logo Ouders Online

home forum chat thema-pagina's vraagbaken video koopjeskelder surf-tips snuffelgids service colofon

Magazine - redactionele artikelen
 Actueel
 Kinderboekbesprekingen - archief
 Kinderboeken - algemeen
Nieuwe kinderboeken

Jacqueline Eckhardt
november 2003

Hieronder vindt u besprekingen van de nieuwste kinderboeken. Soms horen we van boekhandelaren dat er mensen binnenkomen met een print van deze pagina. Dat schept een behoorlijke verantwoordelijkheid; onze kinderboeken-recensente is zich daar terdege van bewust en spant zich elke maand in om de mooiste nieuwelingen eruit te pikken.


Wolleke op zoek naar een vriendje (2+)

boekomslag: Wolleke op zoek naar een vriendje Wolleke op zoek naar een vriendje
Tekst en ill.: Dick Hoogeveen
ImageBooks Factory, 2003
ISBN 90-5964-039-x
EUR 4,95

Is dit het langverwachte alternatief voor Nijntje? Ik vind van wel. De nieuwe serie over het schaapje Wolleke is qua opzet vrijwel hetzelfde. Links een witte bladzijde met een vier-regelig rijmpje. Rechts een pagina-vullende tekening in primaire kleuren.

Niet dat Nijntje direct een vervangster nodig heeft. De boekjes van Dick Bruna zijn niet meer weg te denken uit onze leescultuur. En het concept leent zich bovendien voor de prachtigste kindertheater-voorstellingen. Vergeet niet om nu alvast kaartjes te reserveren voor de tweede Nijntje musical: "Nijntje is er weer!" Mij is het gelukt, maar ik ben pas in mei 2004 aan de beurt!

Toch is het leuk om naast Nijntje nog zo'n aansprekend figuurtje te hebben. Wolleke is het bedenksel van vormgever/ontwerper Dick Hoogeveen. Hij staat bekend om de eenvoud, balans en tijdloosheid in zijn creaties. Het logo van de Australische luchtvaartmaatschappij Quantas is van zijn hand, en zijn werk is – in boekvorm – nog altijd standaard-lesmateriaal op de afdeling vormgeving aan de Sidney Universiteit in Australië. En nu dan, hoewel Hoogeveen al met pensioen is, dit werk voor eigen land.

Dick Hoogeveen is door de uitgevers van ImageFactory Books gevraagd een nieuw tijdloos figuurtje te ontwikkelen voor een serie hartveroverende peuterboekjes. Dat is gelukt. Wolleke is ontzettend simpel, maar wekt meteen sympathie. En dat komt ook door de tekst:

ze zei: hoi Piet, ik zoek een vriend
een lammetje, daar droom ik van
als ik je nou twee ogen geef
wil jij me helpen zoeken dan?

De Piet uit dit rijmpje is een paddestoel, zo'n rode met witte stippen. Van twee stippen maakt Wolleke ogen. Het schaapje heeft dus fantasie. Daarin verschilt ze misschien nog wel het meest van Nijntje, die vooral sterk is in herkenbare, alledaagse situaties. En Wolleke is ook anders getekend. Niet het vierkante van Dick Bruna, maar ronde lijnen domineren in het verhaal van het lieve schaap.

Wolleke mag er zijn en wat de mogelijke concurrentie met Nijntje betreft? Geen paniek, geen onderlinge jaloezie, dames! Er is voor jullie allebei een mooie rol weggelegd.

Ook verschenen bij ImageBooks Factory, deel 2 van Wolleke:

boekomslag: Wolleke met Olleke in de sneeuw Wolleke met Olleke in de sneeuw
Tekst en ill.: Dick Hoogeveen
ImageBooks Factory, 2003
ISBN 90-5964-0403
EUR 4,95


 

Stekel en de Maan (3+)

boekomslag: Stekel en de Maan Stekel en de Maan
Tekst: Brigitte Minne
Ill.: Pascal Vermeersch
Zirkoon uitgevers, 2002
ISBN 90-5924-121-5
EUR 12,50

Stekel en de Maan is typisch een prentenboek voor deze tijd van het jaar. De dagen worden korter. Peuters verwonderen zich voor het eerst over de maan. Kleuters verzinnen er inmiddels hele verhalen bij. Soms lijkt de maan op een pannenkoek en zijn de sterren de poedersuiker. Of de maan trekt een clowns-gezicht en als ze verdrietig is, huilt ze sterrentranen.

Zo ziet Stekel, het egeltje, het ook. Als het donker wordt, doet-ie niets liever dan naar boven kijken. Naar de sterren. Al houdt hij het meest van de maan. Soms is de maan mooi rond. Soms lijkt het net of een ster er een stukje vanaf heeft gegeten. Af en toe verstopt de maan zich half achter een wolk. Of ze lijkt op een hangmat waar je heerlijk in zou kunnen slapen. Stekel lacht zich – letterlijk! – een hoedje om alle grappen van de maan. Totdat ze ineens verdwenen is. Dan wordt Stekel boos.

Brigitte Minne, van wie mijn voorgangsters al heel wat boeken besproken hebben, legt in heldere woorden uit wat je allemaal in de maan kunt zien. Geen moeilijk gedoe over het hoe en waarom. Maar gewoon lekker lachen om die gekke maan. Met de pagina-grote tekeningen van Pascal Vermeersch erbij gaat dat bijna vanzelf.

In het hele prentenboek is (met uitzondering van de titelpagina) geen wit te zien. Alleen maar prachtige oud-Engelse kleuren, én een erg koddig egeltje. Gekleed in een rood/wit gestreept broekje, met een piepklein Engels bolhoedje op. Wie goed naar zijn gezichtsuitdrukking kijkt, moet waarschijnlijk steeds weer even lachen. Zelfs als Stekel boos zit te zijn...

Stekel en de Maan is een prentenboek met een mooie balans in tekst en tekeningen. Sterkste punt? Het overvoert de kleintjes niet met indrukken die niets toevoegen aan het verhaal.

Spinnentaart (3+)

boekomslag: Spinnentaart Spinnentaart
Tekst: Rian Visser
Ill.: Yvonne Jagtenberg
Uitgeverij Gottmer, 2003
ISBN 90-257-3694-7
EUR 9,50

Het nieuwste boek over Boris en Katinka van schrijfster Rian Visser is een verzameling van twaalf knusse voorleesverhaaltjes voor storm-achtige dagen. Goed idee, prachtige omslag en spannende titel: "Spinnentaart". Jammer dat de inhoud het beloofde concept niet helemaal waar maakt.

Met Boris en Katinka zelf is natuurlijk niets mis. Op hun eigenwijze wijze beleven ze weer allerlei avonturen. Sommige daarvan zijn spannend, zoals de titel van het boek doet vermoeden. Katinka griezelt bijvoorbeeld van de spinnen in de poort. Mama haalt een heks op een bezemsteel in huis. En ze bakken spinnentaart en slakkengebak.

En dan zijn er inderdaad de knusse verhaaltjes. Boris en Katinka gaan naar het bos om herfstbladeren en kastanjes te zoeken. Ze worden lekker ingestopt als ze verkouden zijn. En ze zorgen goed voor beer als-ie in een plas valt en onder de modder zit.

Maar hoe verder het boek vordert, des te minder "stormachtig" de verhaaltjes worden. "Bang voor een prikje" gaat over de dokter en staat helemaal op zichzelf. En de laatste twee verhaaltjes lijken met de haren bij het herfstthema gesleept. Een beginzin als "Het waait hard en het regent" is nog geen garantie voor een guur verhaal.

Misschien heb ik het helemaal mis. En misschien is de indeling van de verhaaltjes wat ongelukkig. Maar hoe leuk Boris en Katinka ook zijn, bij mij blijft de indruk bestaan dat het concept niet tot op het gaatje is uitgewerkt. Zo'n duidelijk idee (twaalf verhaaltjes over de herfst) en zo'n pakkende titel vragen erom goed uitgewerkt te worden. En dat kan volgens mij ook. Zeker met zo'n tot de verbeelding sprekend thema als de herfst, en alles wat daarbij past.

Boek van de maand

boekomslag: Pup en Kit Pup en Kit
Tekst: Edward van de Vendel
Ill.: Geert Vervaeke
Uitgeverij De Eenhoorn, 2002
ISBN 90-5838-129-3
AVI-1, eerste lezers
EUR 11,95

Voor alle kinderen die dit jaar naar groep 3 zijn gegaan! Wie drie maanden lees-onderwijs heeft gehad, moet kennis maken met het hondje Pup en zijn poezen-vriendinnetje Kit.

Uitgeverij De Eenhoorn in België staat bekend om zijn educatieve projecten. Met grote regelmaat geven zij boeken uit die goed aansluiten bij het moderne lees-onderwijs op de basisscholen. Pup en Kit heeft AVI-niveau 1. Het verhaal wordt dus verteld in een-lettergrepige woorden. Ik zeg met opzet verhaal, want er zijn ook AVI-1 boekjes die werken met een-lettergrepige woorden zónder verhaal.

Pup en Kit is dus wél een verhaal. Eigenlijk is het een boek vol verhalen. Een echt leesboek met wel twintig verschillende hoofdstukjes over een kleine hond en een mini-poes. Eerst moeten ze aan elkaar wennen. En aan hun nieuwe huis en aan hun nieuwe baas. Maar dan gaan ze op onderzoek uit en zo ontdekken ze de wereld. Ze gaan uit, ze gaan in bad, ze zijn blij en ze zijn boos. Maar uiteindelijk houden ze ontzettend veel van elkaar.

De tekeningen in het boek zijn van illustratrice Geert Vervaeke. Zij maakt graag collages en dat is goed te zien. De staccato-prenten geven de staccato-tekst een artistieke stijl. Terwijl de tekst op zich ook al heel kunstig is. De verhaaltjes van Edward van de Vendel zijn soms net kleine gedichtjes. Misschien wel omdat hij van huis uit dichter is...

Pup en Kit is het aanschaffen waard. Dit zal altijd een mooie herinnering aan je allereerste eigen leesboek zijn.

Marike houdt van... Hahaha (9+)

boekomslag: Marike houdt van... Hahaha Marike houdt van... Hahaha
Tekst: Lydia Rood
Omslag-ill.: Joyce van Oorschot
Uitgeverij Leopold, 2003 (3e druk)
ISBN 90-258-3483-3
AVI 8, leeservaring G
EUR 10,75

Eigenlijk is dit zomaar een willekeurig boek uit de hele serie. Niet eens het laatste, want vorige maand verschenen "Marike in paniek" en "Magic Oliver". Marike en Oliver zijn brugklassers. Samen met Tanja en Douwe spelen zij de hoofdrollen in de Vlinders-serie van Uitgeverij Leopold.

Vier bekende schrijvers – Daan Remmerts de Vries, Nanda Roep, Hans Kuyper en Lydia Rood – tekenen elk voor één karakter. Lydia Rood schrijft altijd over Marike. Hans Kuyper over Douwe. Nanda Roep over Tanja. De drie andere pubers spelen in het boek over de hoofdpersoon steeds een bijrol. Ze zitten immers bij elkaar in de klas. Zo ontstaan er allerlei relaties en volgt de lezer de vier brugklassers steeds door andere ogen.

In de Vlinders-serie zijn in korte tijd dertien boeken verschenen. En het einde is nog niet in zicht. Middelbare scholen gebruiken de boeken voor stijl- en perspectief-behandeling in de lessen Nederlands. In bibliotheken is de serie vaak onderdeel van leesbevorderings-projecten. Met succes. De herkenbare onderwerpen (school, onzekerheid, verliefdheid, familie) worden gretig gelezen. Ook door jongens!

Het leuke voor ons is dat de boeken ook afzonderlijk goed zijn te lezen. "Marike houdt van... Hahaha" boeit vanaf de eerste zin. Eng herkenbaar is die middelbare schooltijd door de ogen van Marike! Ze treedt niet graag op de voorgrond, kiest haar vrienden niet, maar laat zich kiezen, omdat ze dat veiliger vindt. Dan zit ze met de gebakken peren. Want ineens heeft ze verkering. Met een jongen die ze nauwelijks kent. Het hoofdstuk over het schoolfeest waar Marike met haar nieuwe vriendje naar toe "moet", kan iedereen voor zich zien:

En toen gebeurde het! Hij legde zijn arm om haar heen! Zijn hand kwam in haar middel te liggen! En drukte! Marike begon prompt te zweten. Vooral op de plek waar zijn hand lag. Help! [...] Als hij die hand nou maar weghaalde!"

Herkenbaar? Dit is pas één boek uit de Vlinders-serie. Gelukkig zijn er nog wat delen. En er is een website waarop ze allemaal terug te vinden zijn: www.vlinders4you.nl

Godje (10+)

boekomslag: Godje Godje
Tekst en ill.: Daan Remmerts de Vries
Em. Querido's Uitgeverijen bv, 2002
ISBN 90-451-0261-7
EUR 11,50

Schrijver Daan Remmerts de Vries werkt ook mee aan de Vlinders-serie (zie boven). Daar is Olivier zijn hoofdpersoon, een eigenwijze jongen vol bravoure. Ook "Godje" gaat over een brutale puber. En het karakter van Robbie Nathan is zo mooi uitgewerkt dat het boek tijdens de afgelopen kinderboekenweek de Gouden Griffel won. Godje is dus het best geschreven kinderboek van 2003.

Robbie Nathan is de bende-leider van een clubje vrienden: Japos, Bachman, Klaver en Simon. Japos is zijn persoonlijke slaaf. Hij commandeert hem waar hij kan: "Sjouwen, beest!". En ook de anderen gehoorzamen Robbie. Op een nacht laat hij zijn maten een lijk opgraven. Dat is tenminste echt. De huizen in hun nieuwbouwwijk lijken immers allemaal op elkaar. Soms lijkt hun leven wel een computerspel. Liever niet, als het aan Robbie ligt...

De achterflap vertelt dat de opgegraven schedel Robbies kostbaarste bezit wordt: "Met die schedel overlegt hij soms, en hij probeert er de wereld mee te betoveren. Maar hoe ziet de wereld eruit nadat Robbie hem heeft betoverd?" Juist die laatste zin doet onrecht aan de werkelijke tekst. Want de betovering van de wereld – de waardering voor zijn vrienden en familie – komt uiteindelijk vanuit hem zelf.

"Alleen ik zal dan weten dat die muziek er altijd al was. Gewoon, omdat er altijd muziek is, als je maar luistert."

Godje is in de ik-vorm geschreven en vertelt heel direct en soms ontroerend over hoe ingewikkeld een vriendschap tussen 10-jarige jongens kan zijn. Het kan bijna niet anders of Daan Remmerts de Vries moet zich zijn eigen jeugd nog goed herinneren.

Jacqueline Eckhardt
p/a redactie@ouders.nl


Jacqueline Eckhardt (38) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun drie kinderen – Senne (5), Pieter (4), Annebel (2) – en de valse kater Willem, leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.


Copyright © 1996-2010 Ouders Online, alle rechten voorbehouden
Uitsluiting aansprakelijkheid | info@ouders.nl
Pagina voor het laatst bijgewerkt op: 14 november 2003