home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Kinderboekbesprekingen - archief   Kinderboeken - algemeen

Nieuwe kinderboeken Jacqueline Eckhardt 30 april 2004 Hieronder vindt u besprekingen van de nieuwste kinderboeken. Soms horen we van boekhandelaren dat er mensen binnenkomen met een print van deze pagina. Dat schept een behoorlijke verantwoordelijkheid; onze kinderboeken-recensente is zich daar terdege van bewust en spant zich elke maand in om de mooiste nieuwelingen eruit te pikken. Blij! Blij! (2+) Blij! Blij! Tekst en ill.: Sabine Wisman Uitg.: Zirkoon Uitgevers, 2004 32 pag. ISBN 90-5247-327-7 EUR 9,95 "Je bent wel eens niet blij. Het kan door van alles komen. Omdat je spruitjes moet eten. Of omdat je ziek in bed ligt. Of misschien mag je geen olifantje als huisdier, of kriebelt je nieuwe trui? [...] Denk dan maar aan leuke dingen. Aan rare dingen. Aan fijne dingen. Dat helpt!" Zo begint het nieuwste boekje van uitgeverij Zirkoon voor de jongste peuters. Een prentenboekje met een duidelijk doel: je mag er blij van worden. Het is bedacht, geschreven en getekend door debuterend schrijfster Sabine Wisman. Ik kan mij vinden in haar idee. We zijn allemaal wel eens niet blij. Dan is het fijn om opgevrolijkt te worden. Door muziek, vrienden, een lange wandeling of een mooi boek. Kinderen vinden voorlezen altijd prettig. Met dit blije boekje wordt het dubbel feest! Op elke bladzijde een situatie waar je blij van wordt Dubbel feest. Dat ligt eigenlijk vooral aan de verrassende vormgeving, waarover goed is nagedacht. Het hele (vierkante) boekje is uitgewerkt in rood, wit en zwart. Het omslag heeft meteen al iets weg van een vrolijke zomerse strandstoel: de rood-witte strepen spetteren je tegemoet. De titel is daar in hanenpotige zwarte letters overheen gekalkt. Ook de tekst binnenin lijkt 'handgeschreven' en roept een sfeer op van ongedwongen pret. Net als de verhaaltjes. Wisman presenteert op elke bladzijde een situatie waar je blij van wordt. Op een knalrode achtergrond, in grote witte tekstballonnen, zie je de ene keer grappige dingen (letterlijk vliegeren met je zusje), dan weer rare (een nijlpaard op vakantie), en soms fijne gebeurtenissen, zoals een knuffel van mama of samen in bad. En er zijn ook ideetjes die je zelf kunt nadoen: een snoepjesslinger maken, ballonnen knopen aan een ziekbed, of lekker tekenen. Natuurlijk word je van zulke ideetjes alleen niet zomaar blij. Het is de cartooneske manier waarop Sabine Wisman ze tekent, die je met recht doet glimlachen. Er zit tussen alle prenten vast wel ééntje, waar je peuter blij van wordt. Anders is dit boekje in elk geval een inspiratiebron om zelf nog veel meer leuke dingen te bedenken. Beegu (4+) Beegu Tekst en ill.: Alexis Deacon Uitgeverij Luister, 2003 32 pag. ISBN 90-74892-87-6 EUR 11,50 Ik moet bekennen dat ik zelf niet als eerste zou kiezen voor een kinderboek over buitenaardse wezens. Het leidt vaak tot zo'n makkelijk verhaal: het wezen ziet er overdreven vreemd uit, mist elk karakter en maakt onbegrijpelijke dingen mee. Door de flexibele fantasie van onze kinderen komt de schrijver er altijd mee weg. Maar voegt het ook iets toe aan de kinderfantasie? Soms wel, getuige dit prentenboek van Alexis Deacon (UK). Ik moest een drempel over, maar zodra ik het boek opende, was ik verkocht. Omdat het boek mooi gemaakt is. Omdat Beegu een aandoenlijk persoontje is. En omdat ze optreedt in een erg aardig verhaal. Beegu is een ruimtewezentje. Een meisje, dat lijkt op een geel konijntje met drie ogen, en hele lange oren. Ze denkt en doet echter als een mens. Nadat ze met haar ruimtescheepje strandt op aarde, raakt ze ernstig verdwaald. Ze mist haar moeder en probeert onder de aardbewoners vrienden te maken. De kinderen sluiten Beegu hartverwarmend in hun armen. Maar de grote mensen sturen het wezentje steeds weg. Beegu blijft echter zoeken naar aansluiting. De thema's kunnen bijna niet aardser Het hoofdpersoontje in dit boek mag dan niet van deze wereld zijn, de thema's kunnen bijna niet aardser. Het gaat over eenzaamheid, over erbij willen horen en afgewezen worden. Zonder moralistisch te zijn, geeft het boek ook een mogelijke oplossing voor deze problematiek: blijf wie je bent en je wordt uiteindelijk 'gevonden' door mensen die net zo zijn als jij. Deacon gebruikt daarbij prachtige symboliek. Zowel in de prenten als in de tekst. In de prenten: Beegu is getekend in lichtgevend geel, en is daardoor een helder lichtpuntje in zijn loodzwaar aangezette omgeving. En in de tekst: Beegu ziet opwaaiende blaadjes als wezens die niet naar haar willen luisteren. Boek van de maand | Negen schijfjes banaan (5+) Negen schijfjes banaan - op zoek naar een plekje om te slapen Door: Pieter Gaudesaboos Uitgeverij Terra Lannoo, 2004 48 pag. ISBN 90-209-5582-9 EUR 13,75 Dit kinderboek is artistiek, creatief, fotografisch, prikkelend, verrassend en prachtig vormgegeven. Eigenlijk is het één groot vormgevingsproject. De tekst is ondergeschikt, maar toch wordt er een verhaal verteld. In eerste instantie door paginagrote kleurenfoto's. Korte fotobijschriften, steeds in achtregelig rijm, doen de rest. Zelfs de fotobijschriften zijn vormgegeven: in één enkele – verticaal gecentreerde – kolom, gelardeerd met sterretjes, puntjes en cijfers. Alle ingrediënten lijken aanwezig om van zo'n kinderboek een kunstzinnig rommeltje te maken. Dat is hier echter niet het geval. Auteur/illustrator Pieter Gaudesaboos gaat juist uiterst knap om met alle smaakmakers. Foto's, tekst en verhaal zijn tot in de kleinste details op elkaar afgestemd. Dat je soms moet zoeken hoe dat gedaan is, is wel zo spannend. Je komt in elk geval nooit bedrogen uit. Regelrecht avontuur Tegelijk staan tekst en foto's ook ijzersterk op zichzelf. Wie alleen de bijschriften op rijm voorleest, vertelt een prima verhaal. Wie de foto's achter elkaar bekijkt, ziet een afgeronde film. Tekst en beeld samen verheffen het verhaal van de 'Negen schijfjes banaan' tot een regelrecht avontuur. Het avontuur begint met een halfopen koelkast, waaruit negen schijfjes banaan ontsnappen. In de koelkast is het koud. Ze willen een warmer plekje om te slapen en gaan in het grote herenhuis op onderzoek uit. Tijdens hun speurtocht vinden ze één voor één een slaapplaats die bij hen past. Ongewone perspectieven Van alle onderdelen boeien de foto's mij het meest. Ongelooflijk, hoeveel beweging er in elke afbeelding zit. De ongewoon gekozen perspectieven brengen de bananenschijfjes én hun huis werkelijk tot leven. Natuurlijk rijzen er bij zo'n experimenteel boek ook vragen. Waarom draait alles om banaan? Hadden het niet evengoed partjes sinaasappel kunnen zijn, of een trosje druiven? En waarom zijn het er negen? Daarnaast kun je je afvragen of dit wel een echt kinderboek is. Ja en nee. Nee, omdat het voor volwassenen zonder twijfel net zo interessant is. Ja, omdat het boek qua uiterlijk zo omgezet zou kunnen worden naar een animatiefilmpje voor Klokhuis of Villa Achterwerk. En die televisieprogramma's spreken jonge kinderen toch erg aan. Pieter Gaudesaboos baarde in 2003 al eerder opzien met zijn eerste kinderboek 'Roodlapje', waarmee hij in België meteen genomineerd werd voor de Gouden Uil 2004. De Effies - In de aanval (6+) De Effies - In de aanval Tekst: Vivian den Hollander Ill.: Saskia Halfmouw Uitg.: Van Holkema & Warendorf, 2003 32 pag. ISBN 90-269-9757-4 AVI 2 EUR 6,99 Veel minder artistiek dan de Negen schijfjes banaan, maar daarom niet minder leuk. Routinier Vivian den Hollander trok haar jongensboek over voetbal regelrecht uit de klei. De hoofdpersonen hebben frisse namen (Bas, Koen, Milan) en beleven een recht-toe-recht-aan verhaal dat helemaal past in deze tijd. Inclusief schreeuwende (hoewel sympathieke) ouders langs de kant van het veld. Jongetjes die net zijn begonnen met voetballen, zullen zich zeker in De Effies herkennen. De meeste voetballertjes beginnen immers in de F. Net als in het echt is het beginnende team van Koen, Bas en Milan nog niet helemaal compleet. Ze zijn maar met z'n zessen. Eigenlijk moet er nog eentje bij. Maar de Effies zijn goed en winnen voorlopig elke wedstrijd. Totdat ze tegen een team moeten spelen dat met een man meer is. Trainer Kees weet wel een oplossing. Hij ziet Kim een bal hooghouden langs de lijn en wil haar vragen mee te doen. Maar een meisje in hun team, dat gaat de stoere jongens van de Effies eigenlijk net te ver. Toegankelijk verhaal voor beginnende lezers Goed aan dit boek is dat het duidelijk is waarom het is geschreven, en voor wie. De Effies is een toegankelijk verhaal voor beginnende lezers. Schrijfster Vivian den Hollander heeft zich met verve gehouden aan het AVI-2 niveau: een eenvoudig verhaal in een-lettergrepige woorden, met gebruik van leestekens. Dat het boek over voetbal gaat, maakt het voor een afgebakende doelgroep extra aantrekkelijk om het te gaan lezen. Overigens is het boek ook prima voor te lezen aan voetbalfanaatjes die nog niet zelf kunnen lezen. Grappig detail: Frank is het donkere jongetje in De Effies. Ik weet niet of het toeval is, maar illustratrice Saskia Halfmouw laat hem verdacht veel lijken op een jongere uitgave van Frank Rijkaard. In de aanval is het eerste boek uit de Effies-serie. Inmiddels is ook het tweede boek al verschenen (Twee keer raak, AVI-3). Leeslogboek (6+) Leeslogboek Tekst: Paul Vierboom, Marieke Voorn, Inez Borchers Vormgeving: Ton Kuijpers Uitgeverij Partners, 2004 ISBN 90-5819-191-5 EUR 5,50 In de Boekenweek van vorige maand werd het Leeslogboek voor volwassenen gelanceerd. Maar eerder (en los daarvan) was ook al het Leeslogboek voor kinderen verschenen. In eerste instantie was het bedoeld als leesbevorderingsproject voor kinderen in het basisonderwijs. Maar gelukkig voor ons is het Leeslogboek ook voor buitenschools gebruik verkrijgbaar in de reguliere boekhandel. Vriendenboekje Het logboek ziet eruit als een vriendenboekje. Harde kaft, felle kleuren, striptekeningetjes. En binnenin heel veel bladzijden waarop alle mogelijke informatie over kinderboeken genoteerd kan worden. In vrolijke vakjes kun je invullen hoe het boek heette, wie het schreef en wanneer je het hebt gelezen. Leuker, en veel interessanter, is dat je ook kunt opschrijven wat je van het boek vond. Welke sfeer riep het op? Waar deed het je aan deed denken? In welk genre past het verhaal? De vormgeving van het Leeslogboek is vooraf uitgebreid op kinderen getest. En dat is te zien. Met behulp van slimme picto's, steekwoorden en tips worden de kinderen ongemerkt gedwongen om meer van een boek te vinden dan alleen maar 'leuk' of 'niet leuk'. Waardevol initiatief Ik vind het Leeslogboek een waardevol initiatief. Als onderwijsmethode, maar ook gewoon voor thuis op de bank. Wie vindt het niet leuk om na het omslaan van de laatste bladzijde nog eens uitgebreid stil te staan bij dat wat je gelezen hebt? Het logboek dwingt kinderen op speelse wijze na te denken (of te praten) over een gelezen boek. Het helpt ze om boeken te beoordelen, een smaak te ontwikkelen en nieuwsgierigheid te kweken naar nieuwe, volgende boeken. En wat te denken van de archief-functie? Weten wij nog details van de boeken die in onze jeugd zo'n indruk maakten? En is dat eigenlijk niet heel erg jammer? Er zijn twee leeslogboeken verkrijgbaar: deel 1 voor kinderen van 6 tot en met 8 jaar. En deel 2 voor kinderen vanaf 9 jaar. En toen kwam Linde (8+) En toen kwam Linde Tekst: Brigitte Minne Ill.: Carll Cneut Uitg.: De Eenhoorn, 2003 77 pag. ISBN 90-5838-209-5 EUR 10,50 Wat schrijfster Brigitte Minne in dit boek doet, is knap. Haar hoofdpersoon is Linde, een Down-kind, dat vrolijk, impulsief en ongeremd het eenzame pantser van haar buurjongen doorbreekt en zijn grote verdriet bespreekbaar maakt. Dankzij de bijzondere schrijfkunst van Minne en aan haar grondige uitwerking van de karakters blijft dit thema van begin tot eind geloofwaardig. Klapzoenen en wurggrepen De buurjongen Lowie en zijn vader, een kunstenaar, wonen samen in een groot huis. Ze voeren een mannenhuishouding: overal slingeren koffiekopjes en ze eten aangebrande pizza. Daar is een treurige reden voor. Lowie's moeder is overleden. Vroeger bracht zij vrolijkheid in huis, stuurde ze zijn chaotische vader en had ze aandacht voor Lowie. De dood van zijn moeder heeft Lowie onverschillig gemaakt, maar diep van binnen is hij radeloos van verdriet. Dan komt Linde naast hen wonen. Eerst moet Lowie niets van zijn mongoloïde buurmeisje hebben. Hij walgt van haar klapzoenen, is bang voor haar wurggrepen en vindt haar scheve ogen, flapoortjes en brede tenen raar. Toch is het juist Linde die langzaam de muur rond Lowie afbreekt. Zij maakt uiteindelijk op geheel eigen wijze de dood van zijn moeder tastbaar. Romantische vertelling Minne laat Lowie het verhaal meesterlijk in de ik-vorm vertellen. En het is vooral zijn humorvolle zelfspot die het verhaal wars maakt van elk vals sentiment. Waardoor er een romantische vertelling overblijft. Josefientje Mongolientje (9+) Josefientje Mongolientje Tekst: Dolf Verroen Uitg.: Van Goor/Prometheus, 2003 104 pag. ISBN: 90-00-03500-7 EUR 13,50 Ook Dolf Verroen schreef het afgelopen jaar een kinderboek over een Down-kind. Maar heel anders dan Brigitte Minne tekent Verroen in zijn 'Josefientje Mongolientje' juist de rauwe werkelijkheid op. Uit gewoonte lees ik de achterflap van een boek meestal pas achteraf. Had ik dat nu maar eerder gedaan. Dan had ik de inhoud van het boek beter op waarde geschat. De laatste bladzijde verklapt namelijk dat Josefientje echt heeft bestaan. Het boek van Verroen is dus op waarheid gebaseerd. Misschien zette de titel mij enigszins op het verkeerde been. 'Josefientje Mongolientje' was voor mij intuïtief een 'grappig kindje met Down'. Maar de inhoud vertelde anders. Josefientje blijkt in het boek een 20-jarige mongool die sigaartjes rookt, biertjes drinkt, en lol maakt met haar vriendinnen in tehuis Vogelenzang. Uitstellen mag, afstellen niet Het verhaal van Josefientje wordt verteld door haar broertje Jens. Die ligt bijna in een spagaat waar het zijn gevoelens voor zijn zusje betreft. Hij vindt haar vreselijk lief en vrolijk. Maar tegelijk ziet hij dat andere mensen Josefien raar vinden. Hij verdedigt haar tegenover de buitenwereld en wil haar steeds beschermen. Al is dat helemaal niet nodig. Josefientje redt zichzelf. Totdat haar hartprobleem erger wordt en ze uiteindelijk sterft. Dolf Verroen schetst een reëel beeld van het bijzondere gezinsleven rondom een kind met Down. De werkelijkheid is soms aangrijpender dan een verzonnen verhaal. Misschien dat daarom niet alle kinderen van 9 jaar toe zijn aan dit boek. Ook al is het technisch juist geschreven op moeizaam lezende kinderen. Uitstellen mag daarom. Afstellen niet. Jacqueline Eckhardt p/a redactie@ouders.nl Jacqueline Eckhardt (38) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun drie kinderen – Senne (5), Pieter (4), Annebel (2) – en de valse kater Willem, leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.