|
Onderwijs - van basisschool naar middelbare (2)
1 februari 2008
Vorige week gaven we algemene adviezen voor het kiezen van een middelbare school. Deze week bespreken we de soorten onderwijs die er bestaan.
Deel 1 - Hoe kies je een middelbare school?
Deel 2 - Soorten vervolgonderwijs
Deel 2 - Soorten vervolgonderwijs
door Mirjam Janssen
Na groep 8 van de basisschool ga je naar het voortgezet onderwijs (VO). Vroeger heette dat 'de middelbare school' en basisschoolleerlingen noemen het nog steeds 'de middelbáre' (met de klemtoon op de laatste lettergreep).
Globaal gaat het om drie typen onderwijs:
vmbo;
havo;
vwo.
Meer dan de helft van alle leerlingen (60%) gaat naar het vmbo, inclusief varianten als 'praktijkonderwijs' en 'leerwegondersteunend onderwijs'. Ongeveer 20% gaat naar het havo en eveneens 20% naar het vwo.
Hieronder volgt een korte beschrijving van alle mogelijkheden. Aan het eind komen ook de particuliere scholen aan de orde.
Vmbo
Vmbo's zijn eind jaren '90 ontstaan uit fusies tussen vbo's (scholen voor voorbereidend beroepsonderwijs) en de vroegere mavo's. De afkorting 'vmbo' staat voor: 'voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs'. Vmbo leidt op tot een middelbare beroepsopleiding (mbo).
Sommige mavo's hebben niet meegedaan met de fusies en zijn zelfstandig gebleven. Ze hebben hetzelfde onderwijsaanbod als het huidige vmbo en leiden op tot dezelfde examens als vmbo-t.
Het vmbo kent de volgende varianten (ook wel 'leerwegen' genoemd):
vmbo theoretische leerweg (vmbo-t) - de leerlingen hebben geen praktische vakken, doen eindexamen in zes algemene vakken en kunnen doorstromen naar het havo.
vmbo gemengde leerweg - de leerlingen doen eindexamen in vijf algemene vakken en een beroepsgericht vak. Deze leerweg is bedoeld voor leerlingen die niet veel moeite hebben met leren, maar zich willen voorbereiden op de beroepspraktijk.
vmbo kaderberoepsgerichte leerweg - deze variant richt zich op leerlingen die het liefst kennis opdoen door praktisch bezig te zijn. De leerlingen doen eindexamen in vier algemene vakken en een beroepsgericht vak.
vmbo basisberoepsgerichte leerweg - deze variant is ook bedoeld voor praktisch ingestelde leerlingen, maar is minder zwaar dan de kaderberoepsgerichte leerweg. De leerlingen doen eindexamen in vier algemene vakken en een beroepsgericht programma.
Het vmbo kent vier sectoren waaruit je kunt kiezen:
techniek;
zorg en welzijn;
economie;
landbouw.
Op de mbo-opleiding die volgt op het vmbo specialiseer je je verder binnen zo'n richting.
Leerwegondersteunend onderwijs
Ongeveer 20% van de vmbo-leerlingen heeft extra begeleiding nodig. Zij kunnen terecht op het leerwegondersteunend onderwijs. Ze krijgen les in kleinere klassen en kunnen allerlei soorten ondersteuning krijgen. Zo kunnen zij toch een vmbo-diploma halen.
Praktijkonderwijs
Voor kinderen die niet in staat zijn een vmbo-opleiding met een diploma af te sluiten (IQ 60 tot 80), is er het praktijkonderwijs. Dit type onderwijs helpt hen vaardigheden te verwerven die ze later zowel in hun persoonlijke leven als op hun werk nodig hebben. De nadruk in dit type onderwijs ligt op sociale redzaamheid, emotionele ontwikkeling en begeleiding naar een baan.
Havo
Havo staat voor 'hoger algemeen vormend onderwijs' en leidt op voor een hogere beroepsopleiding (hbo). Met een havo-diploma kun je eventueel doorstromen naar het vwo.
Vwo
Vwo staat voor 'voorbereidend wetenschappelijk onderwijs' en leidt op voor een studie aan een universiteit. Er zijn twee vwo-varianten: atheneum en gymnasium.
gymnasium is een vwo-opleiding waar ook de klassieke talen Latijn en Grieks gegeven worden. Gymnasia kunnen deel uitmaken van een scholengemeenschap of zelfstandig functioneren. In het laatste geval spreken we van 'categorale gymnasia'.
atheneum is een vwo-opleiding zonder klassieke talen, hoewel er ook athenea zijn waar wel Latijn wordt gegeven.
Naast de traditionele gymnasium- en atheneum-opleidingen komen er tegenwoordig steeds meer extra varianten, zoals tweetalig vwo (TTO) en vwo-plus, oftewel vwo met extra bèta-vakken.
Particuliere scholen
Als je de gewone middelbare scholen in je omgeving niet geschikt vindt, kun je een particuliere school overwegen. Er zijn globaal twee soorten: de traditionele particuliere scholen en de vernieuwende particuliere scholen.
traditionele particuliere scholen bieden van oudsher de mogelijkheid om versneld examen te doen, maar steeds vaker worden er volledige schoolopleiding geboden op vmbo-t, havo of vwo-niveau. Op deze scholen krijgen de kinderen les in kleine klassen van 6 tot 15 leerlingen. Hoe hoger het schoolgeld, des te minder leerlingen per groep. Er is veel ruimte voor individuele begeleiding van bijvoorbeeld dyslectische of hoogbegaafde leerlingen. Deze scholen leiden op voor erkende examens.
vernieuwende particuliere scholen wijzen het huidige schoolsysteem af en zijn op zoek zijn naar nieuwe vormen. De bekendste vorm is Iederwijs, maar er zijn ook andere vormen, zoals 'de democratische school'. De leerlingen leren er wát ze willen en wanneer ze dat willen. Ze werken zelf toe naar een erkend schoolexamen. De Onderwijsinspectie staat kritisch tegenover dit soort initiatieven.
Hiermee besluiten we het overzicht van soorten scholen. Vanzelfsprekend valt er nog veel meer over te vertellen. Zie verder: de Kies-een-school-gids.
Mirjam Janssen
p/a redactie@ouders.nl
 
Meer informatie
De kies-een-school-gids.
Met succes van groep 8 naar klas 1
door: Mirjam Janssen
uitg.: Thoeris
ISBN 978 90 7221912 1
Prijs: EUR 11,95
Deel 1 - Hoe kies je een middelbare school?
Deel 2 - Soorten vervolgonderwijs
Reacties
1.
Graag wil ik even een aanvulling geven. Wij wonen in Nederland, niet ver van de Belgische grens. De basisschool in Nederland heeft echter geen info gegeven over de scholen in België. Je moet het dan doen met info die je krijgt van kennissen.
Onze zoon zit nu in België op school. Hij zit op een technische opleiding op Havo/VWO-niveau. Het A-niveau, zoals het daar heet. Hier kies je voor het 1e jaar al of je alleen maar theorie wil of ook praktijk. Ideaal voor kinderen die goed kunnen leren maar niet alleen maar met de neus in de boeken willen. Zie: www.sjm.be. Er is veel keuze in België en ook de zorg voor de leerlingen is erg goed.
[naam en adres bekend bij de redactie]
Mirjam Janssen is freelance journalist en moeder. Zij werkte enige tijd in het voortgezet onderwijs.
|
