home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel   Archief – Mijn kind is...

Serie: Mijn kind is ... Ervaringsverhalen van ouders met een bijzonder kind – deel 3 19 september 2003 Deel 3 van deze serie bevat een ervaringsverhaal over seksueel misbruik. Plus: do's & dont's en veel achtergrondinformatie. Mijn kind is seksueel misbruikt door Annette Smit Ons verhaal gaat over seksueel misbruik bij kinderen. Wat er precies gebeurd is, daar ga ik liever niet op in. Eigenlijk is het ook niet van belang voor mijn verhaal. Mijn verhaal gaat over waar je als ouder doorheen moet in zo'n geval. Totale leegte Ik heb vijf kinderen. Twee ervan zijn het slachtoffer geworden van seksueel geweld. Onze zoon was 10 jaar toen hij thuiskwam met het verhaal dat hij verkracht was. Niet dat hij dat zo zei; het heeft twee lange uren gekost om het uit hem te krijgen. Ik voelde intuïtief dat er iets heel erg verkeerd was gegaan, maar dat het om verkrachting ging, kwam als een totale verrassing natuurlijk. Het gevoel dat ik toen kreeg, laat zich bijna niet omschrijven, maar ik ga het toch proberen. Het is een gevoel van totale leegte met een totale ontkenning, maar met het diep pijnlijke besef dat het waar is. Het liefst had ik hem willen knuffelen en er een pleister op geplakt, maar zo werkt het niet. De blik in zijn ogen zal ik nooit vergeten. Een blik van schaamte, angst en pijn. Tegelijkertijd kwamen de vragen. Wat kan ik tegen hem zeggen? Moet ik wel iets zeggen? Hoe moet het gezegd worden? En de hele praktische vraag: wat nu? Praktisch De praktische vraag werd handelend door mijn man opgelost. Politie bellen en aangifte doen. Dat kon gelukkig direct. Maar eerst heeft mijn zoon op m'n schoot gezeten en heb ik hem verteld hoe dapper het van hem was dat hij het had gezegd. Hoe trots ik op hem was, dat hij het gezegd had. En dat het allemaal goed zou komen. Van dat laatste wist ik dat ik loog, maar ik wilde hem een klein beetje vertrouwen geven dat het allemaal goed zou komen. Spannend Mijn man is samen met mijn zoon aangifte gaan doen en dat vond hij eigenlijk wel spannend want hij had mee mogen rijden in een politie auto, op zoek naar de dader. De volgende dag was dat gevoel helemaal omgeslagen. De andere kinderen wilden weten wat er gebeurd was. Zij vonden het eigenlijk wel spannend dat er iets was gebeurd en wilden van hem weten wát er was gebeurd. Hij wilde het niet vertellen, sloot zich op waar de andere kinderen weer boos over waren. Een gigantische heksenketel. Doen we het wel goed? Wij hebben toen besloten om het onze andere kinderen te vertellen. Zij waren destijds 11, 9, 7 en 5 jaar. Onze zonen van 11 en 9 begrepen het ongeveer, onze dochter van 7 wilde alleen maar weten wat dat was, 'verkrachten'. Onze dochter van 5 begreep dat er iets totaal mis was, maar gelukkig besefte ze niet wat. In die dagen vroegen we ons voortdurend af of we wel het juiste deden. Is het goed om het te vertellen? Hoe houd je het gezin een beetje bij elkaar? En dat terwijl wij als ouders in puin lagen. Sterk zijn Als ouder zit je in een vacuüm. Je bent er, je bent aanwezig en je doet ook gewone dingen, zoals afwassen en opruimen. Maar je hoofd is ergens anders. Huilen, gillen, krijsen dat de pijn moet ophouden kan niet, de kinderen mogen niet weten dat je je zo voelt. En zeker niet degene die het ondergaan heeft. Als ouder moet je sterk zijn. Je moet laten zien dat het allemaal goed komt; je mag niet in paniek raken. Dat is de enige manier om je kind te helpen. Maar het kost zo ongelofelijk veel energie. De kleine ruzies tussen de andere kinderen doen er niet meer toe voor je als ouder. Maar ze moeten wel met aandacht opgelost worden. Ook de anderen hebben recht op aandacht, zij mogen er niet onder lijden. Ik hoop dat de meeste lezers geen antwoord hebben op de vraag hoe je met een kind omgaat dat misbruikt is. Hoe doe je dat? Welke ouder weet dat nou? Bang Iedere dag weer zag ik zijn gezicht. Hij was te bang om naar buiten te gaan, behalve als een van ons erbij was. Hij wilde niet meer gaan voetballen met zijn vriendjes die er niets van begrepen. Niet dat ik dat toen heel erg vond, want dan was hij in ieder geval thuis waar niets kon gebeuren. Maar het was geen gezonde situatie. Uiteindelijk heb ik hem gedwongen met zijn broers en nog een paar vriendjes te gaan voetballen. Hij durfde niet, maar is toch gegaan, met tranen in z'n ogen. Het heeft hem goed gedaan, ik heb al die tijd thuis heen en weer gelopen in de hoop dat het ik het juiste besluit had genomen. Ik voelde me verscheurd. Moeder met acht armen Als ouder van een misbruikt kind moet je ongeveer een octopus zijn: aan twee armen heb je niet genoeg. Buiten de zorg voor je kind krijg je te maken met de politie; een instantie waar je geen greep op hebt. Vanwege mijn achtergrond wist ik dat het zeer noodzakelijk was om zo snel mogelijk therapeutische hulp in te schakelen. Maar dat lukte niet. Onze zoon is in juli verkracht en begin december hadden we nog steeds geen therapeut gevonden. Zo vreselijk frustrerend. Inmiddels hadden we een telefoonrekening die torenhoog was opgelopen. Het gevoel dat je er helemaal alleen voor staat, de machteloosheid, is zo enorm groot; dat vreet aan je. En dan komt de woede. De pure kwaadaardigheid naar iemand toe. Een gevoel dat totaal niet bij mij past, maar ik heb de dader, die man, zo vreselijk gehaat. Onwezenlijk Door puur toeval kon onze zoon opeens in therapie. En na een half jaar kon hij ons vertellen dat hij, voor zijn verkrachting, al was misbruikt door iemand in de straat. Hij was toen 9. Hij heeft het niet durven vertellen omdat hij bang was dat hij iets verkeerd had gedaan. En dat wij boos op hem zouden zijn. Ik weet nog dat ik op het politieburo zat en dat een politie-agent vragen aan mij stelde. Ik hoorde de vragen en heb ze ook redelijk beantwoord, maar ik zat naar het raam te kijken en dacht "die kunnen wel een beetje verf gebruiken". Nog steeds, als ik langs dat bureau loop, heb ik dat onwezenlijke gevoel. Mijn man en ik De relatie tussen mijn man en mij heeft heel erg onder druk gestaan. Ik vond de 'koele' houding van hem verschrikkelijk. Hij vond dat ik te veel ermee bezig was. Na vele jaren van discussiëren hebben we nu wel van elkaar geaccepteerd dat we beiden hetzelfde doel nastreven maar dat we dat op verschillende manieren doen. Wij willen allebei dat de dader vervolgd wordt. En wat we óók allebei willen, is dat andere kinderen en hun ouders opgevangen kunnen worden in gevallen zoals deze. Eigenlijk heel goed Hoe het nu met ons gaat? Eigenlijk heel goed. Onze oudste zoon heeft zijn opleiding afgemaakt. Onze tweede zoon, de jongen uit het verhaal hierboven, heeft net eindexamen mavo gedaan. Onze derde zoon heeft ook net eindexamen gedaan en dat ging uitstekend. Met onze oudste dochter gaat het gelukkig goed (dat is een verhaal apart). En onze jongste dochter heeft weer zin in het leven en wil advocaat worden. Met ons als ouders gaat het ook goed. Samen met de oprichtster van een website voor slachtoffers van seksueel geweld, partners en ouders geef ik nu lezingen in het hele land. Als vrijwilliger help ik mensen die via seksueelgeweld.nl contact met ons opnemen. Mijn man steunt me daarin en dat geeft mij iedere keer weer moed en vertrouwen. Annette Smit p/a redactie@ouders.nl Achtergrond-informatie Volgens de Hulppagina Seksueel Geweld wordt ongeveer 30% van de kinderen tussen 12 en 18 jaar seksueel misbruikt. En deze week gaf een Belgisch onderzoek onder middelbare scholieren een percentage dat 20 keer hoger was dan tot nu toe werd aangenomen. Slachtoffers van pedofilie en incest worden van het kastje naar de muur gestuurd. het Hulpverleners hebben te weinig expertise. De kinderen en hun ouders krijgen niet de hulp die ze nodig hebben en daders kunnen vrijuit gaan. Dit stellen het Nederlands centrum voor bestrijding van seksueel geweld Transact, het Fiom, en de Rutgers Nisso Groep (Algemeen Dagblad, 18 juni 2003). Deze drie instanties constateren ook dat er een groot tekort is aan artsen en orthopedagogen die de slachtoffers van seksueel misbruik kunnen onderzoeken, zodat duidelijk wordt wat er is gebeurd en de dader kan worden aangepakt. De instanties pleiten voor een landelijk centrum waar hulpverleners, artsen, orthopedagogen en juristen samenwerken. Do's en dont's Wat kun je doen bij een vermoeden van seksueel misbruik, en wat kun je beter niet doen? Luister naar wat het kind uit zichzelf wil vertellen. Stel open vragen en geen sturende of suggestieve vragen. Vraag naar het wat, wanneer en wie en niet naar het waarom. Vraag hoe het kind zich voelde bij lichamelijke aanrakingen. Stel geen vragen op een beschuldigende of veroordelende manier. Zeg dat het kind er zelf niets aan kon doen. Concludeer echter niet overhaast dat het kind misbruikt is op basis van weinig of onduidelijke informatie van het kind. Raak niet overstuur en als dat toch gebeurt, belast het kind daar dan niet mee: er hoeft bij nader inzien niets gebeurd te zijn of het gaat om iets onschuldigs dat u, uw kind of een ander verkeerd begrijpt. Ondervraag het kind niet voortdurend: kleine kinderen zijn ontvankelijk voor suggestie en voelen op den duur aan wat je wilt of denkt te gaan horen. Vertel het kind dat je gaat helpen om er iets aan te doen en dat je hiervoor zelf ook hulp gaat vragen aan iemand die er verstand van heeft (het komt immers vaker voor). Bespreek je vermoeden niet meteen met buren, vrienden of kennissen; dan ontstaat al snel een beschuldigende roddel. Vraag advies bij een Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK), de zedenpolitie of een Bureau Jeugdzorg waarvan de Raad voor de Kinderbescherming deel uit maakt. Zij kunnen u advies geven en kunnen ook een onderzoek instellen waarin zij nagaan of er inderdaad sprake is van seksueel misbruik. De bovenstaande aanwijzingen gelden natuurlijk ook voor vertrouwenspersonen van het kind buiten het gezin, zoals de huisarts, de buurvrouw of de mentor van school. Bron: "Seksueel misbruik van kinderen", brochure van het Ministerie van Justitie, gewijzigde herdruk, augustus 2003, code 3713 (pag. 15 en 16). De brochure kan gedownload worden via www.minjust.nl/b_organ/naps/publicaties/seksueel_misbruik.pdf (waarschuwing: groot bestand van 6 MB). Schadefonds Geweldsmisdrijven [Informatie toegevoegd op 1 juli 2004] Voor slachtoffers van geweldsmisdrijven, waaronder seksueel misbruik, bestaat er een fonds dat geld kan uitkeren aan kinderen en hun ouders. Het gaat daarbij om daadwerkelijk gemaakte kosten (denk aan medische kosten, juridische kosten, verhuiskosten, etc.) maar ook om smartegeld. Bij minderjarige kinderen wordt eventueel smartegeld vastgezet tot ze de leeftijd van 18 jaar bereikt hebben. De instantie die u moet benaderen, is het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Aanvraagfolders zijn beschikbaar bij het politie-bureau en bij Slachtofferhulp Nederland. Annette Smit, de auteur van het bovenstaande artikel, heeft geen goede ervaringen met dit Schadefonds, maar die ervaringen dateren van een paar jaar geleden. Het ziet ernaar uit dat het tegenwoordig een stuk beter gaat. De lezer die ons attent maakte op het Schadefonds, was in ieder geval zeer tevreden. Informatie over de (strenge) procedure vindt u op www.schadefonds.nl. Als u niet juridisch of economisch geschoold bent, is het aan te bevelen om hulp te vragen bij de aanvraag, bijvoorbeeld via Slachtofferhulp Nederland. Verder surfen Hulppagina Seksueel Geweld www.seksueelgeweld.nl Literatuurlijst www.transact.nl/literatuur/ouderskinderen.pdf Informatie voor alle leeftijden www.kindermishandeling.nl Expertisecentrum Kindermishandeling www.kindermishandeling.info Vraagbaak seksuele opvoeding - misbruik door broertje www.ouders.nl Informatie voor slachtoffers van seksueel geweld en hun omgeving www.deurknop.nl Digitaal kenniscentrum voor professionals - ministerie van Justitie www.seksueelkindermisbruik.nl Verder lezen Seksueel misbruik van kinderen brochure van het Ministerie van Justitie, gewijzigde herdruk, augustus 2003, code 3713. De brochure kan gedownload worden via www.minjust.nl/b_organ/naps/publicaties/seksueel_misbruik.pdf (waarschuwing: groot bestand van 6 MB). Blijf van me af! (voor jongens) door: Martine Delfos uitg.: uitgeverij Pereboom ISBN: 907556452x prijs: EUR 11,50 Voorleesverhaal voor jongetjes (8+) die te maken hebben met seksueel misbruik. Blijf van me af! (voor meisjes) door: Martine Delfos uitg.: uitgeverij Pereboom ISBN: 9075564414 prijs: EUR 11,50 Voorleesverhaal voor meisjes (8+) die te maken hebben met seksueel misbruik. Dat nare gevoel door: Martine Delfos uitg.: uitgeverij Pereboom ISBN: 9075564260 prijs: EUR 8,50 Seksuele voorlichting over misbruik. Wat het is, wat je eraan kunt doen, en hoe je het kunt stoppen (8+). Beide benen op de grond door: Z.F. Schwab uitg.: uitgeverij Schwab ISBN: 9080725110 prijs: EUR 19,50 Dit boek is bedoeld voor ouders van seksueel misbruikte kinderen. Ervaringsverhaal plus tips, uitleg en handige adressen. Hulpverlening AMK (Advies- en Meldpunt Kindermishandeling) tel. 0900 - 123 123 0 (6 eurocent per minuut) Het AMK is er voor iedereen: voor volwassenen en voor kinderen. Iedereen die denkt dat er sprake is van kindermishandeling kan hier terecht, ook bij seksueel misbruik. Medewerkers van het AMK horen het verhaal aan en zoeken samen met de beller naar een oplossing. Elk gebied van Nederland heeft z'n eigen AMK. Deze zijn te bereiken via het landelijke 0900-nummer. Annette Smit (45) studeert psychologie aan de Open Universiteit. Ze is al 22 jaar getrouwd en moeder van 5 kinderen. De oudste is 20, de jongste is 14. Twee van hen zijn seksueel misbruikt. Annette geeft nu lezingen aan Pabo-studenten over misbruik bij kinderen op de basisschool. Daarnaast ondersteunt ze (als vrijwilliger) slachtoffers van seksueel geweld, hun ouders en hun partners via www.seksueelgeweld.nl.