|
Nieuwe kinderboeken
Jacqueline Eckhardt
21 maart 2008
Deze keer niet alleen de allernieuwste kinderboeken, maar ook boeken die een leven lang meegaan. De mooiste kinderboeken worden namelijk geschreven voor lezers van 0 tot 99 jaar! U vindt ze aan het eind van dit artikel.
We hebben voor deze invalshoek gekozen vanwege het thema 'ouderdom' dat op dit moment (12 tot 22 maart 2008) centraal staat in de boekenweek voor volwassenen.
Papa past precies (4+)

Papa past precies
oorspronkelijke tekst: Davide Cali
vertaling: Marita Vermeulen
ill.: Anna Laura Cantone
uitg.: De Eenhoorn
ISBN: 978-90-5838-364-4
32 pagina's
thema's: moeder, vader, kind, zoeken
prijs: EUR 14,50
Wat nou als je een moeder hebt die groot is, veel groter dan alle andere moeders? En veel slimmer, sterker, mooier en sportiever ook? Dan zoek je daar een vader bij die ook groot is, en slim en sterk. Dat probeert het peutermeisje in dit kleurrijke prentenboek. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan.
Misschien ligt het aan de advertentie die ze in de krant zet: "Gevraagd een papa die precies past". Horden papa's melden zich, maar niet één is groot of slim of sterk. Dan kiezen het meisje en haar moeder maar voor een andere eigenschap. En laat dat nou een papa opleveren die precies past!
De Italiaanse auteur Davide Cali verkondigt in dit verhaal een waarheid als een koe. Mensen zijn wie ze zijn en als je dat accepteert, kún je bij elkaar passen. In de kleuterwereld werkt dat zo en daarom heeft dit prentenboek een hartverwarmend einde. Minder warm zijn de tekeningen van illustratrice Anna Laura Cantone, met wie Cali vaker samenwerkt. De groteske figuren en wilde pennenstreken passen niet zo goed bij het romantische thema. Maar misschien is dat een kwestie van smaak.
Meester van de schaduw (7+)

Meester van de schaduw
tekst: Benny Lindelauf
ill.: Bert Dombrecht
uitg.: De Eenhoorn, 2007
ISBN 978-90-5838-444-7
44 pagina's
thema's: fantasie, kinderangsten, pesten, verhuizen
zelf lezen: AVI 6
prijs: EUR 13,95
Het fraaie omslag van dit leesboek voor jonge lezers (AVI 6) belooft heel wat goeds. Illustrator Bert Dombrecht zet de hoofdfiguur neer als een adept van Harry Potter, of zal ik het zeggen? van onze eigen JP de MP. Daar houdt de gelijkenis dan wel meteen een beetje op. Waar Harry Potter zich vrijelijk door het leven tovert en JP elke strijd dapper aangaat, ziet onze hoofdfiguur, het jongetje Sam, slechts beren op de weg.
Of liever, hij ziet vooral monsters onder zijn bed. De Driekoppige Bloedman houdt Sam bijna elke avond wakker. Als Sam en zijn moeder verhuizen, verhuist het monster mee. Bovendien ervaart Sam in zijn nieuwe omgeving nog veel meer gevaren. Op school blijkt de bende van de Witte iedereen te terroriseren. Sam ontkomt er ook niet aan. En dan is er nog het angstaanjagende Dooie Huis. Sam móet een manier vinden om zijn angsten de baas te worden. Maar hoe?
Taaltechnisch is 'Meester van de schaduw' een prima leesboek. Korte zinnen, kleine hoofdstukken, heldere woorden. Verhaaltechnisch mis ik echter wel het een en ander. Waar komt het 'pratende' boek vandaan? Hoe komt het in Sams tas terecht en hoe werkt het? Is het een toverboek of gaat het hier om Sams verbeelding? Ik weet het niet, maar gelukkig hebben kinderen meer fantasie...
Plaza Patatta-serie - De verdwenen jongen (8+)

Plaza Patatta-serie - De verdwenen jongen
tekst: Nanda Roep
ill.: Georgien Overwater
uitg.: Leopold, 2003
ISBN 978-90-258-4219-4
112 pagina's
thema's: avontuur, kinderrestaurant, koken/bakken, zusjes
zelf lezen: AVI 8
prijs: EUR 11,95
'De verdwenen jongen' is een spannend leesboek voor meer ervaren lezers, AVI 8, groep 4 en 5. Stevige kaft, niet te dik, niet te dun, lekker veel illustraties. En dat het ook lekker leest, kun je aan schrijfster Nanda Roep wel overlaten.
Roep heeft zelfs een website opgezet rond het kinderrestaurant dat in dit boek centraal staat. Plaza Patatta heet het, en het is gebouwd door de vader van Lotte en Luna in hun nieuwe boerderij. Alleen kan hij helaas niet koken en daarom is de hulp van zijn dochters meer dan welkom. Maar Lotte en Luna worden steeds afgeleid door een geheimzinnige jongen. Waarom komt hij elke dag en wil hij niet worden herkend? Wat zoekt hij toch? Als Frida, het vroegere dienstmeisje van de boerderij, hoort van de vreemde jongen, schrikt ze. Ooit deden verhalen de ronde over een jongen die in zee verdween...
'De verdwenen jongen' is deel twee in de Plaza Patatta-serie, die inmiddels zes goede leesboeken bevat. Ook leuk om voor te lezen, trouwens. En... deel 1 'Een geheim luik' is inmiddels als luister-cd verschenen. Wie alvast een voorproefje wil hebben, kan terecht op Plazapatatta.nl.
Vingervlug (11+)

Vingervlug
tekst: Piet van der Waal
ill.: Maurice Heerdink
uitg.: Maretak
ISBN 978-90-437-0310-9
144 pagina's
thema's: familie, verantwoordelijkheidsgevoel, zakkenrollen, Thailand
zelf lezen: AVI 9
prijs: EUR 10,50
Voor lezers in groep 7 en 8 (AVI 9) heeft uitgeverij Maretak de serie 'Brugboeken' ontwikkeld. Doel is, naast het leveren van een goed verhaal, het bespreekbaar maken van thema's die kinderen van deze leeftijd zelf ervaren. In 'Vingervlug' gaat het om zakkenrollen, omdat dat soms een opstapje lijkt te zijn naar een beter leven. Het kan echter héél anders uitpakken.
Altijd beleefd blijven en niet opvallen. Gezicht naar beneden. Geen sporen achterlaten. Michael heeft zichzelf alle trucs voor succesvol zakkenrollen aangeleerd. Bijna huppelend loopt hij met de buit naar buiten. Maar zijn daad is niet onopgemerkt gebleven. Fletsblauwe, keiharde ogen hebben alles gezien.
Hoofdpersoon Michael woont alleen met zijn moeder, die het moeilijk heeft. Ze mist haar familie in Thailand, maar er is niet genoeg geld om naar hen toe te gaan. Michael besluit zijn hand in de zakken van rijke mannen te gaan steken. Zo wil hij sparen voor een vliegticket naar Thailand. Dat dat geen verstandige keuze is, blijkt als Michael kort daarop wordt ontvoerd. En niet door de politie...
Achter in het boek zijn vragen opgenomen die kinderen aan het denken zetten over wat ze hebben gelezen. Een thema als zakkenrollen wordt daarmee bespreekbaar gemaakt. De opmaak van de Brugboeken, met doorlopende hoofdstuknummers en -titels, stoort mij. Dat hoeft echter geen reden zijn om dit boek te laten liggen.
Als je goed om je heen kijkt (0-99)

Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is
tekst: diverse Nederlandse en Vlaamse auteurs
ill.: diverse Nederlandse en Vlaamse illustrators
uitg.: Querido Kind (11e druk)
ISBN 978-90-451-0394-5
236 pagina's
thema: poëzie
prijs: EUR 16,95
Mooi, mooi, mooi, deze unieke bundeling van 365 gedichten! Voor elke dag van het jaar een gedicht, van Nederlandse of Vlaamse komaf. Sommige speciaal bedoeld voor kinderen, andere niet. Maar iedereen kan ze lezen. Daarom begrijp ik eerlijk gezegd niet goed waarom het (slappe) omslag eruit ziet als dat van zomaar een versjesboek. Het doet geen recht aan het niveau van de inhoud. Laten we het erop houden dat deze 11e druk niet al te duur mocht worden.
Wie het omslag voorbij is, komt terecht in een weelde van taalkunst en taaltechniek. Werk van Cees Buddingh', Willem Wilmink en Rutger Kopland strijden om de eer met werk van Ienne Biemans, Diet Huber en Mies Bouhuys. Maar ook Hans Dorrestijn en Martin Bril zijn vertegenwoordigd.
De gedichten merendeels van na 1945 zijn knap gerangschikt in negen delen, die elk een bepaald onderwerp belichten, waaronder vriendschap, dieren, nacht, en water. Samen vormen ze de loop van een jaar, of een heel leven. Waar je begint met lezen maakt niet uit. Iedere lezer vindt zijn eigen weg.
Eén gedicht eruit uitlichten zou alle andere tekort doen. Maar ik doe het toch (of beter: nóg een keer):
Als je goed om
je heen kijkt
zie je dat alles
gekleurd is
(K. Schippers, De ontdekking)
Niet voor niets is dit de enige poëzieverzameling die ooit bekroond werd met de Gouden Griffel (in 1991). Aanschaffen! Zodat we snel doorkunnen naar de 12e editie. En dan wat mooier uitgevoerd graag.
Kees en Keetje (0-99)

Kees en Keetje
tekst en ill.: Jantien Buisman
uitg.: De Harmonie
ISBN: 978-90-6169-643-7
40 pagina's
thema's: samenwonen, houden van, scheiden, lijmen
prijs: EUR 10,30
'Kees en Keetje' is een volkomen onschuldig verhaaltje over het stukgaan van een relatie, die later weer gelijmd kan worden, zo blijkt. Maar zó raak opgeschreven door dieren-auteur Jantien Buisman, dat dit boek in geen enkele boekenkast mag ontbreken. De taal van Buisman is gericht op kinderen, maar wat ze vertelt is van alle tijden en voor jong én oud.
Kees en Keetje kennen elkaar al heel lang. Ze wonen samen en houden zo veel van elkaar, dat ze samen de afwas doen. Kees smakt en slurpt en laat af en toe een windje. Keetje peutert soms in haar neus. Ze zeggen er niets van, want ze houden van elkaar. Dan gaan ze zich aan elkaar ergeren. Kees zegt niet meer 'pardon' als hij een windje laat. En op het laatst hebben ze elke dag ruzie. Er zit niets anders op dan uit elkaar te gaan...
Jantien Buisman, die schrijft én tekent, brak dertig jaar geleden door met acht boekjes waarin dieren de hoofdrol spelen. Niets menselijks is hun vreemd. Ze wonen als mensen, ze eten als mensen en ze doen als mensen. Kees en Keetje was destijds het allereerste boekje (in 1974). Terecht bekroond met een Zilveren Griffel en nog steeds actueel. Grappig voor kinderen en het ultieme geschenk voor hen die dreigen de écht belangrijke zaken binnen een relatie uit het oog te verliezen. Uitstekend gecast overigens, die twee egels. Keet en Keetje zijn letterlijk stekelig.
Hannu, Hannu (0-99)

Hannu, Hannu
oorspronkelijke tekst: Geir Gulliksen
vertaling: Bernadette Custers
uitg.: Terra Lannoo
ISBN: 978-90-8568-33-5
88 pagina's
thema's: gezinsrelaties, broertjes, vader, moeder
prijs: EUR 10,95
"Ik wil er weer uit", zei ik tegen Hannu.
"Dit ís de weg eruit", zei hij.
Hij liep en kroop onverstoorbaar door.
Zijn stem was al op weg, verder de rots in.
Die wilde niet omkeren.
Zo begint het einde van dit indringende verhaal over twee broers. De oudste, Hannu, is een puber die worstelt met de situatie thuis. De relatie tussen zijn doorgaans afwezige vader en moeder loopt slecht. Met alle verdriet van dien. Hannu is op zichzelf aangewezen, en neemt daarbij de zorg voor zijn kleine broertje op zich. Op zoek naar een uitweg, vindt hij die in een bizarre hoek.
Ten minste, zo schetst het jongste broertje de situatie. Hij is de verteller van dit verhaal, dat lang zal blijven hangen. Het jongste broertje heeft óók last van de situatie thuis. Hij is bangelijk en verdrietig. Maar altijd is daar zijn grote broer als rots in de branding. Het is Hannu die hem zegt zijn tanden te poetsen, schone kleren aan te doen, op tijd te eten en genoeg naar buiten te gaan. Het is Hannu die hem troost als hij huilt. Hij koestert zijn verdriet en vlucht in zijn boeken en schrijfschriften. Hannu daarentegen is anders. Die vlucht naar buiten en neemt het heft in eigen hand. Maar uiteindelijk gaat hij daarin veel te ver.
De geweldige vertaling van Bernadette Custers houdt dit meesterwerkje van de Noorse schrijfster Geir Gulliksen op alle fronten in ere. Door de ogen van een kind kijkt de lezer naar de worstelingen van volwassenen en bijna-volwassenen. Het onbestemde gevoel neemt per pagina toe. Tegelijk voert de kinderlijke naïviteit steeds de boventoon. Het grote bos en de donkere grot werken als altijd goed als metaforen voor de angst voor het onbekende. Geschreven voor kinderen en jongeren, maar evengoed misschien zelfs beter geschikt voor volwassenen. Beklemmend mooi!
Prutske (0-99)

Prutske
oorspronkelijke tekst: Stijn Streuvels
bewerking: Ed Franck
ill.: Anne Westerduin
uitg.: Davidsfonds/Infodok
ISBN: 978-90-5908-239-7
116 pagina's
thema: kleuterbelevenissen
prijs: EUR 16,50
Prutske betekent zoiets als 'klein lief ding' in het Vlaams. Voor schrijver Stijn Streuvels (1871-1969) werd Prutske de koosnaam voor zijn dochter, die eigenlijk Dina heet en in 1916 werd geboren. Haar kleutertijd in landelijk Vlaanderen, rond het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, inspireerde hem zo dat hij haar belevenissen opschreef. En nu, bijna honderd jaar later, zijn die belevenissen nog steeds ontroerend en inspirerend.
Zoals 'Boer zoekt vrouw' langzame televisie is, zo is 'Prutske' een langzaam boek. Details worden uitvergroot, en emoties uitvoerig beschreven. In het eerste hoofdstuk wordt Prutske geboren. In het laatste, het is dan 1922, eindigt haar kleutertijd en gaat ze naar school. Daar tussenin zet ze haar eerste stapjes, staat ze 's ochtends op, geniet ze van de kermis en de knusse winteravonden, en viert ze Kerstmis en Pasen. Maar ze leert ook lijden en de dood kennen, als de oorlog uitbreekt. Ze doorstaat zelfs een gifgasaanval. Maar de mooiste passages zijn toch wel die waarin Prutskes zorgeloosheid het wint van de dreiging.
Bewerker Ed Franck heeft twee dingen aan Streuvels boek veranderd. De oorspronkelijke tekst van Streuvels is vertaald naar modern Nederlands, en hier en daar zijn delen ingekort om het boek ook voor jonge lezers leesbaar te houden. Het resultaat is zeer geslaagd.
Anne Westerduin is als illustrator uitstekend gekozen. Haar figuratieve schetsen geven precies díe hedendaagse toets die het boek doet opleven.
Al met al is 'Prutske' een prachtig document over een periode waarin een kleutertijd nog idyllisch was. Een aanwinst!
Jacqueline Eckhardt
p/a
redactie@ouders.nl
Jacqueline Eckhardt (39) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun vier kinderen Senne (6), Pieter (5), Annebel (3) en Willem (0) leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.
|