home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Archief opinies

Opinie - Thuisbevalling 8 april 2005 Afgezien van de achterbank van de taxi kun je op twee manieren bevallen: thuis of in het ziekenhuis. Beide methodes hebben hun eigen voor- en nadelen, die iedereen voor zichzelf zal moeten afwegen (voor zover er een keuze is). Hieronder een vurig pleidooi voor de thuisbevalling. "Wild, rauw, veilig, op mijn eigen tempo, op mijn intuïtie, en in het volle besef dat de verantwoordelijkheid bij mij ligt. Ik heb ervan genoten. Er bestaat niets mooiers", aldus Eugenie van Ruitenbeek, die voorheen een slechte ervaring had met een ziekenhuisbevalling.   Baren als een kat Door Eugenie van Ruitenbeek Vrouwen en mannen worden van generatie op generatie bang gemaakt voor een bevalling. Maar angst berooft ons van onze kracht. Niemand gaat er meer vanuit dat bevallen seksueel, intiem en veilig is. Nee, bevallen is pijn, lijden en afhankelijk zijn van anderen. Er heerst een diepgevoelde 'hypnose' dat je als vrouw afhankelijk bent van de deskundigheid van derden om je baby te kunnen baren. De verantwoordelijkheid voor de bevalling ligt hierdoor niet meer bij de vrouw maar bij anderen, vroedvrouwen en gynaecologen. Door die angst zijn veel vrouwen niet meer in contact met hun innerlijke wijsheid, met hun vertrouwen in hun eigen lichaam. Daardoor ontstaan er problemen. Medicalisering De medische wereld heeft hierop geantwoord met de medicalisering van het geboorteproces, dat tot nog meer problemen leidt. Zo wordt de angst steeds meer gerechtvaardigd: er kán immers van alles misgaan. Maar we zitten in een neerwaartse spiraal die alleen kan worden gekeerd als de vrouw weer wakker wordt en haar geboortekracht gaat opeisen. En dat moet. Want anders zal het aantal ingrepen zoals keizersnedes en andere kunstverlossingen alleen maar toenemen. Bevallen wordt pas echt gevaarlijk als vrouwen niet zelf meer hun eigen verloskundige mogen zijn. Als ze hun verantwoordelijkheid over hun eigen lichaam, hun baby's en hun leven uit handen geven en iemand anders de macht over hun baringsproces geven. Keizersnede Toen ik in 1999 zwanger was van Jesse vertelde de verloskundige mij in de 30e week dat Jesse in stuit lag. Als dat niet veranderde, zou dat wel eens een keizersnede zou kunnen worden. Ik ben hevig huilend naar huis gereden, de angst ingeschoten en er niet meer uitgekomen. Jesse zette de bevalling op de uitgerekende datum in. Na vier uur weeën werd ik naar de operatiekamer gereden waar ze Jesse uit mij gesneden hebben "omdat het niet vorderde en hij niet indaalde ondanks krachtige, effectieve weeën". Ik heb er nooit meer over nagedacht. Litteken Toen ik jaren later zwanger werd van Tygo, moest ik in het ziekenhuis bevallen "want het litteken in mijn baarmoeder zou kunnen scheuren tijdens de bevalling". Ik wilde meer weten, maar mijn vroedvrouw wist niet meer te vertellen dan dat ik in een shock zou kunnen raken en dat de baby door de scheur mijn buikwand in zou kunnen glijden. De placenta zou dan los kunnen gaan dus moeder en baby konden er aan overlijden. Hoe vaak gebeurt dat? Hoe weet je of het gebeurt? Wat doen ze in het ziekenhuis als het gebeurt? Maar ik kreeg geen antwoorden. Ik belde andere verloskundigen-praktijken maar kreeg nergens antwoord. Ik werd doorverwezen naar de gynaecologen. Maar die kon ik alleen maar te spreken krijgen als ik me als patiënt inschreef bij een ziekenhuis. Het verkrijgen van wat simpele informatie leek dus erg veel tijd en geld te moeten gaan kosten. En dus gingen mijn partner en ik het Internet op. Kennis vergaren In Nederland was er niet veel bevredigende informatie beschikbaar, maar in het buitenland vonden wat we zochten. Wij sloten ons aan bij een paar mailinglijsten en ik begon als een hamster informatie op te vragen, kennis te vergaren, te studeren. Ik schreef met honderden vrouwen die ook een keizersnede hadden gehad en daarna gewoon thuis waren bevallen met een vroedvrouw. Ik bestelde boeken en video's en ik maakte contact met de grote groep vrouwen die zich oriënteert op een thuisbevalling zonder medicus erbij. Geen vroedvrouw, geen arts. Gewoon niemand anders dan je eigen partner. Ik leerde dat de kans op een ruptuur in de baarmoederwand het grootst is als je in het ziekenhuis bevalt. De ingrepen die ze daar doen zijn in vrijwel alle gevallen de oorzaak van de ruptuur. Spontane rupturen thuis komen wel voor, maar zijn sporadisch. Een dodelijke afloop heeft meestal een heel andere oorzaak. Denk aan de complicatie dat een navelstreng uitzakt na het breken van de vliezen. Met kaarsjes Ik ben van Tygo bevallen, thuis, met kaarsjes en met alleen mijn partner erbij. Ik heb gedanst, in bad gezeten, gegeten en gedronken, geknuffeld en intimiteit gevoeld. Ik heb gelachen, gezongen, rondgelopen, over de tafel gehangen, op handen en voeten in de douche gezeten. Ik heb gehuild en gemopperd en ik ben eindeloos tegen de angst aangelopen dat ik niet kon ontsluiten. Tijdens deze bevalling heb ik de keizersnede verwerkt, de angst die de eerste bevalling me gebracht had. Ik had de overtuiging dat mijn lichaam blijkbaar in staat was om mijn kind in gevaar te brengen. Ik had de overtuiging dat het zonder medische begeleiding slecht zou zijn afgelopen met mij en mijn kind. Zij hadden mij van de dood gered, zij hadden mijn baby van mijn defecte lichaam gered. En alhoewel ik later geleerd had van al die vrouwen die ook allemaal zonder begeleiding waren bevallen, dat het bij stuitbaby's normaal is dat ze pas laat indalen, vaak pas tijdens de pers-fase en dat de keizersnede dus onnodig was, kon ik mezelf niet verlossen van de angst. Angst en pijn Iedere keer sloeg de angst weer toe en dan begonnen de weeën weer pijn te doen. Ik vroeg aan mijn partner of hij naar de computer wilde gaan om de vrouwen mijn vragen te stellen. "Hoe kan het dat ik mijn prop nog niet kwijt ben? Betekent dat, dat ik niet ontsluit?" "Ik kan mijn baarmoedermond niet vinden als ik mezelf toucheer. Is dat een teken dat ik niet ontsluit?" En iedere keer kwamen de antwoorden van over de hele wereld, via de mail. Mijn partner las ze aan me voor, tussen de weeën door en dan huilde ik hevig om zoveel wantrouwen naar mijn eigen lichaam. Maar dan kon ik weer door, dan zakte de pijn van de weeën en had ik het vertrouwen in mijn lichaam weer een stapje verder hersteld. Volledige verantwoordelijkheid over mijn eigen leven De geboorte was een feest, een inwijding, een diepgaand proces waar ik voor het eerst van mijn leven tot in de diepste diepte heb ervaren wat het werkelijk betekent de volledige verantwoordelijkheid over mijn leven op te pakken. Ik heb genoten, ik doe het de volgende keer ook weer zo. Mijn lichaam is ervoor ontworpen, is ervoor gebouwd. En zoals ik ook geen vreemde aan mijn bed wil als ik mijn kind verwek, zo wil ik ook geen vreemde om mij heen die me vertelt wat ik moet doen, of ik wel of niet mag persen, of ik het wel op tijd doe, enzovoorts. Seksuele belevenis Bevallen is een seksuele, intieme, veilige belevenis. Geen medische. Hoe meer we geloven dat het wel medisch is, hoe medischer het ook wordt. De hypnose zit diep. "Onverantwoord. Gevaarlijk", zeiden mensen uit onze omgeving. "Geluk gehad dat het goed is gegaan." Onzin. Als ik naar het ziekenhuis was gegaan, had ik 100% zeker weer een keizersnede gehad. Ik heb 80 uur actief bevallen waarvan 5 uur persen. De placenta kwam er 35 uur later uit. Moeder en kind waren in perfecte conditie, helemaal heel, niet gewond door een operatie, en zonder geboortetrauma zoals bij Jesse. Wild, rauw en veilig Ik ben bevallen zoals de kat het doet, zoals de dieren in het wild het doen. Wild, rauw, veilig, op mijn eigen unieke tempo, op mijn intuïtie, in het volle besef dat de verantwoordelijkheid bij mij ligt. Ik heb ervan genoten. Er bestaat niets mooiers. Wij hebben Jesse voorbereid door er met hem over te praten en we hebben samen met hem de video "A clear road to birth" bekeken. Een video waar vrouwen bevallen zonder begeleiding, in totale ontspanning, zonder pijn ook vaak, met het gemak en de soepelheid zoals katten bevallen. Vrouwen die hun kinderen er bijna uitademen, zo ontspannen gaat het. Jesse vond het prachtig. Hechting Pas toen ik de band met Tygo voelde, besefte ik hoe traumatisch de keizersnede is geweest en alle gevolgen die het heeft gehad. Met Tygo wist ik precies wat zijn behoeften waren. Bij Tygo leerde ik te zien en te voelen dat hij zijn behoeften communiceerde met blikken, bewegingen van zijn armen, zijn lichaam, zijn mond. Als ik daar niet op reageerde of niet snel genoeg, verhevigde hij zijn boodschap en als ik daar ook niet snel genoeg op reageerde, begon hij te huilen. Als een baby huilt, voelt hij zich verloren omdat hij geen contact heeft kunnen maken, omdat zijn behoeften niet zijn afgedekt. Tygo huilde vrijwel nooit want ik verstond hem feilloos. Met Jesse hoorde of voelde ik niks. Ik begreep hem niet, voelde hem niet aan, werd daar gestressed van. Mijn zelfvertrouwen brak nog verder af, waar ik nog meer spanning van kreeg. Daardoor verslechterde het contact nog meer. Frustratie volgde al gauw, gevolgd door woede. Na de woede de schaamte, de schuldgevoelens, en de totale wanhoop. Onbegrip Het onbegrip van mijn omgeving, de goedbedoelde adviezen die nooit leken te werken. Het was een complete janboel. Dat heeft zo'n twee jaar geduurd, toen zijn er dingen gebeurd die een verandering in positieve zin hebben bewerkstelligd. Het is in feite nu pas, na de geboorte van Tygo en mijn diepe transformatie, dat ik tot in de diepte kan aanvoelen en beseffen hoe enorm Jesse heeft geleden, hoe groot het trauma is waar hij mee rondloopt. Dankzij de bevalling Pas nu zijn we een pad ingeslagen waar we weer naar elkaar toegroeien. Er groeit nu een basis. In hem. Tussen ons. Dankzij de bevalling van zijn broertje. Ik ben een dankbaar mens. Rijper, volwassener, zelfbewuster en liefdevoller dan ooit. En met nog een lange weg te gaan. Eugenie van Ruitenbeek p/a redactie@ouders.nl Reacties 1. Beste Eugenie, Wat een prachtig, ontroerend artikel heb je geschreven over de thuisbevalling. Verplichte kost voor alle zwangeren. Ikzelf heb het namelijk precies zo ervaren, maar merk in mijn omgeving dat velen nog steeds angstig zijn en vertrouwen op gynaecologen in ziekenhuizen vol met enge ziekenhuisbacteriën. Mijn complimenten - en veel dank! [naam en adres bekend bij de redactie] 2. Ik ben Heidi, verpleegkundige werkzaam op de verloskamer, ik kreeg kippenvel bij het lezen van het verhaal van Eugenie. Weer wordt een ziekenhuis bevalling afgeschilderd als iets kouds onpersoonlijks. Naast mijn professionele ervaring als verpleegkundige ben ik zelf 3x klinisch bevallen. En 3x ben ik begeleid en gesteund door een team waarin aandacht was voor mij, mijn partner en onze behoeften. Meteen staan ook verschillende patiënten voor ogen die wel te maken kregen met een (dreigende) uterus ruptuur. Of met een slecht aflopende stuitbevalling. En het schuldgevoel achteraf, hadden we nu toch maar... Helaas wordt door dit stukje weer de indruk gewekt dat het ziekenhuis een grote boosdoener is waar je weg moet blijven. Natuurlijk is thuis bevallen mooi en goed en ik geloof meteen dat het fijn is om rustig te ontsluiten in je eigen omgeving. Maar als er medische indicaties zijn (we leven in 2005, en een stuitligging en een keizersnede in de voorgeschiedenis zijn duidelijk indicaties, geloof me hier heb ik genoeg voor gezien) laten we dan alsjeblieft niet de thuisbevalling gaan promoten. Ik krijg een heel akelig en Jomanda/Sylvia Millecam-achtig gevoel bij dit stuk. En ik hoop dat de lezers het verhaal niet te serieus gaan nemen want ik ben bang voor de gevolgen. Wat is dat toch, dat er vanuit gegaan wordt dat je met een kind dat met een sectio cesarea geboren wordt je een minder goede band opbouwt? Wat een flauwekul. Als je je kind vanaf de eerste minuut laat knuffelen door papa terwijl jij gehecht wordt en je vraagt of je kindje bloot bij je krijgt als je weer terug bent op de verloskamer, dan kun je mij niet wijs maken dat de problemen die een kind later heeft komen door dat eerste uur. Wat zouden er veel getraumatiseerde kinderen rondlopen als dit zou kloppen. Laten we alsjeblieft gewoon nuchter blijven en de thuisbevallingen koesteren maar niet overdrijven. Ik heb nog heel veel irritaties over eigenlijk wel elke alinea, maar ik besef goed dat het geschreven is door Eugenie vanuit het diepste gevoel en ik heb daar respect voor dus ik laat het hierbij. Maar een kanttekening vond ik op zijn plaats. Want ik weet dat er veel vrouwen zijn die deze site lezen en dit voor waar aannemen. Met vriendelijke groet, Heidi Ragas 3. Beste redactie, Om te beginnen: met veel interesse lees ik jullie artikelen, de vraagbaken en soms het forum. Jullie maken een geweldige site waar veel te lezen en te leren valt. Dank daarvoor. Eigenlijk neem ik nooit de moeite om te reageren op een artikel, maar het artikel omtrent de thuisbevalling nodigt uit tot een wederwoord. Mijn vraag is in eerste plaats: wáárom dit artikel? Wat voegt het toe aan de al lang bestaande opvatting omtrent het thuisbevallen? Waarom dit vurige pleidooi? Ik vraag dit natuurlijk niet voor niets. Ervaringen van 3 bevallingen maken dat mijn mening omtrent het thuisbevallen een andere is dan die in dit artikel wordt gepromoot. Daarbij was de laatste bevalling, een geplande keizersnee, mijn droombevalling. Ik ga op deze plaats hier geen pleidooi voor voeren, maar waar ik wel voor zou willen pleiten is een evenwichtiger berichtgeving omtrent het bevallen, en niet weer zo'n ongenuanceerd stuk over alleen thuisbevallen. Uit hoofde van mijn werk kom ik ook veel in aanraking met vrouwen die dromen van een thuisbevalling, maar die uiteindelijk hals over kop afgevoerd moeten worden naar het ziekenhuis, vanwege complicaties , met alle spanningen van dien. Dit wordt nooit benadrukt in de thuisbevallingpromopraat. Hoezo alleen met partner bevallen? Wat een flauwekul! Goed, laat ik het hier maar bij houden, de boodschap zal wel duidelijk zijn. Voor het overige wens ik jullie alle goeds voor de toekomst, en hoop ik jullie magazine nog vaak te lezen. Met vriendelijke groeten, Maria Baan 4. Geweldig, eindelijk een vrouw die het aandurft haar hart te volgen en te weten dat ze een natuurlijk proces doorgaat! Ik ben kraamverzorgende en ik sta vaak versteld over de onwetendheid die pasbevallen vrouwen hebben over de processen en natuurlijkheid die in hun lichaam plaatsvinden (en hebben plaatsgevonden). Niet de verloskundige heeft een kind gekregen, maar zijzelf! Niet de kraamverzorgende kent de baby, maar die komt uit haar eigen lijf en zij gaat leren hem te verstaan! Het vrouwenlichaam is gemaakt om te bevallen en pas toen er artsen (mannen) kwamen die zich ermee gingen bemoeien, werd het een medische geschiedenis. Natuurlijk, er zijn situaties waarin medisch ingrijpen nodig is, maar ik heb mijn tweede kind ook thuis gekregen terwijl zij in stuitligging bleek te liggen. Alleen kwamen we daar pas tijdens de bevalling achter. Mijn derde is met een dubbele, komplete schisis thuis geboren en gelukkig hebben we aan haar heel bijzondere uiterlijk kunnen wennen zonder dat iemand haar uit onze handen haalde om er iets mee te gaan doen waar niemand bij gebaat zou zijn. Mijn vriendin kreeg haar (onverwachte) tweeling thuis. Het zijn nu blakende jongens en zij is blij dat ze de schok om ineens twee kinderen te hebben, thuis kon verwerken! Groet, en bedankt dat je zo'n verhaal wilde vertellen! Sara 5. Eugenie, Ik vind je dom en onverantwoordelijk. Bovendien geef je andere vrouwen, die om de een of andere reden geen vaginale bevalling kunnen meemaken, het gevoel dat ze falen en zich beter hadden moeten inlezen of voorbereiden. Ik heb 3 kinderen. De eerste is geboren middels een geplande keizersnede. Wat vond ik dit erg. Ik heb van alles geprobeerd: me ingelezen, versie, yoga, toch geprobeerd of ik het toch niet zelf kon proberen. Ze lag in een stuit, had een breed hoofdje en het werd me echt met klem afgeraden. Achteraf goed, want ze zat ook verstrikt in de navelstreng. En dat in een stuit. Ik was in mijn vriendenkring een van de eerste met een kind, en zeker de eerste met een keizersnede. De verhalen dan van: "oh, die van die, of die lag ook in een stuit, en zij is wel normaal bevallen", of de verhalen van hechting met je kindje. Ik ben 2 jaar bezig geweest om deze verhalen, die ongevraagd telkens weer om m'n oren vlogen, te verwerken. En dan kom jij weer met zo'n verhaal, je zou beter moeten weten... Mijn tweede werd in het ziekenhuis geboren, de reden ervoor weet je. Een geweldige ervaring. Mijn man en ik werden met rust gelaten, van te voren kon ik met de gynaecoloog overleggen hoe ik een en ander wilde: niet constant gemonitord worden, baarkruk, kunnen douchen, e.d. Alles is gehonoreerd. Af en toe kwam een kraamverpleegster om de hoek kijken in de verloskamer (die flauw verlicht was, er stond een cassetterecorder, etc.) om te kijken of ik nog thee wilde, of dat wij nog iets nodig hadden, en soms om – als ik dat wilde – mijn rug te masseren. Op de laatste perswee na, ben ik bevallen op de baarkruk. Een bevalling van 7 uur, 50 min. persen. Bij het breken van de vliezen bij de derde zijn wij op ons gemakje naar het ziekenhuis gereden. Kort mijn relaas: een weeënstorm, 3 cm. ontsluiting. Echter, 2 uur later nog steeds een weeënstorm (rugweeën, buikweeën, beenweeën, persweeën) en nog steeds maar 3 cm. ontsluiting. De gyn. zei dat het zo wel snel zou gaan, maar manlief kent mijn toch wel hoge pijngrens en vroeg om een ruggenprik. Nee, want het zou wel snel gaan. Ondertussen had ik mij uitgekleed, kotste alles onder, zweette als een gek en fluisterde alleen maar "doe er wat aan". (Ik vernam later dat als mensen gaan fluisteren, dit een indicatie is dat er echt iets mis is). Ook de verpleegkundige zei tegen de gyn. dat dit volgens haar geen normale baringspijn was. Dus ik naar de OK, waar de ruggenprik steriel gezet kon worden, manlief zou wachten in de verloskamer. Ik zou dan terugkomen, de weeën uitzitten en net voor het persen zou de prik uitgewerkt zijn. Eenmaal op de OK hoorde ik schreeuwen "het kind moet eruit!" De gyn. kwam aanrennen, iemand (die al onder narcose lag) is de OK afgehaald (ik weet zelfs welke patiënte, want ik werk in dit ziekenhuis), man is nog snel uit de verloskamer gehaald en het mes ging erin. Voor alle duidelijkheid: ik was nog niet onder narcose. Een heel bijzondere ervaring... Toen het kapje, en weg was ik... Mijn baarmoeder was geschreurd op de oude keizersnedewond. En dat terwijl ik toch met mijn verloskundige het er nog over had gehad of ik thuis kon bevallen, zeker gezien de goede bevalling van nummer twee. Dit alles 's morgens, en pas 's avonds laat was ik lichamelijk in staat om naar mijn dochtertje te gaan. Ze hebben om haar couveuse heen gestaan om te zien of ze het zou halen. Ze had een Apgar-score van 1! (alleen ademhaling). Ze had heel erg veel bloed van mij binnengekregen. Ik zelf was meer dan de helft van mijn bloed kwijtgeraakt. Later hoorde wij dat het een geluk was DAT ik op de OK was, want anders zou het fataal voor mijn dochtertje en zeer waarschijnlijk ook voor mij zijn afgelopen. Gelukkig heeft onze jongste (nu 1,5 jaar) er niets van overgehouden. Ik heb wel nog last van de wond en heb begrepen dat hier niet veel aan te doen is. Ik ben dolgelukkig dat alles goed is afgelopen en dat ik WEL geluisterd heb naar de gyn. Nogmaals, ik wilde ook thuis bevallen. Wat betreft de binding: ik heb drie meisjes en houd van alle drie evenveel, op een andere manier misschien (het zijn ook 3 verschillende dametjes), maar evenveel. Ik voel me gelukkig niet onzeker dat ze misschien niet zachtaardig met dolfijnenmuziek op de wereld zijn gezet. Overigens lees je ook hele sites vol geboortetrauma's van geboortes met een pomp, tang, of geboortes die te lang duren of juist te snel gaan, noem maar op. Waarschijnlijk heeft een mens altijd wel wat. Nogmaals, ik vind dat je een verkeerd signaal afgeeft. Inderdaad alsof het ziekenhuis iets heeeel ergs is en dat het eigenlijk falen is als je hier bevalt. Ook het feit dat je zo lang zelf met een trauma hebt gelopen betreffende je oudste, vind ik vreemd. Waarschijnlijk heb jij je toch ook erg laten beïnvloeden door derden. Dit lijkt mij voor je oudste kind geen prettige ervaring. En wordt hij hier later nog mee geconfronteerd? Ik ben blij dat ik een vaginale bevalling heb mee mogen maken, zeker, maar ik probeer wel genuanceerd over te komen op anderen die dit niet hebben meegemaakt. Ik ken heel erg veel vrouwen die meerdere kinderen hebben gebaard(!), met een keizersnede en bespeur bij hen nooit onzekerheid. Wel achteraf iets van: "gelukkig had ik een nuchtere man, die alles in de juiste context kon zien, dus dan maar geen tingelingmuziek met kaarsjes!" Kortom, normale nuchterheid. En deze vrouwen houden ook veel van hun kinderen. Je kinderen liefdevol op de wereld zetten is een mooi streven, maar ze knuffelen (mag echt ook in het ziekenhuis hoor!) én ze tot liefdevolle kinderen opvoeden is een ander verhaal. Een hele klus waar ik me graag mee bezig houd. Mappie Zie ook: Dossier 'Pijn en pijnbestrijding bij de bevalling' Eugenie van Ruitenbeek (39) is moeder van Jesse (5) en Tygo (1) en partner van Jan Nouwen. Ze is communicatie-trainer, gespecialiseerd in geweldloze communicatie.