home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Archief opinies

Opinie - Kinderboeken en AVI-niveau 21 november 2008 De Vereniging van letterkundigen beklaagt zich over de AVI-terreur omdat die remmend werkt op het leesplezier en de leesmotivatie bij kinderen.   AVI maakt lezen tot een straf door Annemarie Bon Steeds vaker wordt de keuze voor een boek in de boekhandel, de bibliotheek of op school tijdens het vrij lezen bepaald door het AVI-niveau van de boeken. De Werkgroep Jeugdboeken van de Vereniging van letterkundigen vindt dit een kwalijke ontwikkeling, omdat deze nadruk op AVI remmend werkt op het leesplezier en de leesmotivatie bij kinderen. Dat kinderen boeken lezen, vindt iedereen belangrijk. Lezen is ontspannend, stimuleert de creativiteit en de fantasie, helpt emoties te verwerken en te duiden. Lezen geeft kinderen informatie over uiteenlopende onderwerpen en verbreedt zo het wereldbeeld, heeft een opvoedkundige functie en bevordert het gevoel voor esthetiek. Maar wil lezen deze functies werkelijk kunnen hebben dan is de allerbelangrijkste voorwaarde dat kinderen er plezier aan beleven. Het AVI-niveau van een boek zegt niets over dit leesplezier. Niet AVI maakt een tekst moeilijk Er bestaat grote verwarring over het begrip AVI. Logisch, want AVI is een toetsmiddel dat is ontwikkeld voor het onderwijs en niet voor ouders in de thuissituatie. Spottend noemen sommigen het wel Afkorting Voor Iets, want wat zegt in 's hemelsnaam het begrip 'Analyse Van Individualiseringsvormen' een leek? Maar misschien dat juist daarom wel een bijna magische betekenis heeft toegedicht gekregen. Een gewicht dat geen enkele rechtvaardiging verdient. Het AVI-niveau zegt slechts iets over het leestechnische niveau van een tekst. Dat houdt vanaf AVI E4 (gemiddeld niveau eind groep 4) in dat het een aanduiding is voor het gemiddeld aantal letters per woord. U leest het goed: het gemiddeld aantal letters per woord! De leerkracht doet de AVI-toets dan ook met de stopwatch in de hand. Tot wat voor woorden, zinnen en verhalen die letters leiden doet voor AVI niet ter zake, een enkel moeilijk woord daargelaten. AVI gaat over snel en vaardig lezen, niet over begrijpen wat een kind leest. Het zijn heel andere factoren die een boek pas echt moeilijk maken. Zoals een ver van mijn bed onderwerp, ellenlange saaie beschrijvingen of sowieso een niet interessant genre voor een specifiek kind, veel impliciete tussen de regels tekst, flashbacks en perspectiefwisselingen, geen heldere bladspiegel en ga zo maar door. Een kind in groep vijf kan misschien moeite hebben met het woord politieauto, maar als het boek spannend genoeg is, zet een kind zich daar echt wel overheen. Niets weerhoudt dat kind ervan de hogere AVI's te lezen. Het lezen gaat dan iets langzamer en misschien vraagt uw kind u af en toe een woord te ontcijferen, maar de keuze aan boeken wordt veel groter en er kan gekozen worden voor boeken die aansluiten bij de interesses van een kind. Is een boek echt nog te moeilijk om wat voor reden dan ook, dan legt het kind dat boek gewoon opzij. Nu is de situatie vaak zo dat kinderen bijna gedwongen worden kilometers te maken op een bepaald leestechnisch niveau. Ook komt het voor dat kinderen hun lievelingsboeken niet mógen lezen van ouders omdat het AVI-niveau te laag is! Lezen wordt daarmee een straf in plaats van een feestje. Alleen voor de eerste leesboekjes is de AVI-aanduiding ook buiten het onderwijs een zinvol hulpmiddel omdat die doelgroep steeds bepaalde leestechnische stapjes moet maken om een tekst te kunnen begrijpen. En kinderen met leesproblemen? Ook die kinderen kunnen soms gebaat zijn bij een 'lekker' boek dat ze misschien niet helemaal vlekkeloos kunnen lezen, maar waaraan ze wel plezier beleven. Denk aan een voetbalboek of een paardenboek. Of een heel spannend verhaal. Juist deze kinderen moeten ervaren dat boeken leuk zijn. De Werkgroep Jeugdboeken van de VvL betreurt het dat het AVI-systeem ook buiten het onderwijsveld wordt toegepast en adviseert dat los te laten. Ouders en grootouders vragen in de boekhandel naar boekjes AVI-E5, in plaats van naar een mooi boek. En dan kunnen de wetenschappers van CITO wel beweren dat het niet zo is, of niet zo zou moeten zijn, in de praktijk werkt het wel op die manier. En dat is triest. Niet de inhoudelijke kwaliteit staat daarbij voorop, maar het leestechnische niveau. Wat dan wel? Help uw kind zijn smaak te ontwikkelen door het zelf keuzes te laten maken op grond van interesse en leesplezier en eventueel een leeftijdsaanduiding. In plaats van onnodige aandacht aan AVI te besteden, kunt u het leesplezier bij kinderen stimuleren door veel voor te lezen en zelf het goede voorbeeld te geven door vaak naar de bibliotheek te gaan en te zorgen voor boeken en tijdschriften in huis. Laat zien hoe leuk lezen is. Maar nogmaals, laat uw kind vooral zelf kiezen. Een boek waar het zin in heeft, geeft de meeste kans op succes. Er is geen grotere leeslokker dan een goed boek. De boeken over Harry Potter zijn geen simpele boeken, noch inhoudelijk, noch leestechnisch. Maar zie eens hoe ze verslonden worden. Daarom ons pleidooi. AVI betekent: "Afschaffen Van Iets voor het vrije lezen". Annemarie Bon p/a redactie@ouders.nl Reacties 1. AVI afschaffen? Dit vind ik nu echt klinkklare nonsens! Weet u wat pas frustrerend is? Als leeszwak kind een boek kiezen omdat je over de tekst verteld krijgt door je moeder en de inhoud je geweldig lijkt, en dan niet in staat zijn om het boek zelfstandig uit te lezen omdat het veel te moeilijk is qua taalgebruik. Ik ben als moeder van een dyslectische jongen van 10 heel erg blij als op een boek het AVI-niveau vermeld staat. Het is echt een uitdaging om een voor mijn zoon spannend en interessant boek te vinden, dat hij met plezier kan uitlezen. Of het bij zijn belevingswereld en interesse aansluit kan ik aardig inschatten, maar een beetje hulp bij het bepalen van de leesbaarheid van de tekst is mij zeer welkom. Dit betekent voor hem het verschil tussen tranen en lol bij het lezen... Vergelijk het eens met kledingmaten. Het zou toch idioot zijn om ervoor te pleiten het maatsysteem in kinderkleding af te schaffen omdat mijn dochter van zes 128 heeft en al haar vriendinnetjes in 110 passen? Ik zal haar heus niet in 110 persen omdat dat nu eenmaal zo hoort voor kinderen van haar leeftijd volgens de mevrouw van de kledingwinkel J Jozien Lem Antwoord van Annemarie Bon Allereerst dit. De Werkgroep Jeugdboeken van de VvL pleit niet voor totale afschaffing van AVI, maar voor het loslaten van AVI bij de keuze van een vrij leesboek. We spreken hierbij natuurlijk niet over de aanvankelijk lezen boekjes. Voor school is AVI een prima toetssysteem om de technische leesontwikkeling te volgen. Daarbuiten is het voor de hogere AVI-niveaus overbodig. Oók voor uw dyslectische zoon is het AVI-niveau slechts een beperkt hulpmiddel. Veel bibliotheken hebben al een Makkelijk Lezen Plein of een Makkelijk Lezen Punt. Daarin staan boeken die geschikt zijn voor kinderen met dyslexie of andere leesmoeilijkheden. De titels in de Makkelijk Lezen Punten (MLP's) worden zeker niet uitsluitend gekozen op basis van AVI. Veel meer factoren spelen daarbij een rol, zoals bladspiegel, de lengte van hoofdstukken, het onderwerp en of er geen grote denkstappen in het verhaal gemaakt worden. Ik verwijs u graag naar www.makkelijklezenplein.nl. Zelfs is het zo dat veel remedial teachers dyslectische kinderen aanraden boeken te kiezen die één tot twee niveaus hoger liggen dan wat ze scoren bij de AVI-toetsen op school. Net als u heb ik een dyslectische zoon. Zijn dyslexie werd pas in de brugklas van het gymnasium ontdekt. Hij bleek toen op AVI 6 te zitten. Doordat ik hem altijd veel voorgelezen heb en hij een uitstekend auditief geheugen heeft, is het lang onopgemerkt gebleven, ondanks zijn bar slechte spelling. 'Hij is zo slordig,' zei zijn leerkracht regelmatig... Toch las mijn zoon al in groep 4 Het Sleutelkruid van Paul Biegel. Er stond geen AVI-niveau in het boek, maar dat het hoog was mag duidelijk zijn. Waarom hij het toch kon lezen? Omdat het zo'n ongelooflijk prachtig verhaal is en hij wel door moest lezen, ondanks de moeite. Ten slotte nog dit. De vergelijking van het AVI-niveau met een kledingmaat is nu juist de misvatting waar wij het als werkgroep over hebben. AVI-niveau zegt hooguit iets over hoe gemakkelijk een kledingstuk aan te trekken is. Blijft de belangrijkste vraag over: vindt uw kind het kledingstuk móói en wil hij het dragen? Namens de Werkgroep Jeugdboeken van de Vvl, Annemarie Bon 2. AVI, mij zegt het ook niets meer. Ik dacht altijd dat het een redelijk goed ding was om kinderen te toetsen op het technisch lezen. Maar kwam er door mijn werk achter dat het absoluut niks zegt over de interesse van kinderen voor boeken. Ooit een jongen in de groep gehad die bijna niet verder kwam dan AVI 6, voor die teksten was hij echter al veel te groot, het was veel te kinderlijk absoluut niet uitdagend. De jongen die ik hier beschrijf had/heeft dyspraxie. Mijn eigen dochter heeft weer een ander probleem met AVI, waar ik erg van geschrokken ben en ook nog niet over uitgepraat met de juf (ik heb mezelf met alle bescheidenheid te lang op de achtergrond gehouden, omdat ik dus zelf juf ben van groep 1/2). Mijn dochter had al zeer jong een enorme behoefte aan voorlezen, pas na 4 à 5 verhaaltjes of 2 prentenboeken kon ze gaan slapen. In groep 1 was ze bezig met woordjes te maken en letters te lezen. In groep 2 kon ze boekjes met een AVI-aanduiding van 1 en 2 lezen en deed dat met veel plezier. Ze koos in de bibliotheek ook andere AVI-boekjes die haar interesse hadden en ik heb haar dus niet tegengehouden. Nu zit ze in groep 3 en leest op AVI-niveau 2 (daar is ze op getoetst), ze vindt de boekjes te makkelijk en saai en wil meer. Ze mag van de juf wel af en toe AVI 3 en 4 afwisselend lezen. Thuis leest ze veel minder. Gelukkig hebben leesboekjes met het thema pony's wel haar interesse. Ik vind van mezelf dat ik het te lang heb laten gaan(voel me daar zeker schuldig over en dan zit ik nog in het onderwijs) en ga morgen in gesprek met de juf. Doodzonde om de interesse zo te zien afzwakken. Bianca Annemarie Bon is bestuurslid van de Vereniging van letterkundigen (VvL).