De onderstaande vraag was een mooie aanleiding om 'het proefspel' te introduceren. Met drie recepten toe.
"Ik heb een eetprobleem bij mijn dochter van 8 jaar. Ze eet bijna niets:
van alles één stukje op het bord leggen. Bijvoorbeeld één stukje vlees, één stukje aardappel en één stukje groente, en als ze meer wil van elk item een stukje erbij leggen. Dat werkte ook niet. De rust aan tafel was verdwenen, en constant rechtop gaan staan om bij te serveren was niet haalbaar.
Inmiddels kiest ze nu zelf wat ze wel of niet eet, uit datgene wat ik klaarmaak. Eet ze niets: geen probleem. Geen ruzie, maar ook geen koek of snoep tot de volgende maaltijd. Ze mag wel een stuk fruit kiezen tussen de twee maaltijden in. Dit lukt in de vakantie maar niet tijdens het schooljaar. Het is wel heel vermoeiend voor mij, want ik moet de hele middag "nee" zeggen, waardoor er dan toch weer ruzie is.
Wat kan ik doen om dit probleem op te lossen of in ieder geval wat te
verbeteren? Dit duurt nu al 2 tot 3 jaar. Onze dochter heeft een broer van 7 jaar. Die eet alles, en het liefst gezond. Hij eet liever fruit en groenten dan koek en snoep.
Vriendelijke groeten,
Nathalie
Antwoord
Wat ik opvallend vind, is dat u zei dat het eetprobleem bij uw dochter van 8 zo'n twee tot drie jaar speelt. Het is dus van de laatste tijd. At ze daarvoor wel goed? Of beter? Is er rond die tijd iets gebeurd, wat haar huidige eetprobleem kan verklaren?
Zoals ik het lees, is uw dochter qua smaakontwikkeling een beetje blijven hangen in de kindersmaak: vet en niet te uitgesproken. Rauwkost bijvoorbeeld eet ze wel, dat is typisch voor wat kleinere kinderen. Het is dus een kwestie van veel geduld om haar smaak wat verder ontwikkelen (al zal ze waarschijnlijk nooit zo'n gemakkelijke eter worden als uw zoon).
Ik zou het overigens niet al te veel problematiseren, want zoals ik het lees, eet ze een heleboel dingen wel en eet ze bovendien op school wel goed. Nu alleen thuis nog.
Alles geprobeerd?
U heeft alles al geprobeerd, zei u, en niets werkt. Toch vertelde u aan het eind iets wat wél werkt: niets hoeft, maar dan ook geen snoep of koek tot de volgende maaltijd.
Op dit moment past u dit alleen in de vakantie toe. Maar als het werkt, dan zou ik hem consequent handhaven, ook buiten de vakanties. Ruzie of geen ruzie.
Nieuwe tafelregels
Nu uw dochter 8 jaar is, zou ik samen met haar een aantal nieuwe tafelregels opstellen. Uw eigen methode zelf kiezen, en geen koek of snoep tot de volgende maaltijd vind ik daarvoor een heel goed uitgangspunt. Want zo komt ze in ieder geval altijd met een gezonde trek aan tafel.
Als ze eens een dag wat minder eet, dan is dat niet erg. Wel kun je een soort minimum-hoeveelheid afspreken. Verder spreek je af dat ze die minimum-hoeveelheid opeet, en dat ze daar verder niet over zeurt.
Om de tafel
Ga eens met haar 'om de tafel zitten' (niet aan tafel zelf, maar gewoon ergens waar jullie makkelijk kunnen praten, overdag of 's avonds) en vertel waarom het nuttig is om gezond en gevarieerd te leren eten. Bespreek daarbij zaken als gewicht en gezondheid, maar ook dat het wel zo handig is om veel dingen te kunnen eten als je bij vriendjes of vriendinnetjes eet, of op kamp gaat, of in een restaurant gaat eten, etc.
Leg haar ook uit dat smaak verandert, want dat weet niet iedereen. En dat je dingen als groentes nu eenmaal moet léren eten. Dat duurt gewoon een tijdje. Dus als je het de eerste keer niet lekker vindt, dan betekent dat niet automatisch dat je het de volgende keer ook niet lekker vindt. Juist daarom is het zo belangrijk om te blijven proeven.
Zet daar tegenover dat ze om de zoveel tijd zelf wat mag kiezen. Maak samen een lijstje met dingen die zij heel erg lekker vindt. Dat mag ook best een keer brood zijn, of pannenkoeken, of een blik soep met stokbrood.
Proefspelletje
Wat heel leuk is, is om je kinderen niet zozeer te betrekken bij de maaltijdkeuze (want als ze niets lekkers vinden, schiet dat ook niet op), maar bij de jurering. Er moet voor haar ook iets leuks of spannends in zitten. Dat kan met een proefspelletje.
Jureren is een heel leuke manier om haar erbij te betrekken. Je
verzint bijvoorbeeld 10 nieuwe groentegerechten die ze punten moet geven van 10 naar 1. De nummers 10, 9 en 8 ga je weer opnieuw maken. De nummers 1, 2 en 3 zijn voorgoed afgeserveerd. De rest kun je over een tijdje weer eens proberen of je kunt ze wat aanpassen.
Ze moet wel minstens twee happen proeven, om een oordeel te mogen vellen. En ze moet het proefspelletje in ieder geval leuk leren vinden. Je kunt ook spelen met jureren, bijvoorbeeld door met de ogen dicht te proeven. Of door te raden wat erin zit. Op die manier ben je er wat ontspannener mee bezig.
Groente
Wat nieuwe groentegerechten betreft, kun je beginnen met dingen die veel kans van slagen hebben. Zoals: