home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Kinderboekbesprekingen - archief   Kinderboeken - algemeen

Nieuwe kinderboeken Jacqueline Eckhardt 5 maart 2004 Hieronder vindt u besprekingen van de nieuwste kinderboeken. Soms horen we van boekhandelaren dat er mensen binnenkomen met een print van deze pagina. Dat schept een behoorlijke verantwoordelijkheid; onze kinderboeken-recensente is zich daar terdege van bewust en spant zich elke maand in om de mooiste nieuwelingen eruit te pikken. Thomas wil niet jaloers zijn (2+) Thomas wil niet jaloers zijn Tekst en ill.: Marie-Louise en Mark Sekrève Uitg.: Hillen, 2003 24 pag. ISBN 90-76766-61-4 EUR 12,95 Arm schaap! Nu weet ik waar die uitdrukking vandaan komt. Thomas is namelijk met recht een nogal zielig schaap. Tenminste, zo voelt hij zich. En zo is hij ook getekend door het kunstenaarsduo Marie-Louise en Mark Sekrève. Dit is hun eerste kinderboek. Normaal maken zij kinderkunst in de vorm van schetsen en schilderijen, maar de overstap naar boeken lijkt hen makkelijk af te gaan. 'Thomas wil niet jaloers zijn' is een aantrekkelijk prentenboek. De schetsen, in heldere kleuren, zijn origineel en speels. Binnen één (pagina-grote) tekening zijn verschillende perspectieven te zien. En de tekst, verdeeld in losse blokjes telkens op een andere plek op de pagina, vertelt een zinnig verhaal. Hulp uit onverwachte hoek Thomas groeit op in een vriendelijke kudde schapen. Hij heeft het naar zijn zin, tot hij merkt dat hij onzeker wordt. Daar is geen reden voor. Want Thomas wordt niet uitgelachen. Hij wordt niet gepest. Hij voelt zich alleen maar ellendig omdat Romeo, een ouder schaap, zoveel stoerder, sterker en groter lijkt dan hij. Thomas is jaloers en hij weet niet wat hij daaraan moet doen. En Romeo kán er niets aan doen. Hij kan het niet helpen dat zijn horens mooi groot zijn, zijn vacht mooi dik en zijn poten langer dan die van Thomas. De hulp komt uit onverwachte hoek. Als de boer zijn schapen in het voorjaar wil scheren, is Romeo trots als eerste aan de beurt. "Natuurlijk Romeo weer", denkt Thomas verdrietig. Maar dat gevoel verdwijnt als Thomas geschoren en wel weer terugkomt. Het kale hoopje schaap (prachtig getekend!) werkt op de lachspieren van alle andere schapen. Weg is Romeo's stoere uiterlijk en even is hij het zielige schaap. Maar niet voor lang, want uiteindelijk wordt de hele kudde geschoren en in hun kale nakie blijken alle schapen gelijk. Dat ziet zelfs Thomas in. Jaloezie Natuurlijk zijn er al eerder kinderboeken verschenen over jaloezie. Maar dit prentenboek kiest positie en werkt het thema prima uit: het is onterecht én zinloos om jaloers te zijn op uiterlijkheden. Je kunt er zelf weinig aan doen en de ander is evenmin schuldig. De enige manier om met dit soort lastige gevoelens om te gaan, is te leren door de buitenkant heen te kijken. Dit mooie prentenboek laat dat op een sympathiek-hilarische manier zien. Pak me dan (3+) Pak me dan Tekst: Selma Noort Ill.: Sandra Klaassen Uitg.: De Inktvis, 2003 73 pag. ISBN 90-75689-28-4 EUR 12,50 Uitgeverij De Inktvis is gestart met een nieuwe reeks voorleesboekjes voor peuters en kleuters. Centraal staan de 3-jarige kindjes Bart en Esra. Bart woont met papa en mama in een flat. Esra woont in dezelfde flat met haar Turkse papa en mama; baba en anne. Bart heeft vuurrood stekeltjeshaar en een brilletje. Esra heeft lang, gitzwart haar. Ze zijn dikke vriendjes en ze beleven avonturen in en rond de flat. 25 Korte verhaaltjes 'Pak me dan!' is het eerste boekje in de reeks. Er staan 25 korte verhaaltjes in die los van elkaar gelezen kunnen worden. Sterke punten zijn de grappige tekeningen van Sandra Klaassen en de herkenbare situaties. Van Bart die op de peuterschool niet naar het toilet wil, tot ruzie om een emmer in de zandbak. Maar er zijn – wat mij betreft – ook een paar minpunten. Bij het voorlezen lijken de namen Bart en baba zoveel op elkaar, dat je ze snel door elkaar haalt. Bart had misschien beter Joep kunnen heten of zo. En soms zijn Bart en Esra voor 3-jarige peuters wel érg bijdehand. Grootste minpunt Over het grootste minpunt heb ik mij letterlijk verbaasd. Het gegeven dat Esra in een Turks gezin opgroeit en Bart in een Nederlands, komt in de verhaaltjes nergens terug. Terwijl dat zo'n prachtig gegeven zou kunnen zijn in een peuterboekje. Niets mooier toch, dan dat Bart zich verwondert over de sluier van Esra's moeder, over de eetgewoonten van zijn vriendinnetje en over de Turkse muziek? Helaas gaat schrijfster Selma Noort maar in twee verhaaltjes een beetje in op de culturele verschillen: als Bart de olijven mag proeven die Esra thuis als snoepjes krijgt. En als tante Gulsum op visite komt. Meer dan haar Turkse naam wordt er echter niet prijsgegeven. Tante Gulsum rijgt kettingen met Bart en Esra, en had dus net zo goed tante Janny kunnen zijn. Misschien worden de Turkse karakters in de volgende boekjes verder uitgebouwd. Ik hoop het, want dit eerste deeltje uit de Bart en Esra-serie is degelijk en zeker herkenbaar, maar geen aanwinst in de zin dat het iets nieuws brengt. Het circus komt! (4+) Het circus komt! Tekst: Adèle Ciboul Ill.: Vanessa Hié Vert. uit het Frans: Karel Verleijen e.a. Uitg.: Biblion/Davidsfonds, 2003 24 pag. ISBN 90-76830-13-4 EUR 13,40 Ik weet het, ik weet het. Er zijn kinderboeken die geen boeken zijn, maar eigenlijk meer speeltjes. Van die boeken met treklipjes, vouwflapjes en schuifschijfjes. Als boek niet geschikt, want je kunt er geen fatsoenlijke zin uit voorlezen en de grijpgrage handjes van je kind belemmeren elk zicht op de tekst. Als speeltje evenmin geschikt, want de treklipjes gaan kapot van het trekken en de vouwflapjes van het vouwen.... Maar soms, heel soms, komt er ineens een exemplaar voorbij waarvan je denkt: Hé, dat is tóch de moeite waard. Zo'n boekje is 'Het circus komt!', vertaald uit het Frans, en door Biblion Uitgeverij uitgegeven in de serie Kididoc-boekjes. Een reeks van informatieve boekjes waarin kleuters spelenderwijs van alles leren over bijvoorbeeld het menselijk lichaam, de seizoenen, piraten of... het circus. Lezen met je handen Door mijn persoonlijke belangstelling voor het circus wilde ik dit boekje toch even inkijken. En het bleef niet bij kijken. 'Een boek om te lezen met je ogen en met je handen', prijst de uitgever. En dat is niets te veel gezegd. Of je wilt of niet, je moet wel onder al die flapjes kijken en aan de schijfjes draaien. Want steeds weer komt er een verrassing tevoorschijn die ertoe doet. Miss Rubbera, het slangenmens, zit opgevouwen in haar kist. Acrobaten zweven letterlijk door de lucht. Je kunt de koorddansers over een dun touw naar de overkant laten gaan. Dan zijn er ook nog allerlei raadsels, circus-geheimpjes en spelletjes. En er zit een duidelijke opbouw in het verhaal: het begint bij het opzetten van de circustent en eindigt, via allerlei circusnummers (let op de clown!), aan het einde met een daverend applaus. Applaus Dat applaus mag wat mij betreft overigens rechtstreeks naar illustrator Vanessa Hié. Want haar tekeningen geven dit circus de sfeer van spanning en nostalgie die het verdient. Geen literatuur, wel een allemachtig prachtig boekje. Boek van de maand | Het woei (5-8 jr) Het woei Tekst: Edward van de Vendel Ill.: Sebastiaan Van Doninck Uitg.: De Eenhoorn, 2003 32 pag. ISBN 90-5838-204-4 EUR 13,75 Hoe mooi kan een prentenboek zijn? Zo mooi dat het ook voor kinderen van zeven en acht jaar een aanrader is. Laat de kleintjes zich vooral vergapen aan de verrassende prenten van Sebastiaan Van Doninck. Zijn getekende figuurtjes kijken allemaal dom, maar de rest van hun lichaam vertelt dat ze juist erg veel in hun mars hebben. De consequent doorgevoerde jaren '50-kleuren – vaalgroen, grijsbruin, ijsblauw en okergeel – gaan leven door de afwisseling met zwart, dieprood en knaloranje. Ik heb het eerder gezegd over een prentenboek van Catharina Valckx, maar ook deze tekeningen van Van Doninck kunnen ingelijst zo aan de wand. En ze voegen iets toe aan het boek. Waar de schrijver op elke linkerpagina zijn verhaal vertelt, vertelt de illustrator op elke rechter zijn eigen versie. En toch vormt het samen één geheel. Literaire teksten Oudere kinderen kunnen zich naast de prenten helemaal verliezen in de – literaire – teksten van Edward van de Vendel. Zijn woordkeus is altijd raak, zijn zinsopbouw verrassend rechtlijnig, zijn beeldspraak daarentegen juist breed uiteenlopend. 'Het woei!' gaat over rode hekjes die blauw moeten worden, over meisjes die mevrouwen waren of andersom, en over dingen die wegwaaien en weer teruggeblazen worden. Over het terugvinden van geluk Twee zusjes hebben een vader die altijd druk is. Met het huis, met de tuin, met de was, met de boodschappen. In zijn eentje zorgt hij voor zijn twee dochters. Maar door alle praktische beslommeringen vergeet hij om echt aandacht voor ze te hebben. Eindelijk lukt het de zusjes om hun vader over te halen een stukje te gaan varen. Misschien vinden ze hem zo wel terug. En als midden op het water ineens de wind opsteekt, vinden ze zelfs meer terug dan ze ooit hadden gehoopt. Dit verhaal, over een een-oudergezin, over rouw en het terugvinden van geluk, is prachtig. Voor kleuters, jonge kinderen, en volwassenen als u en ik. Ben ik dom? (10+) Ben ik dom? Tekst: Ludo Enckels Uitg.: Standaard Uitgeverij, 2003 212 pag. ISBN 90-02-21570-3 EUR 12,95 Eigenlijk weet ik niet goed wat ik met dit boek aan moet. Het onderwerp is belangrijk en van deze tijd, maar er is toch iets mis. 'Ben ik dom?' gaat over de 13-jarige jongen Mike, die lijdt aan dyslexie. Bij de overstap naar de middelbare school komt hij in de problemen. Niet alleen omdat hij op school niet meer kan meekomen, maar vooral omdat hij zijn moeder teleurstelt. Schrijver Ludo Enckels is zelf dyslectisch, zoals hij in het nawoord schrijft. Hij kent dus de beangstigende ervaringen die deze handicap met zich mee kan brengen. Niets is wat het lijkt, al weet je niet waarom. Zonder hulp van buiten kunnen kinderen dus letterlijk in hun verwarde waarnemingen verdwalen. Met alle negatieve gevoelens van onzekerheid, verlies van het zelfvertrouwen én mogelijke zelfdestructie tot gevolg. Somber pleidooi Ludo Enckels wil daarvoor waarschuwen. 'Ben ik dom?' is een pleidooi voor de erkenning van dyslexie en voldoende aandacht voor kinderen die eraan lijden. Maar het is wel een somber pleidooi, want Enckels kiest voor het meest zwarte scenario. De ouders van Mike ontdekken zijn dyslexie niet op tijd. Dat is tot daaraan toe. Maar dat ze het niet willen ontdekken, is ronduit schokkend. En hier en daar niet helemaal geloofwaardig. Ze slaan elke aanwijzing in de wind en negeren zelfs een oproep om op school te komen praten. De ouders van Mike spelen zo'n kwalijke rol, dat het mij als lezer vreselijk ging ergeren. Wat de aandacht danig afleidde van de hoofdpersoon: een puber met dyslexie die zich steeds meer terugtrekt in zijn eigen fantasiewereld. Hij moet en zal studeren Mike's vader heeft een auto-sloperij. Mike's moeder vindt dat vreselijk. Ze haat de schroothopen waartussen ze moet wonen en was liever met een geleerde heer getrouwd. Die rol projecteert ze dus op Mike. Hij moet en zal studeren om straks een succesvol zakenman te zijn. Uit alles blijkt dat de jongen wel slim is, maar toch komt hij op de middelbare school niet mee. Na elk slecht rapport ontsteekt zijn moeder in woede. Ze is onuitstaanbaar egocentrisch, tergend gemeen, én grof in de mond. De vader is een slapjanus, die niets anders tegenwerpt dan: "Mens, maak je niet zo druk". Mike staat er alleen voor en richt zijn aandacht steeds meer op zijn kippen en het zelfgemaakte hok. Als zijn moeder op een dag stiekem zijn haan slacht, slaan de stoppen bij Mike door en doet hij bijna iets heel doms... Zoveel gebrek aan aandacht en respect gaat mij persoonlijk iets te ver. Ludo Enckels laat ons zien dat je beter niet op deze manier met dyslectische kinderen kunt omgaan. Maar hoe dan wel, blijft onbeantwoord. Op open water (10+) Op open water Tekst: Annika Thor Uitg.: Lemniscaat, 2002 207 pag. ISBN 90-5637-437-0 EUR 14,95 Het is 1945. De oorlog is voorbij. In Zweden bereiden de Joodse zusjes Nelli en Steffi zich langzaam voor op hun toekomst. Blijven ze daar, of gaan ze terug naar hun geboortestad Wenen, van waaruit ze in 1939 naar Zweden zijn gevlucht? Een moeilijke keuze. Hun moeder is gestorven. Van hun vader ontbreekt, na zijn deportatie naar Polen, elk spoor. De meisjes moeten dus hun eigen intuïtie volgen. Nelli, de jongste, is inmiddels vergroeid met tante Alma en de sobere, christelijke eilandbewoners. Ze denkt nog wel aan haar vader, maar Wenen is ver weg en stiekem hoopt ze dat tante Alma haar wil adopteren. Wekenlang is ze van slag als ze per ongeluk een gesprek opvangt, waarin oom Sigurd aangeeft dat niet te willen. Steffi is 19 jaar en zal na de zomer medicijnen gaan studeren in de stad. Ze woont op kamers bij haar beste vriendin, heeft nog steeds goed contact met haar eerste Zweedse pleeggezin én is hevig verliefd. Ook Steffi heeft dus alle reden om in Zweden te willen blijven, maar Judith, ook een Joodse vluchtelinge uit Wenen, maakt haar aan twijfelen. Samen starten ze een emotionele zoektocht naar hun familie. Waar hoor je thuis? Centraal in dit boek staat de vraag waar je thuishoort, als de wortels van je bestaan zijn verdwenen. Ga je toch naar ze op zoek? Of bouw je voort op wat je nu hebt? De emoties die daarbij spelen, zijn door schrijfster Annika Thor krachtig en levensecht beschreven. Het is niet ver zoeken naar de link met de situatie van onze huidige vluchtelingen en asielzoekers. 'Op open water' is het laatste deel in een serie van vier. Eerder verschenen: 'Een eiland in zee', 'De lelievijver' en 'De donkere diepte'. Op open water kreeg vorig jaar de Kinderboekwinkelprijs. Volgens het juryrapport is het een emotioneel, krachtig en hoopvol boek. Helemaal mee eens. Jacqueline Eckhardt p/a redactie@ouders.nl Jacqueline Eckhardt (38) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun drie kinderen – Senne (5), Pieter (4), Annebel (2) – en de valse kater Willem, leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.