home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel

Moederdag 2002 – een cultureel voorproefje 27 april 2002 In veel landen, waaronder Nederland, wordt moederdag gevierd op de tweede zondag in mei. Elders worden moeders op andere dagen geëerd. Maar hoe wordt in verschillende culturen tegen moeders aangekeken? Theater de Evenaar in Rotterdam presenteert op moederdag een culturele salon over beelden en verwachtingen van moeders all over the world. Marjan Beijering neemt alvast een voorproefje op het programma. En verder: Valse verwachting, het nieuwe boek van Naomi Wolf, over misverstanden, mythen en harde waarheden rond zwangerschap en moederschap. Besproken in het onderstaande artikel en te koop met een unieke korting voor lezers van Ouders Online. Onderaan deze pagina leest u hoe u daar gebruik van kunt maken. Naomi Wolf aanwezig bij Culturele Salon door Marjan Beijering Muziek, films, literatuur en stand up comedy over het moederhart, over oermoeders, en over moeders onder wier voeten het paradijs ligt. Dat kunnen we anno 2002 in Rotterdam verwachten. Maar moederdag is natuurlijk al veel ouder. Het werd al gevierd door de oude Grieken, ter ere van Rhea, de moeder van de goden. In 1872 Amerika werd in Amerika een mothers day opgedragen aan de vrede. Pas in 1906 nam de onderwijzers Anna Jarvis het initiatief om de sterfdag van haar eigen moeder – Anna Marie Reeves – die haar leven aan anderen had gewijd, een nationale feestdag te laten zijn. Waarna rond 1930 het evenement naar Nederland overwaaide. Commercieel festijn Moederdag werd al snel een commercieel festijn, iets waar Anna Jarvis zeer ongelukkig mee was. Er moet toch meer van zo'n dag te maken zijn. Spreekwoorden als "Omdat God niet overal tegelijk kan zijn, heeft hij de moeders geschapen" geven op z'n minst aan dat de rol van moeders essentieel is. Gek genoeg blijkt dat ook uit de scheldwoorden die door pubers gebezigd worden. Mede daarom bedacht VMBO-docente Lilian van Toorn het project Wereldmoeders, waarin leerlingen schrijven, vertellen en tekenen over hun moeder, en moeders cursussen volgen op school. Van Toorn: "Leerlingen hebben het altijd over hun moeder, in positieve of in negatieve zin. Maar voor de school zijn ze vaak onzichtbaar." Respect Stand up comedian Murth Mossel vertelt regelmatig zijn levensverhaal aan groepen jongeren. "Ik maak duidelijk wie ik ben, en waarom ik doe wat ik doe. Mijn moeder is daarbij heel belangrijk geweest. Ze heeft ons alleen moeten opvoeden en dat heeft vaak tot botsingen geleid. Maar achteraf begrijp ik wel waarom ze bepaalde dingen zei of deed en ben ik er zelfs blij om. Ik weet dat ze nu heel trots op me is en dat is belangrijk voor me. Indirect doe je het toch voor die erkenning." Het paradijs ligt onder de voeten van de moeders, zegt regisseur Chaouki el Ofir. Daarmee citeert hij de profeet Mohammed. "Als je goed bent voor moeders, respect hebt voor hen, dan krijg je een menselijk paradijs op aarde." Vanuit die gedachte stelde hij een monoloog samen waarin onder andere voorgedragen wordt uit La Casa de Bernarda Alba. "Over de moeder als regisseur van een groot gezin, die haar dochters beschermt tegen de buitenwereld. Uiteindelijk gaat het over waardigheid." Moeders en zoons Moeders worden vaak met veel sentiment bezongen. In Turkse volksliedjes wordt haar zorgzaamheid geroemd, in Nederlandse levensliederen wordt moeders' rol vaak bezongen door een situatie te schetsen waarin zij er niet meer is. In menig lied staat een kind aan het graf van zijn moeder; degene die het meest van hem of haar houdt. Er bestaat een lied van Speenhoff dat daarin het verst gaat. In het moederhart steekt een zoon het hart van zijn moeder uit, omdat het meisje op wie hij verliefd is dat van hem vraagt. Onderweg struikelt hij en het hart ploft voor hem in het zand. Dan hoort hij hoe het hart zachtjes tegen hem zegt: "Heb jij je soms zeer gedaan, mijn schat?" Indiase films Indiase films gaan over normen en waarden, over de belangrijkste gebeurtenissen in het leven. Rampspoed speelt een belangrijke rol maar er is altijd een happy end. De film Amar, Akbar en Anthony gaat over drie zoons die als kind onder dramatische omstandigheden zoek raken. Ze groeien op in drie verschillende gezinnen, als hindoe, als moslim en als katholiek. Door een toeval geven ze op een dag alle drie bloed aan een oude vrouw, die hun moeder blijkt te zijn. "De film is een klassieker", zegt Marijke de Vos. "Indiase films gaan vaak over moeders en zoons. Dat hangt samen met het feit dat je als vrouw in India pas meetelt als je een zoon op de wereld hebt gezet. Je ouders wilden het liefst een zoon en voor je echtgenoot kom je op de tweede plaats, na zijn moeder. Als je zelf een zoon hebt gebaard, kom je in ieder geval voor hem op de eerste plaats, dan ziet de wereld er anders uit." Symbool voor de aarde Een ander thema dat regelmatig in Indiase films voorbij komt is de moeder als symbool voor de aarde. Het epos Mother India is een goed voorbeeld: temidden van rampspoed redt Moeder India haar waardigheid, en daarmee de eer van alle moeders, die ze oproept om te blijven en het land opnieuw op te bouwen. Valse verwachting Moederschap heeft mooie kanten, maar ook heel lastige. Het is geweldig om een kind te krijgen, maar het duurt wel even eer je gewend bent in je nieuwe rol en de straat op kunt als glamour-moeder. In dat opzicht zijn slimme meiden vaak niet helemaal op hun toekomst voorbereid. En misschien kan het niet anders, is het moederschap nu eenmaal iets dat je alleen moet leren. Naomi Wolf De publiciste Naomi Wolf haalt in haar recente boek Valse Verwachting een Afrikaans gezegde aan, waarin zwanger zijn en bevallen wordt vergeleken met het oversteken van een brug. Er kan iemand met je meelopen, je kunt iemand tegenkomen die je groet, maar uiteindelijk steek je alleen over. Dat is niet erg, maar doe er dan gewoon over. Zelf vond ik de eerlijkheid van de moeders uit mijn eigen interview-album een verademing. "Tegen de bevalling zie ik niet zo erg op", zei een vriendin tijdens de prenatale gymnastiek. "Maar de tijd daarna lijkt me zo zwaar." Om haar heen keken de aanstaande moeders geschokt over hun buiken buik heen. Ze roept nog steeds tegen de zwangeren dat de eerste jaren na de bevalling tropenjaren zijn. Want, vindt ze, iemand moet het toch hardop tegen ze zeggen. Je kunt maar beter weten waar je aan toe bent. Daarmee heeft ze Wolf aan haar zijde, al zal niet iedereen dat beamen. "Ga je voor Ouders Online iets over Valse verwachting schrijven? Kijk maar uit, als je dat boek hebt gelezen wil je geen kinderen meer," waarschuwde een medewerker van de uitgeverij. Tegen het medicaliseren van bevallingen Wolf ageert in haar boek tegen het medicaliseren van bevallingen en is boos over de betuttelende wijze waarop je informatie krijgt als je in verwachting bent. Ook vraagt ze zich af waarom niemand serieus probeert om de combinatie werk en ouderschap gemakkelijker te maken. We zeggen wel dat moeders belangrijk zijn, maar het zou een revolutie zijn als we daar ook eens naar gaan handelen, is dan ook haar conclusie. Marjan Beijering p/a redactie@ouders.nl Oproep Hoe denkt u over uw eigen moeder en uw eigen moederschap? Discussieer mee op het Forum, in de rubriek Algemeen! Culturele Salon in Rotterdam Culturele Salon op moederdag (zondagmiddag 12 mei 2002), 14.00 -17.00 uur. Met: een optreden van Murth Mossel een presentatie van Wereldmoeders een lezing van Marijke de Vos over moeders in de Indiase film een theater-monoloog van Chaouki el Ofir, in debat met Naomi Wolf Nederlandse en Turkse levensliederen en tot slot een spetterend optreden van Nummedia. Entree EUR 7,- (met korting: EUR 6,-). Theater De Evenaar/ Wereldmuseum Rotterdam Willemskade 25 - Rotterdam Inlichtingen en reserveringen (010) 270 71 90 (bereikbaar van di t/m zo van 10.00 tot 17.00 uur) Naomi Wolf met korting Valse verwachting van Naomi Wolf (ISBN 90-295-5652-8) verschijnt op 7 mei en kost normaal EUR 17,95. Speciaal voor u, met onze kortingsbon die u inlevert bij de boekhandel: EUR 2,95 korting. U betaalt slechts EUR 15,-. De actie loopt van 26 april tot 26 juli. Klik hier voor het downloaden van de kortingsbon.