomin als ik wist dat paardennummers altijd worden gedaan met hengsten. Merries zijn namelijk te sloom. Of dat olifanten in het circus altijd Indisch zijn. "Hun Afrikaanse nichten en neven zijn bij hen vergeleken een stel wilderikken waar niets mee te beginnen valt". Dát is de taal van Dumon Tak: vloeiend, no-nonsense en grappig. Levensechte verhalen Zo verhaalt het boek tot het einde toe door. Niet alleen over de dieren; ook de directeur, de circus-school, het circus-kind en het circus-orkest komen aan bod. In zestien op zichzelf staande hoofdstukken beschrijft Dumon Tak vrijwel alle facetten van het circus. Die ze overigens heeft achterhaald door zelf dagenlang met circus-mensen te praten. Misschien dat de verhalen daarom zo levensecht zijn. Ik heb me geen moment verveeld. En ik denk dat ook kinderen zich niet snel zullen vervelen. Vanaf 6 jaar kan het boek worden voorgelezen, en met 9 jaar lezen ze de korte verhalen zelf. Voor hen is 'Wat een circus!' ook nog eens goed voor een originele spreekbeurt. In de kantlijn meldt de schrijfster namelijk consequent nóg meer leuke weetjes. Knap geschreven én getekend Voor sommige lezers zijn die weetjes misschien niet altijd handig. Ikzelf heb bijvoorbeeld niet het geduld om eerst het hele hoofdstuk uit te lezen en dan pas de kantlijn te 'scannen'. Maar wie zich bij het voorlezen wél houdt aan Dumon Tak's letterlijke tekst, vertelt ongemerkt een prachtig verhaal. 'Wat een circus!' is knap geschreven én getekend, door Jan Jutte, Gouden Penseelwinnaar 2001. Een herontdekking van het circus, die het aanschaffen meer dan waard is. Jacqueline Eckhardt Jacqueline Eckhardt (38) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun drie kinderen – Senne (5), Pieter (4), Annebel (2) – en de valse kater Willem, leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.