home

forum

chat

thema-pagina's

vraagbaken

video

koopjeskelder

surf-tips

snuffelgids

service

colofon

Actueel

Veiligheid - Veilig slapen 18 mei 2007 Het aantal gevallen van wiegendood kwam vorig jaar (2006) op een historisch minimum van 11 baby's. In 1986 overleden er nog 190 baby's aan wiegendood. De adviezen voor veilig slapen lijken dus te werken. Maar wat moet je doen als je die adviezen niet kúnt toepassen?   Wel gewoon blijven nadenken door Henk Boeke Op vrijdagmiddag ging de telefoon. Altijd lastig, zo'n vrijdag. Niet zo zeer voor ons, maar wel voor ouders die advies willen hebben voor het weekend. Op vrijdagmiddag zijn immers veel instanties al niet meer bereikbaar. Dan bel je dus naar Ouders Online. De moeder aan de andere kant van de lijn had nét haar drie weken oude baby terug uit het ziekenhuis, die daar gelegen had vanwege een zwakke luchtpijp, waarvan de kraakbeen-ringetjes nog erg slap waren. De baby moest dus op de zij slapen, omdat bij rugligging de luchtpijp kon dichtklappen, met verstikking als gevolg. Gezond verstand De vraag was nu: hoe houd je de baby op z'n zij? De moeder had nog een paar schuimrubberen 'wiggen' liggen die ze ooit gebruikt had bij haar nu 3-jaar oude zoontje, maar die dingen worden tegenwoordig afgeraden en zijn ook niet meer te koop bij babyspeciaalzaken omdat ze gevaarlijk kunnen zijn. Dat is helaas de keerzijde van veiligheidscampagnes: hoe harder de regels en adviezen erin worden geramd, des te harder het gezonde verstand eruit wordt geramd. Zelf nadenken wordt steeds meer teruggedrongen, laat staan dat het gestimuleerd wordt. Met als gevolg dat ouders met hun handen in het haar komen te zitten als de omstandigheden ook maar iets afwijken van de standaardsituaties waar de campagnes vanuit gaan. Dat vinden wij dan weer ónze taak, om het gezonde verstand in ere te herstellen. Wat ons betreft was de afweging dus simpel: als deze baby op de rug terecht zou komen, zou hij zeker stikken. Dan liever die wiggen, die ongetwijfeld een risico vormen, maar altijd minder gevaarlijk zijn dan het 100%-risico van de rugligging. Superdeskundigen Vanzelfsprekend hebben we nog wel even contact opgenomen met de belangrijkste deskundigen op dit gebied, om ons gezond-verstand-advies te checken. Achtereenvolgens belden we met Consument en Veiligheid, de Stichting Wiegedood (zonder 'n'), en Adèle Engelberts (kinderarts en dé wiegendoodspecialist van Nederland). De reacties waren eensgezind: deze moeder had toch eerst haar eigen kinderarts moeten bellen. Helemaal waar, alleen was die dus niet beschikbaar. Niemand was beschikbaar. Dat was het punt nu juist. Dus kwamen al die superdeskundigen uiteindelijk óók tot de conclusie dat je in zo'n geval niet anders kunt doen dan je gezonde verstand gebruiken. Oftewel: toch maar even die schuimrubberen wiggen gebruiken om het kind te steunen en te behoeden voor omrollen, omdat het alternatief (geen steun) in dit geval nog veel gevaarlijker is. Risico's Waaruit bestáát ook alweer het risico van die wiggen, vroegen we ons nog af. Om te beginnen moet je bij baby's sowieso geen losse objecten – zoals kussens en knuffels – in de wieg of het bedje leggen, omdat ze daardoor kunnen stikken. Mochten ze met hun gezicht erin komen, dan zijn ze vaak nog niet sterk genoeg om ze weg te drukken. En wat die wiggen in het bijzonder betreft: mocht het kind per ongeluk op zijn buik terecht komen, dan kan zo'n wig belemmerend werken om weer terug te rollen. Buikligging En nu we toch bezig zijn: iedereen weet inmiddels dat rugligging veiliger is dan buikligging, maar wat te doen met kinderen die per se op hun buik willen slapen? Sommige kinderen hebben nu eenmaal een hardnekkige voorkeur voor slapen op de buik. Al vanaf 2005 wordt geadviseerd om deze kinderen maar gewoon op hun buik te laten liggen (mits voldaan is aan alle eisen voor een veilig bed), omdat alsmaar terugdraaien een hoop stress kan veroorzaken, wat het risico op wiegendood juist weer groter maakt. Leve het gezonde verstand. Voor meer informatie, zie: www.veiligslapen.info Henk Boeke henk@ouders.nl Reacties Het gaat om kennis én nadenken De ontboezeming 'Wel gewoon blijven nadenken' bevat het verwijt dat de aanbieders van betrouwbare informatie het zelf nadenken eruit rammen. Deze bewering wordt gebaseerd op de handelwijze van een moeder die - vermoedelijk na behandeling in het ziekenhuis - het advies heeft gekregen om haar nog zeer jonge baby op de buik te laten slapen, omdat anders de longfunctie het zou kunnen laten afweten. Een voorbeeld dus van een uitzondering waarin op medische gronden een van het gangbare afwijkend advies wordt gegeven. Deze moeder weet op vrijdagmiddag niets anders te doen dan Ouders Online bellen met de vraag of zij wigjes mag gebruiken. Het koene Ouders Online doet alsnog wat de moeder had kunnen en moeten doen en wint deskundig advies in. Als de aansporing om te blijven nadenken haar geldt, lijkt dat terecht. Nu is gezond verstand, als het aanwezig is, heel nuttig, maar zonder kennis en inzicht komt men daarmee lang niet altijd tot de verstandigste oplossingen en de beste resultaten. Wat doet de Stichting Wiegedood derhalve op haar websites? Niet alleen ouders kennis en inzicht aanreiken, op basis waarvan ze goede afwegingen kunnen maken en onderscheid kunnen maken tussen deugdelijke en slechte adviezen, maar ze ook aansporen tot het kritisch kijken naar de functie van babyproducten. Ouders worden geprikkeld om na te denken over hun eigen rol in de verzorging, het scheppen van omstandigheden en het gebruik - of menigmaal juist het achterwege laten daarvan - van allerlei aangeboden artikelen. Wie veiligheid wil, moet nadenken. Nadenken over wat in de eigen omstandigheden wel en niet verstandig is. Zowel op de websites als bij het beantwoorden van vragen wordt benadrukt dat dit de eindverantwoordelijkheid is van de ouders en dat zij met betrekkelijk geringe inspanningen het vertrouwen kunnen verwerven dat hen in staat stelt van hun kind te genieten. Dat goede voorlichting permanente aandacht en inspanning vereist, wordt pijnlijk zichtbaar als men af en toe eens kennis neemt van wat veel deelnemers aan discussieforums op internet elkaar wijsmaken op basis van gezond verstand, maar zonder blijk te geven van enige kennis en inzicht. Is het misschien eerder een taak voor Ouders Online om het verwerven van kennis en inzicht te stimuleren dan het gezonde verstand in ere te herstellen? Dat is mijns inziens zinniger dan betrouwbare informatieaanbieders te verwijten dat zij het nadenken eruit rammen. Reinier Hopmans secretaris Stichting Onderzoek en Preventie Zuigelingensterfte www.wiegendood.nl www.veiligslapen.info www.wiegedood.org (oudervereniging) Henk Boeke is redacteur van ouders Online.