home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel

Onderwijs - Schoolverzuim 2 maart 2007 Moet je je zorgen maken om de leerplicht-ambtenaar als je een dagje eerder op vakantie wilt, of als je een dagje later terugkomt? Miriam Lavell denkt van niet. En moet je je kind nu wel of niet ziekmelden? Nee. Beter is het om verlof aan te vragen. Leerplicht verliest draagvlak door Miriam Lavell De derde donderdag van maart is het weer zover: de dag van de leerplicht. Niet zo gek dat leerplicht-ambtenaren juist nu de publiciteit zoeken met extra controles (én vanwege de krokusvakantie natuurlijk). Maar ze rijden zichzelf in de wielen en worden daarbij onbedoeld gesteund door journalisten die de beweringen van de leerplicht-ambtenaren klakkeloos geloven. In zijn artikel 'Veel scholieren gaan ziek op vakantie' (24 februari 2007) stelt Volkskrant-journalist Robin Gerrits: "Voor verlofaanvragen is precies vastgelegd wat mag: er kunnen gewichtige omstandigheden zijn, een uitvaart elders in het land of een gouden bruiloft van opa en oma." Had het nou even nagekeken Robin, dan had je gezien dat dat juist niet het geval is. De leerplichtwet laat het oordeel over 'gewichtige omstandigheden' én over de vakantieregeling nadrukkelijk aan het schoolhoofd over, zonder een omschrijving te geven. Intimiderende controles De intimiderende controles van de leerplicht-ambtenaren sorteren wel effect. Schooldirecteur Ronald Scholten laat zien wélk effect, en zegt in het Volkskrant-artikel van Robin Gerrits: "Het kost me doorgaans veel tijd dit aan de ouders uit te leggen. Ik kan nu zeggen: ik mag het niet goedvinden en het wordt gecontroleerd ook." En daar gaat het fout. Hij mag het wél goedvinden (maar het hoeft niet). Een beroep op 'dat mag ik niet' leidt tot een verloren zaak van de leerplicht-ambtenaar, zo heeft een uitspraak van de Raad van State in 2001 al uitgewezen (LJN AB2051). Het is niet zo gek dat ouders bij zo'n opstelling kiezen voor ziekmelden. Ze willen geen gedoe. Maar er is een beter alternatief. Namelijk: verlof vragen en de weigering van het schoolhoofd om dit verlof inhoudelijk te beoordelen aanvoeren als verdediging. Dan krijg je gelijk van de rechter, zie die uitspraak. Afweging De verlofregelingen in de leerplichtwet vragen nadrukkelijk om een afweging van individuele gevallen. En hoewel dat nergens staat, lijkt een afweging tussen gezinsbelang, onderwijsbelang en schoolplanning het meest redelijk. Zo'n afweging verklaart afdoende waarom de bevoegdheid tot verlofverlening (binnen 10 dagen per regeling) bij het schoolhoofd ligt, en juist niet bij de leerplicht-ambtenaar. Zo'n afweging biedt schoolhoofden bovendien de kans om de school te behoeden voor massaal verzuim op de dag voor de vakantie, terwijl het tegelijkertijd de mogelijkheid open laat om in uitzonderingsgevallen wel toestemming te geven. Wat is het doel van de leerplicht? De bemoeienis van leerplicht-ambtenaren met het verlof binnen tien dagen, maakt het doel van de leerplicht onbegrijpelijk. Ten eerste biedt de wet in theorie de mogelijkheid tot jaarlijks vier weken verzuim, met toestemming van het schoolhoofd (LPW art. 11f en 11g). Waarom dan zo zwaar inzetten op één dag? Ten tweede verzuimen scholen zélf structureel om alle lessen te geven. Ten derde: de leerplichtwet rept niet over leren. Wie niet op school zit en wel leert, is strafbaar. Wie op school zit en daar niets leert, niet. Bovendien groeit het aantal leerlingen dat helemaal geen onderwijs krijgt omdat geen school ze wil hebben. Is dat niet belangrijker? Plasterk Ondertussen is Ronald Plasterk, onze nieuwe Minister van Onderwijs, zelf gekapitteld wegens twee dagen ongeoorloofd verzuim van zijn kinderen. Op 22 februari, de dag van de bordes-scène, biechtte hij het berouwvol op bij Pauw en Witteman en vertelde hij dat hij daarvoor beboet was. "Beetje dom", zei hij. "Maar Balkenende deed toch hetzelfde?", bracht Marcel Verreck (cabaretier en columnist) in herinnering. De aanwezigen kwamen er niet helemaal uit, wat nu eigenlijk het verschil was tussen Plasterk en Balkenende. Het verschil tussen Plasterk en Balkenende is dat Balkenende toestemming heeft gevraagd (én gekregen) van het schoolhoofd. Dat leverde een volle week geoorloofd verzuim op voor zijn dochter Amelie. Balkenende en zijn schoolhoofd wisten de weg. Plasterk niet. Halve waarheden Publiciteitsgeile leerplicht-ambtenaren die halve waarheden verkopen, zorgen ervoor dat steeds meer schoolhoofden en ouders de weg kwijtraken. En dat bevestigt alleen maar het idee dat toestemming voor verlof afhangt van wie je bent, en niet van de reden waarom je dat verlof nodig hebt, en of het wel of niet tot onderwijsschade zal leiden. Dat is niet best voor het noodzakelijk draagvlak van de leerplichtwet. Miriam Lavell redactie@ouders.nl Reacties 1. Referendum? Een schoolhoofd kan wel besluiten om de woensdag 1 ½ week voor de krokusvakantie de gehele school vrij te geven voor een vergadering, maar niet tegemoet komen aan de ouders en deze op de vrijdag voor de krokusvakantie te zetten. De kinderen vanaf groep 5 moeten verplicht naar school tot 15.00 uur waar ze spelletjes doen. Om het allemaal nog even lastiger te maken voor de ouders, is door het schoolhoofd besloten de rapporten dan ook maar op vrijdagmiddag uit te delen. Is het niet mogelijk een referendum te houden op scholen over het invullen van extra vrije dagen? H.v.H. Antwoord Miriam Lavell Ja, een referendum op school is mogelijk. Ouders hebben een stem in het vaststellen van het schoolrooster. Het probleem is echter dat niet alle ouders hetzelfde willen en dat in de praktijk maar een heel klein deel inderdaad op vrijdag al weg wil voor een vakantie in het buitenland. Ouders die dat niet willen en gewoon werken bijvoorbeeld, hebben belang bij een gewone schooldag op vrijdag. Je hebt je dus maar te voegen naar dat wat de meerderheid, of anders de oudergeleding van de MR, wil. Wat blijft, is de optie voor individuele ouders om op grond van artikel 11g van de leerplichtwet verlof te vragen. Het schoolhoofd moet dat honoreren als de oorzaak van het noodzakelijk verlof buiten de schuld van de ouders ligt. Wat daaronder zou kunnen vallen is: Ouders boeken vlucht voor zaterdagmiddag: touroperator verschuift op het laatste moment vlucht naar vrijdagmiddag. Er zijn ook meer persoonlijke omstandigheden denkbaar die eigenlijk niet te omschrijven zijn. Juist daarom biedt de wet ook geen omschrijving. Het schoolhoofd moet afwegen en de uitkomst moet redelijk zijn. Hij of zij mag elk verzoek honoreren. De leerplichtambtenaar heeft daar niets mee te maken. Maar het hoeft niet. Het is bovendien best redelijk dat het schoolhoofd zo'n verzoek niet honoreert, als het alleen maar om het vergemakkelijken van de vakantiereis, of het goedkoper maken van het vliegticket gaat en er verder geen bijzondere gezinsomstandigheden zijn. Groet, Miriam Lavell 2. Reactie schoolhoofd Er klinkt veel boosheid in dit artikel, maar de reden van die boosheid staat dan ook beschreven in het stukje over mevrouw Lavell onderaan. Probleem bij verzuim is grotendeels de toetsing of het niet gewoon een verlengde vakantie betreft, of weg kunnen gaan op een goedkopere datum. Als ik dat als directeur belangrijker moet vinden dan les, liggen mijn prioriteiten verkeerd. Kan het niet anders (werkgeversverklaring of zelfstandige) dan is er geen probleem. Verder is elk verzoek voor elke reden altijd serieus te nemen. Een dag eerder beginnen met de vakantie door het inzetten van de marge-regeling voor de kinderen lost niets op: ten eerste is die regeling door de ouder-lobby ontkleed tot 7 keer een week-aanpassing per jaar en moet je dus veel dagen clusteren. Daarmee is de flexibiliteit weg. Ten tweede komen de vakantieverzoeken dan voor de donderdag. Ik ben het helemaal eens met het argument dat er altijd een inhoudelijk programma moet zijn. Als kunst- en cultuurschool hebben wij op vrijdag al onze uitvoeringen. Kinderen en leerkrachten hebben vaak weken geoefend voor een voorstelling en die vind ik daarom erg belangrijk. Ik beschouw mijn school als meer dan een winkel waar je op elk moment kan halen wat je zelf wilt. Met vriendelijke groet, Robin Belles directeur Miriam Lavell is tekstschrijver, politiek adviseur, en moeder van twee pubers. Zelf zegt ze dat ze "wat dominant aanwezig" is in de Forum-rubriek 'Ouders en School'. Haar passie voor het onderwijs ontleent ze mede aan haar slechte ervaringen met de scholen van haar kinderen.