|
Nieuwe kinderboeken
Jacqueline Eckhardt
7 juli 2006
Hieronder vindt u besprekingen van de mooiste nieuwe kinderboeken.
Deze maand: bijzondere boeken. Bijzonder van vormgeving en bijzonder van inhoud. Onder andere: een boek over bijna alles...
Bijna alles (3+)

Bijna alles
tekst: Laura Jaffé
ill.: Joëlle Jolivet
uitg.: De Harmonie
ISBN: 90-6169-735-2
40 pagina's
thema's: encyclopedie, mensen, dingen, dieren
prijs: EUR 18,50
Ongemerkt sla je aan het puzzelen met dit prentenboek van enorme omvang, bedacht en getekend door de Franse kunstenares Joëlle Jolivet. Eerder baarde ze opzien met haar 'Beestenboek' (2003). Toen ging het over 400 verschillende dieren, nu met 'Bijna alles' gaat het inderdaad over... van alles.
Verdeeld in dertien categorieën passeren de elementaire zaken uit het leven de revue. Jolivet tekent bloemen en bomen, groente en fruit, huizen, dieren en gereedschap. Maar ook onderwerpen die verder van huis zijn, zoals kleding uit de hele wereld en vervoer in de lucht.
Een ongelooflijke hoeveelheid prentjes en figuurtjes buitelt in dit boek over elkaar. Nauwelijks uit elkaar te houden staan ze op, onder en naast elkaar. Maar wél altijd duidelijk afgebakend met dikke zwarte lijnen tegen een witte achtergrond.
Doordat elk prentje zijn eigen benaming draagt, heeft 'Bijna alles' veel weg van een kinder-encyclopedie. De allerkleinsten kunnen in de wirwar van tekeningen op zoek naar de appel, de peer en de meloen. Eerste lezers storten zich op dezelfde pagina op de kiwano, de yam en de cedraat. Wie wil weten wat dat zijn, bladert door naar de laatste pagina's. Daar staan, netjes op alfabet, alle woorden uitgelegd.
'Bijna alles' past niet in de reistas, maar opengeslagen op de keukentafel biedt dit boek evengoed oneindig veel vakantieplezier. Jolivets prentenboek nodigt naast puzzelen ook uit tot benoemen, raden, lezen, natekenen en overtrekken. Zo leer je (bijna) alles.
Sultan van Sasso (4+)

Sultan van Sasso
tekst en ill.: Pia Dirks
uitg.: De Eenhoorn
ISBN: 90-5838-300-8
26 pagina's
thema's: vrolijkheid, liefde, sultan, beeld
prijs: EUR 12,95
Nóg een illustrator met een stijl die je niet snel vergeet. Pia Dirks heeft minder ervaring dan haar Franse collega Jolivet, maar is minstens zo creatief. Uitbundiger misschien zelfs. Pia Dirks strooit graag en veel met vrolijke kleuren en grappige gebeurtenissen. Alleen al het omslag (roze en zoet) maakt dat je watertandend naar dit boek grijpt.
Dirks heeft een rijke fantasie en waar haar illustraties ophouden, gaat het verhaal ongeremd verder. Luusje, een meisje met knalrood piekhaar, woont in Sasso. Daar gebeuren de laatste tijd vreemde dingen. Iedereen raakt zijn huissleutels kwijt en steeds meer mensen veranderen in stenen beelden. Als zelfs de ouders van Luusje in standbeelden veranderen, moet ze bij de Sultan gaan wonen. Luusje vermoedt dat de dikke man met de tulband meer van de rare gebeurtenissen weet...
Eerder illustreerde Pia Dirks 'Bezoek aan de hemel', het aangrijpende boek van Elle Eggels, waarin een jongen zijn zusje de hemel laat zien. 'Sultan van Sasso' is van een ander kaliber, een sprookje in plaats van bittere ernst. Wat niet betekent dat de Sultan minder serieus genomen moet worden. Een blij kinderboek waar kinderen én ouders zich helemaal in kunnen verliezen.
Chocolade en Limoen (7+)

Chocolade en Limoen
tekst: Lieve Pultau
ill.: Ellen Cornelis
uitg.: Davidsfonds/Infodok
ISBN 90-5908-185-4
64 pagina's
thema's: fantasie, kakkerlak, zoetigheid, verliefd zijn
prijs: EUR 13,50
Dierenverhalen doen het altijd goed bij kinderen. Of het nu gaat om de sluwe vos, de sterke olifant of de snelle haas: ze leven altijd mee. Altijd? De Belgische auteur Lieve Pultau zocht blijkbaar een uitdaging. Want zij zette een kakkerlak in de hoofdrol in een verhaal over jaloezie, afvallen en verliefd zijn.
Tella is hopeloos verliefd is op Perrie, een stoere jongenskakkerlak die woont op de derde verdieping van de belegdoos in het Koude Dorp. De koelkast dus. Omdat Perrie haar niet ziet staan, besluit Tella af te vallen. Ze gaat lijnen en sporten en geeft zich zelfs op voor de jaarlijkse Miss-verkiezing. Natuurlijk gaat het allemaal niet van een leien dakje, gooit een sexy vamp roet in het eten, en gaat Tella er uiteindelijk met heel iemand anders vandoor...
Het verhaal heeft soms iets krampachtigs. Pultau voert achter elkaar nieuwe buren, vrienden en woonplekken van Tella op. Deels met vervelende cliché-namen (meneer Estafet is de sportleraar), deels met symbolische namen die niet meteen duidelijk zijn. Giganten zijn bijvoorbeeld mensen, en het Klauwbeest is de poes. Maar wie even doorbijt of het begin tweemaal leest, ontdekt toch een verhaal dat vooral grappig is door het relativeringsvermogen van de schrijfster.
Wel een uiterst ongeloofwaardig verhaal, overigens. Want een verliefde, lijnende kakkerlak mag nóg zo geestig zijn, dat ze woont in een suikerpot en dagelijks wandelt door de Zoete Wijk (de snoeptrommel) en het Koude Dorp blijft vooral een onsmakelijk idee.
De tekeningen van Ellen Cornelis daarentegen zijn zéér smaakvol. Wat een mooie cover met dat frivole kakkerlakje in een romantische theepot tegen ouderwets bloemetjesbehang!
Waar ben je, Rozel A? (7+)

Waar ben je, Rozel A?
tekst: Jan Kuipers
ill.: Hanneke Kools
uitg.: Maretak
ISBN 90-437-0143-2
79 pagina's
thema's: fantasie, zoektocht, verlangen, verhalen
niveau: AVI 6
prijs: EUR 8,50
.
De leesboeken van educatieve uitgeverij Maretak blijven mij boeien. Welke auteur ze ook inschakelen, het Villa Alfabet-concept, waarbij lezertjes door symbolen in de tekst worden aangemoedigd om na te denken over wat ze lezen, werkt gewoon goed.
Alle boekjes hebben een harde kaft, een handig formaat, een ruim opgezette bladspiegel, een heldere typografie en een functionele structuur. Na het verhaal volgt de lijst met vragen en de getekende villa met in elke kamer een (taal-)opdracht. De uitsmijter vind ik altijd de persoonlijke e-mail van de auteur, met tekst en uitleg over zichzelf en de ontstaansgeschiedenis van het boek. Die mailtjes zijn bijna altijd inspirerend.
Bijvoorbeeld: het mailtje van auteur Jan Kuipers, die als kind zeeman wilde worden, en smid, en boer, maar ook geheim agent en poolreiziger. Uiteindelijk werd hij schrijver, "omdat je als schrijver niet hoeft te kiezen tussen beroepen, je kunt álles zijn". Dat gegeven komt ook terug in zijn boek 'Waar ben je Rozel A?' Veel personen worden opgevoerd, in twee parallel lopende verhalen, waarin niet iedereen is wie hij lijkt te zijn.
Rozel A is knap. En slank. Ze is heel mooi. Maar ze is weg, al jaren. Rozel B is haar grote zus bijna vergeten. Toch horen Rozel A en B bij elkaar. Daarom gaat Rozel B op zoek. Samen met buurman Doeke Eenpoot begint ze een sprookjesachtige speurtocht langs poortwachters, slangenbezweerders, zeemeerdolfijnen en een leger van spooksoldaten. Allemaal helpen ze Rozel B en Doeke steeds een stukje verder op weg in ruil voor... een stuk verhaal. Zo lees je twee spannende verhalen, die uiteindelijk één worden.
De verborgen tuin (9+)

De verborgen tuin
tekst: Ada Ooms
ill.: Irene Goede
uitg.: Kluitman
ISBN 90-206-6416-6
121 pagina's
thema's: vakantie, spanning, avontuur, rouw, verdriet
prijs: EUR 7,50
Als er zoiets als 'de maand van het spannende kinderboek' zou bestaan, dan kon 'De verborgen tuin' zo in de top 10. Auteur Ada Ooms heeft er een heerlijke zomerroman van gemaakt, vol spanning, maar ook met de nodige diepgang en emotie.
Ooms was ooit leerkracht en dat is duidelijk merkbaar. Kinderen van groep 6 en 7 zullen zonder moeite opgaan in het verhaal. De schrijfster voert niet te veel personen op, werkt de karakters overzichtelijk en interessant uit en laat ze een supergriezelige vakantie beleven.
Maartje is met haar oom, haar tante, en haar neef Richard op vakantie in Schotland. Tijdens een bezoek aan het (niet bestaande) Thistle Castle stuiten Maartje en Richard op een verborgen tuin. Bezoekers mogen er al 200 jaar niet komen, maar Maartje vindt een geheime doorgang. Waarom zij? Welk geheim verbergt de tuin? En waarom heeft ze het steeds zo koud?
Citaat: "Plotseling loopt er een koude rilling over haar rug. Alsof iemand zachtjes in haar nek blaast. Meteen staat het kippenvel op haar armen, en haar hart begint te bonzen."
Ada Ooms maakt met dit boek een geslaagd debuut als jeugdboekenschrijfster. Niet bijzonder hip of artistiek, maar wel razend spannend. En ontroerend. Want Maartje beleeft niet alleen een avontuur, ze kampt ook met een groot verdriet.
Na 'De verborgen tuin' schreef Ada Ooms inmiddels ook 'Te koop: 1 vriendin' (Kluitman, 2005).
Aan de bal (10+)

Aan de bal
tekst: Lieneke Dijkzeul
uitg.: Lemniscaat
ISBN 90-5637-63-9-x
170 pagina's
thema's: voetballen, Afrika, sport, armoede
prijs: EUR 14,95
Het WK voetbal is voorbij en Nederland kwam niet ver. Maar na de teleurstelling komt de hoop, en die begint misschien wel bij het lezen van dit voetbalboek. Een lekker dik exemplaar, mooi gebonden, met op de cover een mooie zwarte voet, rustend op een kleine, versleten voetbal. Een goed gekozen symbool voor alles waar dit verhaal om draait: voetbal, Afrika en armoede.
Alleen die cover verdient wat mij betreft al een Gouden Penseel. Die kwam er niet, maar wél won auteur Lieneke Dijkzeul voor 'Aan de bal' een Vlag en Wimpel (2005), een Glazen Globe (2005) en de Tip van de Jonge Jury (2006). Terecht, want zij beschrijft heel geloofwaardig de emotionele zoektocht van een jonge talentvolle voetballer op weg naar de top. Alsof Dijkzeul het allemaal zelf heeft meegemaakt.
Rahmane groeit op in een Afrikaans dorpje. Zijn familie is arm en Rahmane helpt zijn vader op het land. In zijn vrije tijd doet hij niets liever dan voetballen met zijn vrienden. Ze hebben geen echte bal en voetballen op hun blote voeten op een stoppelig stukje zand.
Op een dag wordt Rahmane samen met twee van zijn vrienden gescout. Ze mogen in de stad een opleiding tot profvoetballer volgen. Hoewel alledrie de jongens zo een kans krijgen om te ontsnappen aan de armoede, en om hun families een betere toekomst te bieden, slagen ze niet zomaar. De één is niet goed genoeg en wordt weggestuurd. De ander blijkt de verleidingen van de grote stad niet te kunnen weerstaan.
Alleen Rahmane houdt vol. Als hij uiteindelijk op trainingskamp mag naar Nederland, lijkt zijn prof-carrière serieus te beginnen. Maar de prijs is hoog. Rahmane realiseert zich dat hij in Nederland nooit thuis zal zijn, terwijl ook het dorp in Afrika niet meer zijn wereld is.
Lieneke Dijkzeul mag van mij een tweede deel maken, waarin we Rahmane verder volgen in zijn prille carrière en de onmogelijke spagaat tussen huis en thuis.
Een blauwe plek (11+)

Een blauwe plek (11+)
tekst: Joris Denoo
ill.: Stijn Felix
uitg.: De Eenhoorn
ISBN 90-5838-300-8
56 pagina's
thema's: epilepsie, ziek zijn, droom
prijs: EUR 8,95
Dit is een intens verhaal, en nog waar gebeurd ook. De auteur heeft zelf een zoon met epilepsie en schreef naar aanleiding van de ervaringen binnen zijn gezin dit hartverwarmende boek.
De hoofdpersoon is 'veranderd' in een meisje. Jasdora vertelt zelf haar verhaal op het moment dat ze in het epilepsie-centrum Poldergroen ligt voor medisch onderzoek. Ze stelt zichzelf voor als filmster, schitterend voor de camera's. In werkelijkheid zal de camera de hele nacht haar schokkende lichaam registreren.
Jasdora vertelt over haar aandoening vanuit het verleden, het heden en de toekomst, prachtig beschreven in hoofdstukken als Fast forward, Play en Stand by. In het laatste hoofdstuk, Eject, schrikt Jasdora wakker uit een droom waarin ze de epilepsie heeft overwonnen en haar grootste talent muurschilderen heeft omgezet in een succesvolle baan als kunstenaar.
Als ze beseft dat het een droom is, koestert ze die. In de wetenschap dat haar niets anders rest dan leren omgaan met haar aandoening. En in de hoopvolle veronderstelling dat ze ooit beter zal worden.
Het boek geeft geen oplossingen, maar schetst wel een integer beeld van heel lastig processen: het leren omgaan met een aandoening als epilepsie, de onmacht van ouders en begeleiders, en de enorme inbreuk die het maakt op de gewone dagelijkse dingen. Waarheidsgetrouw, denk ik, voor de mensen die epilepsie van dichtbij kennen. En een eye-opener voor mensen die er verder vanaf staan.
Jacqueline Eckhardt
p/a
redactie@ouders.nl
Jacqueline Eckhardt (40) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun vier kinderen Senne (7), Pieter (6), Annebel (4) en de baby Willem (6 maanden) leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.
|