|
Vraagbaak Opvoeding en gedrag - Archief
Hoe anti-sociaal gedrag van 11-jarige jongen te veranderen?
Een leerling van mij (groep 7, 11 jaar) vertoont tegenover mij en zijn medeleerlingen sterk anti-sociaal gedrag. Hoe kan zijn gedrag in pro-sociaal veranderd worden? Het uit zich met name in agressiviteit, ruzie zoeken, manipuleren, treiteren en woede-uitbarstingen, met name bij lichamelijk contact.
Annelien Veerman, Eindhoven
Antwoord
U bent onderwijzers in het basisonderwijs, en u vraagt hoe het
anti-sociaal gedrag van een jongen van 11 jaar in uw klas te
veranderen in meer sociaal gedrag.
Uw vraag is zeer beknopt en beperkt tot de schoolsituatie. Het
roept bij mij de volgende vragen op. Hoe lang bestaan de
gedragsproblemen? Hoe is de werkhouding van deze jongen? Is hij
wel geïnteresseerd in het schoolse leren?
Hoe is het gedrag van
deze jongen buiten de school? Heeft hij buiten de school vriendjes?
Hoe is zijn gedrag thuis? Heeft u contact met zijn ouder(s), en hoe
is de kwaliteit van het contact? Hoe is eigenlijk de gezinssituatie
(woonsituatie, financiële -, het aantal kinderen, volledig gezin of
gescheiden ouders, etcetera)?
Wat heeft u al geprobeerd om zijn anti-sociaal gedrag te
veranderen?
Mogelijk wordt deze jongen thuis affectief verwaarloosd, of
lichamelijk en/of psychisch mishandeld. Wanneer hij woede-
uitbarstingen krijgt bij met name lichamelijk contact zou gedacht
kunnen worden aan seksueel misbruik in of buiten het gezin. Het
spreekt voor zich dat men voorzichtig moet zijn met deze
hypotheses.
Kinderen met anti-sociaal gedrag hebben in de loop der
(moeizame) jaren een negatief zelfbeeld ontwikkeld. Zij zijn in
wezen vaak erg onzeker en zij hebben weinig vertrouwen gekregen
in zichzelf en in volwassenen.
Het zijn vaak impulsieve, temperamentvolle kinderen die snel
geprikkeld raken. Zij hebben niet geleerd om zich te beheersen en
zich te verplaatsen in de ander. Het agressieve gedrag is vaak de
enige manier geworden om emotionele problemen te uiten.
Vaak zie je dat kinderen met gedragsproblemen meerdere
problemen hebben zoals leerproblemen en problemen in de sociale
vaardigheid. Andere kinderen en de meeste volwassenen vinden
deze kinderen, door hun gedrag, niet leuk. Het zijn vaak eenzame,
ongelukkige kinderen, en dit gevoel versterkt weer de
gedragsproblemen. Er is ook een wisselwerking tussen de
verschillende factoren (aanleg, omgeving, opvoeding) die elkaar
versterken.
Hoe nu deze vicieuze cirkel te doorbreken?
Meestal is deskundige hulp noodzakelijk, en men moet niet te lang
wachten. Via de huisarts kan hij aangemeld worden bij de RIAGG
of verwezen worden naar een poli kinderpsychiatrie.
Als het nog mogelijk is om deze jongen in de klas te handhaven tot
hulp wordt geboden -- gezien de wachtlijsten -- is het belangrijk dat u
probeert om toch een band te krijgen met deze jongen.
Probeer de jongen niet af te keuren, maar alleen zijn gedrag. Geef
hem zoveel mogelijk positieve aandacht voor de dingen die hij wel
goed doet (het verhogen van zijn (weinige) gevoel van eigenwaarde).
Wees consequent in de regelstelling.
Behandeling van de jongen kan op verschillende manieren, zoals
een sociale vaardigheidstraining, een empathietraining,
gezinstherapie, of eventueel een opname in een ortho-
psychiatrische setting.
Joanna Sandberg
|