home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Kinderboekbesprekingen - archief   Kinderboeken - algemeen

Nieuwe kinderboeken Jacqueline Eckhardt 6 oktober 2006 Hieronder vindt u besprekingen van de nieuwste kinderboeken. Elke maand spant onze kinderboeken-recensente zich in om de mooiste nieuwelingen eruit te pikken. Deze maand: een special over dierenboeken, in het kader van de kinderboekenweek 2006. Special: dierenboeken - Kinderboekenweek 2006 'De leeuw is los' is het thema van de kinderboekenweek 2006, die duurt tot en met zaterdag 14 oktober. Dieren in de hoofdrol: symbolisch, figuurlijk, als knuffel, als tekening, of als levensechte schepsels met een eigen karakter. Een breed thema, het dier vormt in kinderboeken immers een veel en goed gekozen onderwerp. Moeilijk kiezen dus, uit al die leuke dierenboeken. Toch hebben wij er een paar titels uitgelicht, die zich – op dit moment – onderscheiden. Omdat ze mooi zijn vormgegeven, origineel zijn, of leuke informatie bevatten. Omdat je erover kunt zingen, erbij kunt fantaseren, of omdat ze aandoenlijk zijn. Eerst de nieuwe boeken, daarna mijn persoonlijke voorkeurslijstje van dierenboeken die al eerder zijn verschenen, maar nóóit vervelen. Tip: het boekenweekgeschenk van dit jaar is té bijzonder om te laten liggen. 'Laika tussen de sterren' is een controversieel maar absoluut fantastisch boek, met acht informatieve verhalen over dieren die mensen helpen. Zoals Laika, de eerste die hond die de ruimte in werd geschoten, en stierf van de hitte. Je krijgt het boekenweekgeschenk tijdens de Kinderboekenweek gratis bij aankoop van EUR 10,- (of meer) aan kinderboeken. Balotje en het paard (3+) Balotje en het paard tekst en ill.: Yvonne Jagtenberg uitg.: Leopold, 2005 ISBN: 90-258-4599-1 30 pagina's thema's: paarden, avontuur, verdwalen prijs: EUR 13,50 Balotje beleefde eerder al een avontuur met beren, maar in dit tweede prentenboek over de ondernemende peuter gaat zij op pad met een paard. De vette, vrolijke krijtstrepen waarmee Yvonne Jagtenberg het verhaal gestalte geeft, zal iedere peuter herkennen als 'eigen werk'. En ook in doen en laten spreekt Balotje tot de verbeelding. Ze is lief, naïef, onbevangen en natuurlijk een beetje ondeugend. Elke dag brengt Balotje het paard een appel. En soms een kusje. Op zijn neus. Het paard staat daar maar in de wei. iedere dag maar weer, denkt Balotje. Het wil vast wel eens iets anders, iets méér van de wereld zien. Balotje wil dat zelf natuurlijk ook, en op een mooie ochtend klimt ze op het paard en samen gaan ze op stap. Balotje laat het paard haar wereldje zien: "Hier speel ik altijd". Maar het paard kijkt niet op of om. Als Balotje ten slotte genoeg heeft gezien, wil ze naar huis. Het paard loopt echter door. Knap verhaaltje van Yvonne Jagtenberg, dat ietsje minder sprankelt dan het eerder verschenen Balotje en de beren. Maar de charmante aandoenlijkheid van Balotje blijft. Ik ben een nijlpaard (4+) Ik ben een nijlpaard tekst en muziek: Emile du Long ill.: Hans Langbroek uitg.: Van Tricht, 2006 ISBN: 90-77822-19-4 32 pagina's thema's: dieren, versjes, zingen prijs: EUR 14,- (of EUR 22,50 met CD) Soms komt er ineens zo'n kinderboek voorbij waarvan je spontaan vrolijk wordt. 'Ik ben een Nijlpaard' is er zo eentje, en dat begint al bij het omslag. Een mollig roze nijlpaard hangt zelfgenoegzaam achterover in een poel. Zichtbaar tevreden met zichzelf en zijn omgeving. Maar niet voor lang, helaas. Want wie het boek openslaat, treft het nijlpaard aan op pagina 9, waar hij zich hevig snikkend in gevangenschap bevindt. Eigenlijk treurig dus, maar omdat de tekening én het versje zelf tamelijk grappig zijn, moet je er toch stiekem om lachen. Bovendien is het nijlpaard een paar bladzijden verder alweer in vrijheid gesteld en zingt hij uitbundig "Ik ben een blij paard". Het boekje gaat niet alleen over het nijlpaard, maar staat vol versjes en gedichtjes over allerlei dieren en andere zaken. Gekke dieren soms, want wie heeft er ooit van de kaas-paashaas gehoord? En waarom is een haan geen kip en krijgt een slang nooit een stijve nek? Auteur Emile du Long, die al heel lang kinderliedjes schrijft, legt het allemaal uit. Samen met illustrator Hans Langbroek die met zijn kleurrijke nonchalante tekeningen precies de sfeer schept van een gezellige beestenboel. 'Ik ben een nijlpaard' is los verkrijgbaar, maar ook met grappige CD. Henk Westbroek zingt erop mee, net als Marc Kamphuis en Erik Mesie. Lezen, kijken en zingen over dieren (en piraten, snoep en bloemen). Wat wil je nog meer? Op pad met Muis en Beer (6+) Op pad met Muis en Beer tekst: Anne Takens ill.: Mies van Hout uitg.: Maretak, 2005 ISBN 90-437-0264-1 26 pagina's thema: knuffeldieren, weglopen leesniveau: AVI 2 prijs: EUR 8,40 Educatieve uitgeverij Maretak heeft prachtige kinderboeken voor eerste lezertjes om zelf te lezen. Natuurlijk zitten daar ook leesboekjes over dieren bij. Zoals 'Op pad met Muis en Beer'. Dat zijn weliswaar, knuffels, maar daarom niet minder aantrekkelijk. Meisje Noor is een ondernemend tiepje. Als ze op een ochtend wakker wordt, en papa en mama nog slapen, zet ze Muis en Beer voorop haar fiets en gaat ze er vandoor. Niet omdat het thuis niet leuk is. Maar gewoon, omdat ze "ver weg wil". Daar is vast iets leuks! Onderweg is veel te zien. Noor zwaait naar mensen en dieren. Dan wordt ze moe, en heeft ze dorst. En Beer heeft het warm en Muis wil zijn das af... Auteur Anne Takens heeft een heel duidelijk gestructureerd leesboek gemaakt, met mooie korte zinnen en kleine stukjes tekst per pagina. En toch blijft het verhaal speels, mede door de frivole tekeningen van illustrator Mies van Hout. Lekker leesbaar, deze Maretak. Bibi's bijzondere beestenboek (8+) Bibi's bijzondere beestenboek tekst: Bibi Dumon Tak ill.: Fleur van der Weel uitg.: Em. Querido's Uitgeverij, 2006 ISBN 90-451-0344-3 88 pagina's thema's: bijzondere beesten, bizar diergedrag prijs: EUR 10,- Over de titel kun je twisten. Persoonlijk houd ik niet van dit soort dagboek-achtige benaderingen (met de naam van de auteur in de titel). Maar hij doet wél recht aan het boek. Want zowel auteur Bibi Dumon Tak als de beesten die zij in dit kinderboek beschrijft, zijn érg bijzonder. Bibi doet in haar nieuwste boek waar zij een kei in is. Het verzamelen, husselen, analyseren en bekritiseren van bestaande feiten en die dan op een ongelooflijk originele manier bewerken tot een boeiend verhaal. Van encyclopedie tot fantasie, zoiets. En dit boek spant daarin misschien wel de kroon. Veertig écht bestaande dieren beschrijft Dumon Tak in haar 'Bijzondere Beestenboek'. En dan gaat het niet over de nachtzwaluw of de muskusrat. Nee, de Jezus Christus-hagedis, de deken-octopus, de hengelvis en de bombardeerkever spelen de hoofdrol. Bestaan die allemaal echt? Ja, echt. De Jezus Christus-hagedis loopt, net als zijn naamgenoot, over water. De deken-octopus zwermt als een roze deken van twee meter door de oceaan. De hengelvis schijnt zichzelf bij met een lampje in de oerdiepten van de zee. En de bombardeerkever? Raad eens? Jawel hoor, die maakt in zijn achterlijf een giftig mengseltje dat hij eens in de zoveel tijd naar vijanden kanonneert. Bibi Dumon Tak beschrijft deze wondere dieren met genadeloze humor. Zonder er veel woorden aan vuil te maken – elk verhaaltje beslaat niet meer dan 300 woorden – duwt ze deze dieren voor altijd in je hoofd. Om te lezen en verder te vertellen; een hebbeding, dit boek. En ook nog eens prachtig vormgegeven door Zilveren Penseel winnares (Guppie, 2004), Fleur van der Weel. Despereaux (9+) Despereaux tekst: Kate DiCamillo ill.: Philip Hopman uitg.: Em. Querido's Uitgeverij, 2005 ISBN 90-451-0142-4 184 pagina's thema's: muis, held, verliefd zijn, fantasie, sprookje prijs: EUR 13,50 Een lekker dik leesboek met een kleine muis in een grote hoofdrol. De zoon van auteur Kate DiCamillo wilde best nóg een spannend ridderverhaal lezen, maar nu eens met iets of iemand anders in de hoofdrol. Dat werd: Despereaux Tilling, een 'mislukte' muis met een klein lijf en grote oren. De muis leidt ook nog eens aan een identiteitsstoornis. Hij gedraagt zich namelijk als een mens. Hij luistert naar muziek, leest boeken (in plaats van het papier op te eten) en denkt na over de dingen des levens. Niet zo héél gek dus, dat hij ook serieus verliefd wordt op de dochter van de koning, onder wiens paleisvloer hij leeft. Maar daarin gaat Despereaux te ver. Een muis die vraagt naar de hand van een prinses, is onacceptabel voor zijn soortgenoten. Hij wordt door zijn muizenvolk verbannen naar de donkerste kerkers van het paleis, waar hij is overgeleverd aan de wrede klauwen van de ratten. Maar dappere Despereaux laat zich niet zomaar vangen... Als voorlezer is het even wennen om een muis te zien als heldhaftige ridder. Maar kinderen hebben daar waarschijnlijk minder moeite mee. Lastiger zijn de namen van de dieren, vind ik. Despereaux en Ciarosco (de rat) vereisen enig doorzettingsvermogen om twintig keer achter elkaar uit te spreken. Los van de tongbrekende voorleesproblemen heeft Kate DiCamillo absoluut een heerlijk avonturenverhaal geschreven. Goed uitgewerkt, in een spannende omgeving, met voldoende verrassende wendingen. De eenzaamheid van de egel (11+) De eenzaamheid van de egel tekst: Toon Tellegen ill.: Mance Post uitg.: Em. Querido's Uitgeverij, 2006 ISBN: 90-451-0250-1 72 pagina's thema's: egel, eenzaamheid, eigen identiteit prijs: EUR 13,95 Toon Tellegen heeft zijn sporen als dierbevriende auteur inmiddels wel verdiend. Het grote Tellegenbos staat voor spannende verhalen rond woelmuis, beer en karper, olifant, sprinkhaan en uil, eekhoorn, mier en egel. In dit nieuwste dierenboek staat de egel centraal, en wel op een bijzonder intrigerende en innemende manier. Egel is eenzaam. Niet omdat hij wordt uitgestoten door de andere dieren. Maar omdat hij daar zelf voor kiest. Hij is druk in de weer om vooral nóg eenzamer te worden. Nachten ligt hij wakker van het bedenken van nieuwe strategieën. Op zijn verjaardag maakt hij duidelijk dat hij niemand wil zien. Egel raakt geobsedeerd én bereikt effect. Het wordt steeds stiller om hem heen, ijzig stil op het laatst. Dan geeft hij een brief aan de wind mee: Dieren, Zijn jullie mij vergeten? Ik besta nog. De egel Toon Tellegen snijdt ontroerende thema's aan, die raken aan de zin van het bestaan en ieders rol daarin. Herkenbaar voor jong en oud en onverbloemd eerlijk beschreven. Illustrator Mance Post won dit jaar de Zilveren Penseel 2006 voor een ander boek dat hij samen met Toon Tellegen maakte: 'Midden in de nacht'. Wat mij betreft krijgt hij volgend jaar de Gouden Penseel voor 'De eenzaamheid van de egel'. Omdat Post met zijn sobere zwart-wit tekeningen precies de eenzaamheid weet te treffen die Tellegen zo mooi beschrijft én oplost. De blosjes op de wangen van egel op de allerlaatste pagina zeggen alles. Briljant! Dierenboeken die nooit vervelen Dieren spelen – juist in kinderboeken – eindeloos vaak de hoofdrol. Omdat we in dit artikel bij lange na niet volledig kunnen zijn, volgt hier nog een kleine persoonlijke selectie van 'kinderdierenboeken' die ik onweerstaanbaar vind. De meeste boeken uit de lijst zijn al eerder besproken op Ouders Online. De sok van Lientje - Catharina Valckx (4+) Het Beste prentenboek van Valckx, die altijd kiest voor dieren in een sublieme hoofdrol. Lientje, een kuiken, vindt een sok. Maar waar is de andere? Geschreven en geïllustreerd vol subtiele humor. Feest - Brigitte Minne (4+) Pijnlijk eerlijk, maar vrolijk vormgegeven prentenboek waarin allerlei menselijke onvolkomenheden worden geprojecteerd op dieren. De waterjuffer danst te hoogmoedig, de hommel is een patser, de vlieg een stroperige wijsneus. Geen enkel dier is goed genoeg voor het feest van de degelijke kevers. Blijft leuk! De Stoorworm - Wim Hofman (6+) Fantasie-vertelling over de woeste Stoorworm die van de dijken snoept, waardoor een watersnoodramp ontstaat. Verteld én getekend zoals alleen Wim Hofman dat kan. Pup en Kit - Edward van de Vendel/Geert Vervaeke (6+) Hét boek voor eerste (zelf-)lezers over Pup de hond en Kit de kat. Mooi van vorm, briljant qua tekst. AVI 1. Superguppie - Edward van de Vendel/Fleur van der Weel (6+) Onalledaagse kinderpoëzie over alledaagse dingen, zoals een guppie... Terecht vele malen bekroond voor zowel tekst als illustraties. De boze drieling - Paul van Loon (7+) Spannend voorleesboek in de serie Dolfje Weerwolfje. Zelfs stoere kleine jongens willen hieruit worden voorgelezen. Of om zelf te lezen (AVI 7). Bekroond door de Kinderjury 2006. Het carnaval der dieren - Philip de Vos/Piet Grobler (9+) Zeer bijzondere verzameling dierengedichten gebaseerd op het muziekstuk van Camille Saint-Saëns, met kunstwerkjes van illustraties. Big - Mireille Geus (9+) Leesboek over het kwetsbare meisje Lizzy, dat geen vrienden heeft, totdat Big, een dominant meisje, op het speelplein verschijnt. Realistisch én optimistisch verhaal over standhouden in een harde wereld. Gekozen tot beste kinderboek van 2006 (Gouden Griffel). Midden in de nacht - Toon Tellegen/Mance Post (10+) Niet eerder gepubliceerde verhalen van Toon Tellegen, waarin alle dieren uit het grote Tellegenbos een beetje bang zijn in de nacht. Winnaar van de Zilveren Penseel 2006. Misschien wisten zij alles - Toon Tellegen (10+) 313 Verhalen over de eekhoorn en de andere dieren uit het Tellegenbos. Hét voorleesboek voor échte dierenvriendjes. Jacqueline Eckhardt p/a redactie@ouders.nl Jacqueline Eckhardt (40) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun vier kinderen – Senne (7), Pieter (6), Annebel (4) en de baby Willem (6 maanden) – leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.