|
Nieuwe kinderboeken
Jacqueline Eckhardt
18 juni 2004
Hieronder vindt u besprekingen van de nieuwste kinderboeken. Soms horen we van boekhandelaren dat er mensen binnenkomen met een print van deze pagina. Dat schept een behoorlijke verantwoordelijkheid; onze kinderboeken-recensente is zich daar terdege van bewust en spant zich elke maand in om de mooiste nieuwelingen eruit te pikken.
Prins Arthur en prinses Leilah (4+)

Prins Arthur en prinses Leilah
Tekst: Béa Deru-Renard
Illustr.: Kristien Aertssen
Uitgeverij De Eenhoorn, 2003
ISBN 90-5838-197-8
26 pagina's
EUR 13,75
Op het eerste gezicht vallen vooral de sfeervolle tekeningen in dit prentenboek op. Illustrator Kristien Aertssen, bekend om haar zee- en snoepjeskleuren, pakt ook met Prins Arthur en prinses Leilah weer uitbundig uit. Al moet daarbij gezegd worden dat de tekst van Béa Deru-Renard nauwelijks voor de prenten onder doet.
Het verhaal is een multicultureel sprookje met een lichte moraal: maak vooral je eigen keuzes en laat je daarbij niet hinderen door vastgestelde landsgrenzen of een andere cultuur.
Mooie meisjes
Ergens, aan deze kant van de aarde, woont prins Arthur met zijn zure moeder, koningin Aline. Prins Arthur is razend knap, dus voor het kasteel staan de mooie meisjes (net petits-fourtjes) rijen dik opgesteld. Koningin Aline geeft ze allemaal drie opdrachten: kook iets lekkers, maak een mooi koningspak en zing een lied met een zoete stem. Wie al die opdrachten het beste uitvoert, mag met Arthur trouwen.
Natuurlijk doet geen enkel meisje het goed genoeg. Maar aan de andere kant van de wereld woont prinses Leilah. Op een dag vliegt een grijs (tover-)vogeltje uitgeput haar torenkamer binnen. Leilah verzorgt hem tot hij beter is. Als dank schenkt de vogel haar drie wensen. Meteen wenst Leilah aan de andere kant van de wereld te zijn, om aan de dreigende uithuwelijking door haar vader te ontsnappen. Zo komt ze in de rij met meisjes voor het kasteel van prins Arthur terecht. Nu dreigt ze alwéér te moeten trouwen met iemand die ze niet kent...
Vreselijk grappig
De tekeningen van Aertssen zijn goed omdat ze gechargeerd zijn: groot is écht groot, lelijk is écht lelijk, en krom is écht krom. Eigenlijk doet Béa Deru-Renard hetzelfde met de tekst. Zelfspot en relativering maken dit prentenboek vreselijk grappig. Als koningin Aline ontdekt dat geen van de meisjes goed genoeg is voor zoonlief Arthur, lopen ze allemaal geschrokken naar huis:
"Hun hart is gebroken en hun haar zit helemaal in de war."
Béa Deru-Renard en Kristien Aertssen gieten het multiculturele huwelijk in zo'n luchtige, fantasierijke vorm dat zelfs de allerkleinsten zich er van alles bij kunnen voorstellen. Knap!
Voorleesverhalen (5+)

Voorleesverhalen
Tekst: Netty Stender
Illustr.: Erlend Steiner Lovisa
Stender Publishing, 2003
ISBN 90-808066-1-7
116 pagina's
EUR 15,00
Fascinerend dat schrijfster Netty Stender de vertellingen in dit verhalenboek tussen 1958 en 1962 publiceerde op de wekelijkse kinderpagina van het Brabants Dagblad. Na vele omzwervingen Stender was jarenlang antiquair besloot zij kort geleden de verhalen van toen opnieuw uit te geven in eigen beheer.
Dit voorleesboek, met een eerste bundeling van zeventien verhalen, is het geslaagde resultaat.
Hedendaagse brutaliteit
De illustraties van grafisch kunstenaar Erlend Steiner Lovisa geven het boek nog meer cachet. Ze zijn krachtige en stoer, en geven het boek de hedendaagse brutaliteit die de tekst een beetje mist. (Niet gek overigens, als je bedenkt dat Stenders verhalen in de jaren '50 zijn geboren.)
De korte verhalen zijn maatschappelijk verantwoord, vriendelijk, en onschuldig, en ze lopen allemaal goed af. Het bijzondere is echter dat ze desondanks geen moment vervelen.
Dat komt vooral door originele invalshoeken van de verhalen, meestal fantasieën. Over kabouter Bram bijvoorbeeld, die verschrikkelijk verdrietig is over zijn verschrikkelijk grote voeten. Of over een stoute wolk, die denkt straffeloos voor de zon te kunnen gaan hangen. Of over Bob, het bijtje dat zoveel boosheid in zich heeft dat-ie alleen maar mensenkinderen wil prikken. Daarnaast biedt het boek sprookjes met koningen die spoken willen zien en toverfeeën die bomen van glazen bladeren voorzien.
Een héél andere kijk
Netty Stender neemt steeds voor de hand liggende hoofdpersonen: dieren, kabouters, koningen en 'gewone' mensen. Maar die laat ze zulke originele avonturen beleven dat het boek van begin tot eind boeit.
Ik bedoel maar; na het lezen van dit boek, krijg je een héél andere kijk op kippen die eieren leggen. Hup! Mee in de vakantiekoffer, dit boek!
De Raadselridder (8+)

De Raadselridder
Tekst: Bette Westera
Illustr.: Sylvia Weve
Uitgeverij Hillen, 2003
ISBN 90-76766-69-x
96 pagina's
EUR 12,75
Nóg een sprookjesboek. Een literair exemplaar, geschreven door Bette Westera, in het kader van het laatste kinderboekenweek-thema 'Diep in het bos'.
Westera trakteert ons niet alleen op een fabelachtig verhaal over de Middeleeuwse ridder Ganzerik en zijn moderne vriendinnetje Janna, maar gooit er nog een heleboel extra dimensies in. Zoals een korte aanklacht tegen de haast en de hebzucht van onze huidige maatschappij, elementen van andere sprookjes (Klein Duimpje, Roodkapje, Doornroosje).
Gegoochel met tijd en taal
En dan is er nog het filosofische gegoochel met tijd en taal. Een hele horde aan typisch Nederlandse uitdrukkingen krijgt in dit boek een nieuwe betekenis. 'Op hoge poten', 'zaken doen', 'de tijd nemen'. Westera neemt ze letterlijk, en dat levert verrassende situaties.
Het begint al bij het kasteel van hoofdpersoon Ganzerik, de Raadselridder. De tijd staat er stil. Letterlijk: binnen de muren van het kasteel leven Ganzerik en zijn stokoude moeder nog in de Middeleeuwen. Moedertjelief ligt op sterven. Al een halve eeuw. De enige manier om de tijd te doden (hé, die is Westera vergeten) is het oplossen van raadsels. Ganzerik verzint ze, moedertjelief lost ze op. Hoe langer ze moet nadenken over de oplossing, hoe minder tijd ze heeft om te sterven. Omdat ze uiteindelijk toch zal gaan, draagt ze Ganzerik op te trouwen.
Bizarre vriendschap
Buiten het kasteel, in onze tijd, woont Janna (9) in een prachtig duur huis aan de rand van het bos. Haar ouders geven haar weinig aandacht. Vader doet zaken in het buitenland. Moeder past op het dure huis. Janna voelt zich het prettigst als ze 's avonds voor het open slaapkamerraam van het bos geniet.
Op een avond ziet ze een prachtig paard voorbij galopperen. Als de ruiter eraf valt, gaat Janna hem zoeken. Ze vindt hem en dan ontstaat er een bizarre vriendschap.
De grenzen van het aanvaardbare
Westera zoekt met de Raadselridder naar de grenzen van het aanvaardbare. Het gevaar van zoveel dimensies in één verhaal is dat het vervelend wordt.
Zeker is dat de echte spanningsopbouw in dit verhaal ontbreekt. Wat overblijft, is een smakelijk sprookje, boordevol wonderlijke ingrediënten.
De verrekijker (8+)

De verrekijker
Tekst: Maria C.P. van Velzen
Illustr.: Philippe Goossens
Uitgeverij Clavis, 2003
ISBN 90-448-0019-1
80 pagina's
EUR 12,95
"Geen fratsen, dat scheelt!" Deze reclame-leus van een bekende supermarkt-keten zou niet misstaan bij de promotie van dit (tweede) kinderboek van Maria van Velzen. Niet direct een literair werk. Niet meerduidig. Geen onderliggende thematiek. Maar in alle eenvoud wél gewoon spannend.
"De verrekijker" is de aanstichter van het verhaal. Jolijn en Joris, twee schoolkinderen, zijn de helden. Om verschillende redenen gaan ze dit jaar in de grote vakantie niet weg. Bij Joris thuis is net een baby geboren. En Jolijns vader heeft voorlopig geen tijd.
Als Jolijn op de eerste dag van de vakantie in het park bij de rivier een verrekijker vindt, begint voor hen toch het avontuur. Een avontuur dat te maken heeft met een bericht in de krant, een kwaadaardige clown en een verdwenen olifant.
Uiterst prettig geschreven
Het mooie aan dit boek van Maria van Velzen is dat het uiterst prettig is geschreven. Ze schrijft niet hip, misschien zelfs juist degelijk, maar om de een of andere reden leest 'De verrekijker' zonder hapering in een keer weg. Geen hoogdravende taal of moeilijke woorden, wél kordate zinnen, duidelijke hoofdstukken en een rustige opmaak.
De spanning komt in het verhaal doordat Van Velzen steeds tijdsprongetjes maakt. Ze laat dingen gebeuren die in een volgend hoofdstuk pas worden uitgelegd.
Grappig detail is dat Maria van Velzen haar geboorteplaats Delft een bijzondere plaats toedicht in dit boek. Wie goed oplet, herkent de Nieuwe Kerk, de watertoren, de rivier de Schie en het marktplein vol bussen toeristen. Ook in de tekeningen van Philippe Goossens!
Boek van de maand | Woestijnmama, diepvrieszus en ik (10+)

Woestijnmama, diepvrieszus en ik
Tekst: Janne Kato
Illustr.: Nynke Talsma
Uitgeverij Lannoo, 2004
ISBN 90-209-5579-9
80 pagina's
EUR 12,95
Er verschijnen de laatste tijd steeds meer boeken over echtscheiding, zoals "Samen met Sander", van Kolet Jansen (Davidsfonds, 2000) en "Twee van alles", van Babette Cole (Lemniscaat, 1998). Deze Woestijnmama is de nieuwste en meteen een heel bijzondere.
Auteur Janne Kato is jarenlang vertaalster geweest. Misschien dat ze daarom precies de juiste woorden weet te vinden. In elk geval raakt dit verhaal, verteld vanuit het perspectief van een jongen die ontdekt dat zijn ouders willen gaan scheiden, iedere gevoelige snaar.
De zoveelste ruzie
Het verhaal begint op het moment dat de ik-persoon, een naamloze jongen, de zoveelste ruzie aanhoort tussen zijn vader en zijn moeder. Hij staat buiten onzichtbaar in de kou. Zijn zus ligt boven op zolder, verstopt in haar hol. Een oude kartonnen doos, waar de diepvriezer nog in heeft gezeten. Zijn moeder rent uiteindelijk de deur uit, om niet meer terug te komen.
De jongen gaat haar zoeken, maar vindt haar niet op de plek waar hij haar dacht te vinden. Toch wacht hij op haar, net zo lang tot zijn vader hem uiteindelijk komt halen.
Thuis wordt de jongen verteld dat zijn ouders uit elkaar gaan. Dat roept bij hem een heleboel verwarring, verzet en vragen op.
Mensen veranderen
"Zie je mama nog graag?"
"Mensen veranderen", zegt papa, "niemand blijft altijd hetzelfde."
"En als ik verander, papa, zie je mij dan ook niet meer graag?"
Zoveel zeggen in zo weinig woorden. Dat is het intrigerende aan dit boek van Janne Kato. Op elke bladzijde een nieuw, kort hoofdstukje en toch is het geen flinterdun verhaal. Integendeel, de onderhuidse tragiek en intense emoties die bij een echtscheiding spelen, spatten in hartverscheurende eerlijkheid van de pagina's.
Janne Kato heeft een bijzonder verfijnd taalgevoel en doet daar iets nuttigs mee.
Jacqueline Eckhardt
p/a
redactie@ouders.nl
Jacqueline Eckhardt (38) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun drie kinderen Senne (5), Pieter (4), Annebel (2) en de valse kater Willem, leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.
|