|
Prijsvraag: digitale fotografie
Voor de winnaars: 10 DVD's van Lennart Nilsson
7 november 2003
Hieronder vindt u het jury-rapport van onze fotografie-prijsvraag. Wie gaf de beste tip of zond de mooiste foto? De jury oordeelde streng doch rechtvaardig, en nam de gelegenheid te baat om ook zelf nog een paar tips toe te voegen.
Jury-rapport
door Henk Boeke
Gezien de explosief gestegen verkoop van digitale camera's, vonden we het aantal inzendingen eigenlijk nogal mager. Vijfendertig stuks is niet veel, vergeleken met de honderden bijdragen die we soms ontvangen voor andere prijsvragen. Hoe zou dat komen? Waarschijnlijk omdat de meeste mensen nog maar net begonnen zijn, en zichzelf te onervaren vinden om zelf al tips te kunnen geven.
Wat dat betreft komt deze prijsvraag natuurlijk toch op het goede moment: waarschijnlijk is er juist nu een grote behoefte aan handige tips. De redactie van Ouders Online koos de beste eruit, en vulde ze zelf nog aan met eigen suggesties.
We verdeelden de bijdragen in vier categorieën:
1. fotograferen
2. beeldbewerking
3. archivering, verwerking en verzending
4. hardware
1. Fotograferen
Waarin verschilt digitaal fotograferen van fotograferen met een filmrolletje? Eigenlijk nauwelijks. Compositie, omgaan met licht en tegenlicht, contrast, kleur, beweging... op die gebieden is er nauwelijks iets veranderd.
Veel inzenders noteerden één bijzonderheid, maar dat is meer een schijn-bijzonderheid. Met een digitale camera kun je eindeloos door-knippen en de beste opname eruit halen. Het kost geen cent extra; de rotzooi kun je immers gewoon wissen. Dat is inderdaad heel handig, maar ook met een traditionele camera kun je natuurlijk net zo veel opnames maken als je wilt. Afijn, toch goed dat het nog even gememoreerd werd.
Daarnaast kregen we nog de volgende tips, specifiek bedoeld voor het fotograferen van kinderen:
kiekeboe spelen tussen het groen en de planten, wat zowel een mooie omgeving als een leuke gezichtsuitdrukking kan opleveren;
de camera op de macro-stand zetten en je kind van heel dichtbij fotograferen. Dat kan een heel intiem en bijzonder effect geven;
de camera op "continu" zetten (als die stand beschikbaar is) en dan een reeks plaatjes schieten. Vooral handig bij sport-situaties en beweeglijke kinderen;
fotograferen met een mobiele telefoon (wat daar het voordeel van is begrepen we niet helemaal; misschien omdat hij altijd bij de hand is);
de foto laten maken door een ouder broertje of zusje, omdat die niet geremd wordt door angsten over de compositie of het juiste moment van afdrukken;
oefenen met de camera van opa en oma (als je zelf nog geen digitale camera hebt);
de haren van een slapend kind een beetje opkammen of rechtop strijken, zodat het zonlicht een soort aura creëert;
flits uitschakelen (mits de situatie zich daartoe leent! We ontvingen bijvoorbeeld een tegenlicht-foto die slechts zwarte gezichten liet zien);
veel oefenen (volkomen mee eens!);
een rustige omgeving creëren (muziek uitzetten, zelf rustig doen, etc.)
altijd je camera meenemen (inderdaad!);
in de maand oktober naar Venetië gaan (deze inzender weet niet half wat een gevoelige snaar zij hiermee geraakt heeft bij de redactie...)

Winnaar 1 - Eerlijk gezegd waren we nogal verrast door de meerdere malen gegeven tip om de camera op de macro-stand te zetten, en het kind van zeer dichtbij te fotograferen. Meestal wordt immers het omgekeerde advies gegeven: ga juist zo ver mogelijk weg van het kind en gebruik de zoom, zodat het kind zich niet bespied voelt, en daardoor wat natuurlijker kijkt of doet.
Dat het wel degelijk mogelijk is om die macro-truc toe te passen, bewijst de prachtige foto "Dromerige Claire" van M. Schalkwijk uit Zeewolde. Een echte winner.

Winnaar 2 - En nóg een foto die tegen alle wetten van de kinder-fotografie ingaat: "Luuks camera-gezicht met wenkbrauwen" van de familie C. [naam verwijderd op verzoek van de winnaar].
Meestal wordt geadviseerd om door de knieën te gaan, zodat je op gelijke hoogte met het kind komt. Deze foto bewijst echter dat je best kunt afwijken van dat soort voorschriften. De bijzondere gezichtsuitdrukking wordt waarschijnlijk veroorzaakt door de inspanning van het naar boven kijken. Bovendien is het een natuurgetrouwe weergave van de werkelijke verhoudingen. Zó zul je je kind vooral herinneren.

Winnaar 3 - Louter vanwege onze eigen hangup met Venetië en het prachtige oktober-licht aldaar (kijk eens naar die oranje gloed!), belonen we Manon Smits voor haar ontroerende foto met vier kinderen.
Zo te zien zijn ze wel wat ouder dan 6, 4, 2 en 0, zoals de begeleidende tekst suggereerde, maar dat maakt niet uit. Dat prachtige licht, daar gaat het om.

Winnaar 4 - We eindigen deze categorie met de tip waarmee we begonnen waren: kiekeboe spelen tussen de planten. De tip is origineel en het effect is verbluffend (hoewel de uitwerking nog wel wat beter had gekund. Dat zon-overgoten blaadje in het midden trekt wel erg de aandacht.)
2. Beeldbewerking
In de inleiding van de prijsvraag vroegen we onder andere om tips voor het wegpoetsen van rode oogjes. Dat hebben we geweten. De ene na de andere tipgever kwam met software-oplossingen voor dit probleem. Het vervelende was alleen dat er voornamelijk namen van programma's genoemd werden, zonder een duidelijke handleiding. Hoe moet het nou?
De rode-oogjes-problematiek kan grosso modo op drie manieren worden opgelost:
met een willekeurig beeldbewerkings-programma (zelfs het simpelste programma biedt de mogelijkheid om het ongewenste rood met de hand in te kleuren);
met een programma dat een aparte functie "rode ogen verwijderen" kent (zoals Paintshop Pro, wat meerdere malen genoemd werd);
door rode oogjes te voorkómen bij het maken van de foto.
Winnaar 5 - Johan Beckers uit België had de oplossing die ons het meest aansprak, namelijk voorkómen dat de ogen rood worden. Hij raadt aan om een toestel te gebruiken dat één of meer keren voor-flitst, waardoor de pupillen kleiner worden en er geen reflectie via het netvlies meer plaatsvindt. Hoewel dit meer theorie dan praktijk is (ons is het nog nooit gelukt), verdient het uitgangspunt een prijs.
Tip van Ouders Online: de enige manier om rode oogjes te voorkomen die volgens ons écht werkt, is het gebruik van een flitser die ruim voldoende afstand heeft tot het brandpunt van de lens. De meeste ingebouwde flitsers zitten gewoon te dicht bij de lens, waardoor het probleem altijd optreedt. Een aparte flitser, die wat meer afstand heeft, werkt echter goed.
Andere beeldwerkingstechnieken die werden aangeraden:
omkleuren naar sepia-tinten (voor een nostalisch effect);
scherper of juist waziger maken;
retoucheren en dingen erbij tekenen;
foto's samenvoegen tot een collage.
Het neusje van de zalm om dit soort bewerkingen toe te passen, is nog altijd het programma Photoshop van de firma Adobe, of zijn goedkopere broertje: Photoshop Elements. Het viel ons op dat niemand deze programma's noemde. Waarschijnlijk zijn ze gewoon te ingewikkeld of te duur. Het meest genoemd werd Paintshop Pro (ca. 100 euro) dat inderdaad voldoende mogelijkheden biedt om alles te doen wat nodig is, qua beeldbewerking.
Winnaar 6 - Aarnoud Bak was degene die het uitvoerigst aandacht besteedde aan het onderwerp "foto-bewerkings-software". Dat was althans de titel van zijn bijdrage, maar in zijn tekst ging hij nog veel verder. Ook negatief-scanners en flatbed-scanners kwamen ter sprake, evenals het retoucheren en manipuleren van beelden.
3. Archivering, verwerking en verzending
Iedereen kent het probleem: wat doe je met die berg foto's die je in de loop der tijd geproduceerd hebt? Vroeger waren het de schoenendozen vol met afgedrukte foto's die je alsmaar niet inplakte, en nu zijn het de bergen bestanden waar je na enige tijd geen wijs meer uit wordt.
Maar de problematiek gaat nog veel verder. Hoe kom je bijvoorbeeld aan een fatsoenlijke projector-programma om snel door een reeks foto's te bladeren? Hoe kun je een foto verkleinen, zodat hij makkelijk per e-mail verzonden kan worden? En hoe maak je snel een paar contact-afdrukjes van alle foto's in een map?
Een aantal Mac-fanaten meldde ons dat soort dingen moeiteloos verwezenlijkt kan worden met de standaard-software van de Apple Macintosch. Vreemd genoeg was er niemand die vertelde dat dit ook mogelijk is met de standaard-software van Windows XP. Het kadertje "Afbeeldingstaken" aan de linkerkant van het scherm biedt alle basis-functies voor het verwerken van plaatjes. Variërend van een diavoorstelling tot online afdrukken bestellen en afbeeldingen afdrukken op elk gewenst formaat, met één of meer foto's per pagina.
Wilt u geen geld uitgeven, dan zijn de volgende freeware programma's misschien handig voor u (met dank aan Personal Computer Magazine, augustus 2003):
Cam2pc - dit is een alles-in-één-pakket voor het verwerken van digitale foto's. Van het overzetten van camera naar PC, tot het roteren, kadreren, hernoemen, converteren, projecteren en mailen van uw foto's.
www.nabocorp.com
Preclick photo organizer - dit programma is bedoeld om fotoverzamelingen te organiseren. Uw foto's worden op een virtueel fotorolletje geplaatst, waarna u toelichtingen kunt geven, en allerhande gegevens kunt toevoegen. Tenslotte kunt u waarderingen toekennen, foto's mailen en foto's afdrukken. De Autofix-functie verzorgt voor u de helderheid en de kleurbalans van alle foto's.
www.preclick.com
Fototime fotoalbum - dit programma maakt een digitaal foto-album. U kunt uw foto's groeperen, maar ook roteren, afdrukken en mailen.
www.fototime.com
10. Slide show - wilt u alleen maar een diaprojector, dan is dit uw programma. De instel-mogelijkheden zijn wat uitgebreider dan die van de standaard-projector in Windows XP.
web.onetel.net.uk/~tinnes/downloads.htm
Jpeg resizer - wilt u uw foto's handzamer maken, bijvoorbeeld om ze te mailen of om ze op uw website plaatsen, dan kunt u ze verkleinen met dit programma. Tevens geschikt voor kleur-aanpassing en anti-aliasing (zaagtand-randen verzachten). De compressie-factor is instelbaar.
www.virtualzone.de/resizer/
De klassieker bij uitstek is hier nog niet genoemd, namelijk het (gratis) programma ACDsee, om foto's snel te bekijken. Degene die dit programma onder de aandacht bracht, krijgt een prijs, evenals degene die een beter alternatief gaf:
Winnaar 7 - Lon Dankbaar was degene die het onvermijdbare ACDsee noemde. Zie: www.acdsystems.com
Winnaar 8 - M. de Ronde gaf het betere alternatief voor ACDsee, namelijk Gazo9 Digibook. Zie: www.gazomania.com
Tenslotte willen we in deze categorie een prijs toekennen aan degene die het ultieme archiveringsprogramma ontdekt heeft (niet gratis maar wel heel goed):
Winnaar 9 - Huib Verweij raadde aan om Adobe Photoshop Album aan te schaffen. Hij werd er helemaal blij van, meldde hij. Dit programma heeft zijn leven veranderd; het kan commentaar toevoegen, exporteren, backups maken, e-mailen, foto's publiceren op je website, kalenders maken, foto's bijwerken, ansichtkaarten maken, video-CD's maken, enzovoorts, enzovoorts. Kortom: alles wat je hartje begeert.
4. Hardware
Op het gebied van de hardware, oftewel camera's, lenzen, kabeltjes, batterijen en geheugenkaartjes kregen we weinig tips. En dat terwijl hier toch een paar belangrijke bottlenecks zitten. Denk alleen al aan die batterijen, die leeg zijn voor je het weet.
Hier moeten we dus volstaan met een paar tips van onszelf:
maak zo min mogelijk gebruik van het lcd-schermpje aan de achterkant van het toestel. Dat vreet stroom en put de batterijen snel uit;
gebruik bij voorkeur oplaadbare batterijen. Dat is goedkoper, en vaak gaan ze veel langer mee dan weggooi-batterijen;
als u kunt kiezen voor een bepaald type geheugen, neem dan een camera die gebruik maakt van CompactFlash geheugenkaartjes. Die scoorden het best bij een recente test (Personal Computer Magazine september 2003);
gebruik een goedkope USB-kaartlezer om gegevens over te zetten van uw camera naar uw PC (voor ca. 50 euro bent u al klaar).
Om alle Mac-fanaten een plezier te doen, belonen we één inzender die pleitte voor "altijd een Mac":
Winnaar 10 - Eugenie uit Goirle krijgt een prijs voor haar gloedvolle pleidooi om alles op de Mac te doen. Ze roemt de ingebouwde software die alles kan, op het gebied van foto's en DVD's.
Alle inzendingen
Klik hier voor de inzendingen.
|