|
Onderwijs - Verplichte activiteiten
18 november 2011
In officiële voorlichtingsteksten wordt gesuggereerd dat meedoen aan schoolzwemmen, schoolreisjes en schoolkampen verplicht is. In de praktijk is dat meestal niet het geval.
Zijn schoolreisjes en schoolkampen verplicht?
door Henk Boeke
Ouders vragen ons regelmatig of het eigenlijk verplicht is om mee te doen aan activiteiten als schoolzwemmen, schoolreisjes en schoolkampen. Goeie vraag! Het zit namelijk iets ingewikkelder dan je op het eerste gezicht zou denken. Op Rijksoverheid.nl staat:
Uw kind is verplicht deel te nemen aan schoolactiviteiten zoals zwemmen, schoolreisjes en excursies als de activiteit onderdeel uitmaakt van het vaste lesprogramma van de basisschool. Dit is vastgelegd in artikel 41 van de Wet op het primair onderwijs (WPO).
Het is dus verplicht om deel te nemen, maar alleen "als de activiteit onderdeel uitmaakt van het vaste lesprogramma". En dat is bijna nooit het geval. Voor schoolreisjes etc. moet immers meestal extra betaald worden. En aangezien het vaste lesprogramma per definitie gratis is, zijn schoolreisjes etc. dus bijna nooit verplicht. Daar komt bij dat avondprogramma's en overnachtingen (denk aan meerdaagse schoolkampen) sowieso geen deel kunnen uitmaken van het vaste lesprogramma. Ook als ze gratis zijn.
De consequentie hiervan is dat je bijna nooit een vrijstelling hoeft te vragen, als je niet wilt dat je kind meegaat. Wel is het natuurlijk verstandig om het te bespreken met school, en nog verstandiger is het om samen na te gaan of er niet een creatieve oplossing bedacht kan worden. Buitenschoolse activiteiten kunnen immers allerlei gunstige effecten hebben voor de groep en de kinderen afzonderlijk.
Vrijstelling vragen
In die uitzonderlijke situaties waarin een uitje wél verplicht is (omdat het een gratis onderdeel van het vaste lesprogramma vormt, zonder avond- of nachtprogramma) zul je een vrijstelling moeten vragen, als je niet wilt dat je kind meegaat.
Of die vrijstelling ook daadwerkelijk wordt verleend, valt niet op voorhand te zeggen. Het schoolbestuur mag namelijk de voorwaarden bepalen. En áls er een vrijstelling wordt verleend, moet je kind iets anders doen in plaats van het uitje. De officiële tekst luidt als volgt:
Als u niet wilt dat uw kind deelneemt aan bijvoorbeeld het schoolzwemmen, kunt u vrijstelling vragen voor uw kind. Dit doet u bij het schoolbestuur van de basisschool. Een vrijstelling kan alleen worden verleend op voorwaarden die door het schoolbestuur zijn vastgesteld. Als uw kind vrijstelling krijgt, moet het deelnemen aan een vervangende onderwijsactiviteit. De school bepaalt welke activiteit dit is.
Meer informatie
Meer informatie vindt u op de uitstekende website Leerplicht.net die wordt bijgehouden door 'een medewerker' (waarschijnlijk: een leerplichtambtenaar) van de gemeente Woerden.
Henk Boeke
redactie@ouders.nl
Naschrift d.d. 22 november 2011
We kregen nogal wat reacties (die niet geplaatst mochten worden) in de trant van "wat een gezeur, waarom zou je je kind zo'n gezellig uitje ontzeggen?" Deze ouders hebben het geluk dat er met hun kind niets bijzonders aan de hand is. Zij zien helaas over het hoofd dat er ook zorgenkinderen bestaan. Zoals kinderen met stoornissen en handicaps, die echt niet makkelijk meekunnen. En wat het grijze tussengebied van heimwee etc. betreft: daarover zeiden we dat je dan kunt nadenken (samen met school) over creatieve oplossingen.
Reacties
1.
Met belangstelling heb ik uw artikel gelezen. Ik heb namelijk net de schoolinspecteur ingeschakeld omdat de "vrijwillige ouderbijdrage" van de school van mijn kinderen niet zo vrijblijvend bleek te zijn als het zou moeten. Want ondanks het keurige formulier waarop je JA of NEE mocht aankruisen bij excursies/diensten die je wilde afnemen, bleek mijn NEE bij een 3-daagse buitenlandse excursie toch écht niet het juiste antwoord te zijn.
Contact met school bracht niet de oplossing. Na mijn 2e keer "Ja, maar de vrijwillige bijdrage is toch écht vrijwillig en meerdaagse excursies zijn niet verplicht" werd letterlijk gezegd (en gezucht): "Oh, daar gáán we weer..." Of ik een domme ongeletterde ouder was. Als ik het niet kon betalen moest ik maar bijzondere bijstand aanvragen. Want het kind MOEST mee, want er werden opdrachten gemaakt die voor het examen meetelden. Op mijn officiële schriftelijke klacht (met kopie naar de inspectie) heb ik verder niets gehoord.
Overigens: kind is mee geweest (onder protest) en ik heb niet betaald. Verder óók nog niets van gehoord...
Scholen proberen van alles om ouders niet te laten weten dat de ouderbijdrage vrijwillig is. En die bijdrage is hoog: voor drie kinderen ruim 800 euro...
[naam en adres bekend bij de redactie]
2.
Interessant artikel. Mijn aandacht werd vooral gewekt door wat er over het schoolzwemmen wordt gezegd.
In groep 4 wordt op de basisschool van mijn zoon schoolzwemmen gegeven, als onderdeel van het bewegingsonderwijs (dat schooljaar is er dan maar één keer gym, in plaats van twee keer, zoals in ander leerjaren). Door eh... laten we zeggen gedragsproblemen hebben we (juf, ouders, zwemmeester) halverwege groep 4 besloten dat mijn zoon niet meer zou zwemmen. Daarna zat hij zich elke week een half uur in het zwembad te vervelen.
Nou vraag ik me af: er is blijkbaar een regel die zegt dat een kind een vervangende activiteit moet doen als het vrijstelling krijgt voor bijvoorbeeld schoolzwemmen. Betekent dat nou dat wij van school hadden kunnen vragen (dus eisen) dat ze hem iets zinvollers zouden laten doen? Op grond van die gedragsproblemen zou het waarschijnlijk niet gelukt zijn om hem bijvoorbeeld in een andere klas te laten werken gedurende de zwemles, maar gewoon, voor het principe... Daar kan ik niets over vinden.
[naam en adres bekend bij de redactie]
3.
Antwoord van de redactie: dit is een schoolvoorbeeld van het zogenaamde ophokprobleem. Er zijn tal van omstandigheden waardoor leerlingen geen deel kunnen nemen aan het onderwijs. Bij deze vraagstelster omdat haar zoon niet in staat was om te schoolzwemmen, in andere gevallen omdat er lesuitval is ten gevolge van zieke leerkrachten of onvervulbare vacatures.
Vanwege de leerplichtwet moeten leerlingen dan wel op school zijn, en je zou willen dat ze daar dan ook wat nuttigs te doen krijgen. Maar vaak is dat niet het geval, helaas. Dat is dus precies de reden waarom er een paar jaar geleden 15.000 scholieren op het Museumplein in Amsterdam stonden te demonstreren tegen die ophokplicht. Dus wel aanwezig moeten zijn, maar niets nuttigs te doen krijgen.
Jammer genoeg heeft die demonstratie weinig opgeleverd. Gelijk hebben is nog altijd iets anders dan gelijk krijgen.
Redactie Ouders Online
Henk Boeke is redacteur van Ouders Online.
|