logo Ouders Online

home forum chat thema-pagina's vraagbaken video koopjeskelder surf-tips snuffelgids service colofon

Magazine - redactionele artikelen
 Actueel
 Kinderboekbesprekingen - archief
 Kinderboeken - algemeen
Nieuwe kinderboeken

Jacqueline Eckhardt
28 november 2008

Deze maand: prachtige poëzie en prachtig proza. Van onder andere Jan Wolkers én zijn zoon Bob. Voor kinderen van 4 tot 12.
 


Alles klaar? Vertrekken maar! (4+)

omslag: Alles klaar? Vertrekken maar!

Alles klaar? Vertrekken maar!
tekst: Frans Lasès
ill.: Sylvia Weve
uitg.: Lannoo, 2008
ISBN: 978-90-209-7997-8
32 pagina's
thema's: kleuterversjes, rijmpjes, liedjes
EUR 12,95

Aan peuters en kleuters is échte poëzie nog niet besteed. Daar begint het met rijm. En dat vinden ze leuk. Ze herkennen de repeterende klanken en vullen vol enthousiasme de laatste woordjes aan. Rijmen is goed voor de taalontwikkeling van jonge kinderen. En als er wordt gerijmd op het niveau van Frans Lasès, dan zit het ook met het verhaal wel goed.

Het knappe in dit kleine, handzame boekje is dat de rijmpjes en versjes perfect inspelen op de belevingswereld van kleuters. Neem het gedicht over Adriaan:

Adriaan zit op de schommel. Oei! Wat gaat die jongen hoog.
Als hij nu maar niet zal vallen. 't Is ook zó een grote boog.

De angst dat hij valt, komt iedere toekijkende ouder bekend voor. En Adriaan maakt het nóg spannender. Hij gaat stáán. En... ja hoor, hij valt. Maar wat zegt de waaghals:

Terwijl hij op de grond ligt, zegt hij lachend tegen mij:
Dat ik er eerder afsprong, hoort er eigenlijk niet bij...

Ik hoor het mijn eigen zoon al zeggen. Rake typeringen dus, van auteur Frans Lasès. Maar er staan ook ontroerende versjes in, en praktische, en gewoon mooie, subtiele. Steeds in een andere dichtvorm en steeds pakkend geïllustreerd door Sylvia Weve.


De wiebelbillenboogie (4+)

omslag: De wiebelbillenboogie

De wiebelbillenboogie
tekst & ill.: Guido van Genechten
uitg.: Clavis, 2008
ISBN: 978-90-448-0899-5
32 pagina's
thema's: papa, werk en zorg, gezelligheid
EUR 14,95

Geen poëzie of rijm in dit onweerstaanbaar grappige prentenboek van Guido van Genechten. Maar een pijnlijk herkenbaar verhaal over wat er gebeurt als mama gaat werken en papa de kinderen én het huishouden verzorgt.

Waarom de hoofdpersonen olifantjes zijn weet ik niet. Misschien hebben zij betere billen voor de wiebelbillenboogie dan mensen. Belangrijker is dat het om een modern gezin gaat, dat werk en zorg combineert.

Niet dat de (olifanten-)kinderen daar enige last van hebben. Als mama naar haar werk vertrekt, verandert het huis in één grote chaos. Papa neemt de zorgtaken op zich en doet dat op geheel eigen wijze. Senior en junioren lopen de halve dag in pyjama, papa gooit kinderen én ballen in de lucht, ze veranderen de huiskamer in een indianendorp en maken van de douche een zwemparadijs. Als mama 's avonds thuiskomt, kan ze een diepe zucht niet verbergen. Maar gelukkig hebben haar mannen nog een verrassing ingestudeerd...

Gaan de alarmbellen al rinkelen? Inderdaad, een stereotiep verhaal. Ook moeders kunnen met hun kroost de boel op stelten zetten, toch? Niettemin: grappig, herkenbaar en geweldig goed getekend, dit boek.


Floor heeft een mol (6+)

omslag: Floor heeft een mol

Floor heeft een mol
tekst: Jonas Boets
ill.: Leen van Durme
uitg.: De Eenhoorn, 2008
ISBN: 978-90-5838-473-7
32 pagina's
thema's: huisdier, mol, school
EUR 8,95
zelf lezen: AVI 2 / AVI S

Floor heeft een mol is een eerste leesboekje, geschikt na 6 maanden leesonderwijs. Mooi door zijn eenvoudige tekst en illustraties.

Meisje Floor (let op haar hippe grijze laarzen en het ruitentruitje) heeft een bijzonder huisdier. Een mol. Hij woont in een hok in de tuin en draagt een bril. Mol is het liefste vriendje dat Floor zich kan wensen. Als de juf op een dag alle kinderen vraagt hun huisdier mee te nemen naar de klas, neemt Floor natuurlijk haar mol mee. Het dier dat heel lief is én ook nog iets kan, zal een prijs krijgen

Floor is eerst wat teleurgesteld. Mol kan niets, hij ziet immers niets overdag. Maar dan blijkt dat de dieren van de andere kinderen ook iets niet kunnen: zich gedragen. En dát kan mol nou juist weer wél heel goed.

De tekeningen van Jonas Boets zijn om te gillen zo leuk, en heel eigentijds. Ook de juf draagt hippe (enkel-)laarsjes en haar woede - als een poes haar rok scheurt - spat van de pagina. Goed voor eerste lezertjes die geen moeite zullen hebben zich een voorstelling van het verhaal te maken van.


Het was wel een heel lief varkentje (7+)

omslag: Het was wel een heel lief varkentje

Het was wel een heel lief varkentje
tekst: Jan Wolkers
ill.: Leonie Hulsman
uitg.: De Bezige Bij, 2008
ISBN: 978-90-234-2964-7
28 pagina's
thema's: jezelf zijn, jezelf blijven
EUR 9,90

Jan Wolkers laat nog postuum van zich horen, en wel op een heel bijzondere manier. Wolkers schreef niet alleen een prachtig laatste kinderboek, maar maande zijn uitgever ook een nieuwe serie Gouden Boekjes uit te geven: de Blije Bijtjes. Die serie is er nu, met als eerste verschijningen niet alleen het boekje van Jan Wolkers, maar ook dat van zijn zoon Bob (zie onder), van Remco Campert en van de beroemde Israëlische schrijver Amoz Oz.

Twee maanden voor zijn dood maakte Jan Wolkers zijn eerste – en naar later bleek zijn laatste – fictietekst voor kinderen. Op geheel eigen wijze dicteerde hij die tekst in één keer uit zijn hoofd. De boodschap was duidelijk. Dit verhaal moest het eerste Blije Bijtje worden, niemand kon nog om Wolkers' initiatief heen. Gelukkig maar.

Het was wel een heel lief varkentje gaat over kleine zaken die het leven groot maken. Een klein varkentje (zoveel mooier dan de term 'big') is niet blij met zijn uiterlijk. Hij zet hoedjes op, doet schortjes voor, maar hij houdt een varkenskopje. Hij verkleedt zich als deftige baron en vreemde buurvrouw, maar niemand trapt erin. Wat moet het varkentje nou?

Het is indrukwekkend om juist van Jan Wolkers een lesje te leren over jezelf zijn en jezelf blijven. De aandoenlijke illustraties van zijn aanstaande schoondochter Leonie Hulsman maken het boekje nóg bijzonderder. Een geslaagde start van hopelijk nog veel meer Blije Bijtjes.


Tim wil een baasje (7+)

omslag: Tim wil een baasje

Tim wil een baasje
tekst en ill.: Bob Wolkers
uitg.: De Bezige Bij, 2008
ISBN: 978-90-234-2965-4
28 pagina's
thema's: erbij horen, geduld, vertrouwen, jezelf zijn
EUR 9,90

Dit is het Blij Bijtje nummer twee: het kinderboekendebuut van Bob Wolkers. Wolkers junior heeft duidelijk de creatieve genen van zijn vader geërfd. Tim wil een baasje is door hem geschreven én getekend. Geschetst eigenlijk, met kool en soms groteske details. Heel ontroerend.

Vanaf de eerste bladzijde zou je hem zelf zó willen meenemen. Tim, het rimpelhondje, dat in het asiel op een nieuw baasje wacht. Tim verwacht veel van de open dag. En als blijkt dat er heel veel mensen langskomen, kan zijn geluk niet op. Alle bezoekers vinden een dier dat bij hen past. Maar waarom komt er niemand voor Tim?

Bijna ongemerkt geeft Bob Wolkers dezelfde mooie boodschap door als zijn vader. Jezelf zijn en jezelf blijven levert uiteindelijk het meeste op.

In deze eerste serie Blije Bijtjes verschenen ook:

Oom Boos-Kusje en de kinderen
Remco Campert
ISBN 978-90-234-2963-0
EUR 9,90

Plotseling diep in het woud
Amoz Oz
ISBN 978-90-234-2056-9
EUR 9,90


Helden op sokken (8+)

omslag: Helden op sokken

Helden op sokken
tekst: Annie Makkink
ill.: Marit Törnqvist
uitg.: Querido Kind, 2008 (4e druk)
ISBN: 978-90-451-0720-2
128 pagina's
thema's: sprookje, helden, zusje, broers
EUR 16,95

Alles wat bekroond illustrator Marit Törnqvist maakt, is – hoewel niet verrassend – altijd onbeschrijflijk mooi. Zo ook in deze poëtische vertelling van Annie Makkink, waarin elementen uit bekende sprookjes zijn samengebracht tot een heel nieuw en zeer verrassend sprookje.

Wat Makkink doet, is de taal letterlijk nemen. En dus wonen tien broers met hun zusje in een huis waar het meisje iedere dag haar boontjes dopt, de broers het hoogste lied zingen en het eten voor spek en bonen klaar staat. De broers hebben de briljant gekozen namen 'één' tot en met 'tien'. Hun zusje heeft geen naam. Maar daar komt verandering in, want 'zus' is het zat om altijd maar thuis te blijven zitten met het eten en de was. Ze wil ook op avontuur, net als haar broers.

Steeds denk je als lezer het verloop van het verhaal te begrijpen, omdat je er het sprookje van Sneeuwwitje of de Gelaarsde Kat in herkent. Maar dan laat de auteur alle herkenning in een klap vallen en sla je een heel andere richting in. Heel onderhoudend, want de taalvondsten van Annie Makkink zijn, hoe logisch ook, zeer origineel gebruikt. Mooi voorleesboek, omdat het ook nog een ergens over gaat. Hoe een stel onverschillige kinderen een hechte familie wordt.

In 1999 bekroond met de Gouden Griffel en in het kader van de Kinderboekenweek 2008 opnieuw uitgebracht.


Oorlogsgeheimen (10+)

omslag: Oorlogsgeheimen

Oorlogsgeheimen
tekst: Jacques Vriens
uitg.: Van Holkema & Warendorf, 2007
ISBN 978-90-475-0119-0
158 pagina's
thema's: oorlog, verzet, onderduiken, platteland, nsb
EUR 12,95

Er zijn niet zo heel veel lekkere leesboeken voor jongens. Wat meteen mag worden opgevat als een oproep aan kinderboekenschrijvend Nederland: schrijf eens een goed spannend jongensboek, liefst in een serie van tien, dan kunnen we even vooruit. De Dolfje Weerwolfjes en Koen Kampioens kunnen wel wat concurrentie gebruiken.

Aan Jacques Vriens is het schrijven van spannende jongensboeken wel toevertrouwd. Oorlogsgeheimen, overigens ook uitstekend te lezen door stoere meiden, gaat over de 11-jarige Tuur die in Zuid-Limburg woont. Zijn dorpje is bezet door de Duitsers en het leven van alledag verandert. Eerst vinden Tuur en zijn buurmeisje Maartje dat wel spannend. Maar later ontdekken ze de lelijke kanten van de oorlog. Als Maartje Tuur in vertrouwen neemt over een levensgevaarlijk geheim, komt de oorlog écht dichtbij.

Kinderen die het boek hebben gelezen, zijn unaniem enthousiast. Oorlogsgeheimen leest als een trein, is superspannend, en leert iets over de Tweede Wereldoorlog. Het boek leent zich ook uitstekend voor een mooi werkstuk of een spannende spreekbeurt.

Het enige minpuntje waar kinderen mee komen, is het einde. Kinderen tot 12 jaar houden nu eenmaal niet van een slechte afloop. Maar ondanks dat: lezen, dit boek! Zelfs niet-lezers hebben het binnen enkele dagen uit.

Jacqueline Eckhardt
p/a redactie@ouders.nl
 


Jacqueline Eckhardt (39) is tekstschrijver en ballet-docente. Ze is getrouwd met sport-journalist Dennis Jansen. Samen met hun vier kinderen – Senne (6), Pieter (5), Annebel (3) en Willem (0) – leiden zij een hectisch leven in het oer-degelijke Westlandse tuindersdorp Kwintsheul. Na het verdwijnen van het plaatselijke postkantoor, de groenteman en de slager, maken zij zich nu hard voor het behoud van de bibliotheek, met een grote collectie kinderboeken. Vanaf april 2003 schrijft Jacqueline de kinderboek-recensies voor Ouders Online.


Copyright © 1996-2010 Ouders Online, alle rechten voorbehouden
Uitsluiting aansprakelijkheid | info@ouders.nl
Pagina voor het laatst bijgewerkt op: 30 november 2008