Nieuwe kinderboeken

Het aantal nieuwe kinderboeken dat elke maand gepubliceerd wordt is immens. Kunt u door de bomen het bos nog zien? Katinka Kersting helpt u bij het schiften van goed en minder goed.

Gekke combinatie (1+)

Boeken voor de allerkleinsten hebben vaak geen verhaal. Het zijn aanwijsboeken, boeken met dierengeluiden, of met verschillende voorwerpen. In 'Allemaal auto's' wordt dit alles in één boekje gecombineerd. Het resultaat is wat wonderlijk.

'Piep piep, zegt het muisje. Daar komt de bus. Piep piep zie jij die hele grote vrachtauto?' Zo komen op elke pagina een andere soort auto en een nieuw dier aan de orde. Een hond en een boevenauto. Een varken en een hijskraan. Een vis en een jeep.

Het concept slaat nergens op, maar door de vrolijke, grappige tekeningen is het best een aardig boekje. En, zoals gezegd, alles zit erin. Dieren om aan te wijzen, geluiden om na te doen, en natuurlijk allerlei auto's. Vanwege dat laatste was het boekje bij mijn tweeling van ruim anderhalf een groot succes.

Een belangrijke vraag (2-6)

Wie ben ik en waar kom ik vandaan? In oneindige veel romans is de hoofdpersoon op zoek naar z'n roots en zijn eigen identiteit. In boeken voor kinderen komt dit thema veel minder vaak voor, terwijl het voor hen toch ook een interessante vraag is.

De oma van Jules is een prentenboek dat het genoemde thema luchtig en toegankelijk behandelt. Jules heeft zijn oma nooit gekend; ze is al een tijdje dood. Hij wil graag weten hoe ze was. Iedereen vertelt iets anders. Maar opa zegt het belangrijkste: 'Oma was een bijzondere vrouw. En jij lijkt veel op haar.'

De heldere, kleurige tekeningen van Annemie Berebrouckx hebben dezelfde kwaliteit als de tekst; ze zijn eenvoudig, maar niet flauw of kinderachtig. Tekst en beeld zijn uitstekend in balans, iets wat helaas niet altijd het geval is bij dit soort boeken. Al met al een heel mooi prentenboek.

Hoe een spook er van binnen uitziet (4+)

Het spookje Reginald krijgt de ene kwaal na de andere. Rode hond, geelzucht, een gebroken arm en uiteindelijk iets heel geks: hij valt 's nachts in slaap. Maar spoken horen 's nachts wakker te zijn! Zijn vrienden brengen hem naar het ziekenhuis. Door de operatie van dokter Bobo kom je eindelijk te weten wat er binnenin een spook zit.

Ondanks het onderwerp is dit geen griezelboek. Ook valt het niet in de categorie 'voorbereiding op een verblijf in het ziekenhuis'. Wat het boek biedt, is een absurdistisch verhaal en een tekenstijl die weer eens heel anders is dan de meeste prentenboeken voor kleuters. Niet zoet, niet tuttig, niet schattig. Maar wel: strip-achtige tekeningen waarin zwart, wit, groen en beige domineren. En net als in veel strips wordt er gespeeld met het perspectief. De ene keer zie je van grote afstand een groepje spoken lopen. De andere keer is het of je zelf op de operatietafel ligt en staan er drie spook-dokters over je heen gebogen.

Leuk voor de afwisseling.

Een sprookje van Grimm (5+)

De zeven broers van Anna zijn vlak na haar geboorte veranderd in raven. Om ze te redden moet Anna een lange reis maken en een aantal beproevingen doorstaan. Uiteindelijk vindt ze haar broers en verlost ze hen.

Het boek biedt een vrij getrouwe weergave van het oorspronkelijke sprookje van Grimm. Alleen de gruwelijke elementen zijn aangepast. Zo steekt Anna gewoon haar pink in het slot van de glazen berg, in plaats van hem eerst af te snijden.

Op een paar plaatsen is de originele tekst iets te veel samengevat. Zo wordt alleen gemeld dat Anna op reis een ringetje van haar ouders, een stuk brood, een kruik met water en een stoeltje meeneemt. De functie van die items wordt er niet bij verteld, zoals dat in de oorspronkelijke versie wel gebeurt. Je kunt de verschillende functies er natuurlijk wel bij denken (aandenken, hongerstiller, dorstlesser, etc.), maar kinderen vinden het vaak leuk om dit soort details expliciet te horen. Ze bieden houvast en herkenning binnen het web van wonderlijke gebeurtenissen.

De prenten zijn mooi, kleurrijk en sprookjesachtig. Hier wordt wel expliciet een link gelegd naar onze wereld door de familie van Anna in moderne kleding af te beelden. Anna zelf is met haar rode mutsje en blauwe tuinbroek een geslaagde mix tussen een gewoon meisje en een sprookjesfiguur.

Leven tussen verschillende culturen (8+)

Toen ik acht was, was het lezen van boekjes over de zending (ik zat op een christelijk basisschool) een van de weinige manieren waarop ik in aanraking kwam met andere culturen. Het waren verhalen over dappere zendelingen en arme inboorlingen die gered en bekeerd moesten worden.

Tegenwoordig maken andere culturen voor veel kinderen deel uit van hun dagelijks leven. Toch is een multiculturele samenleving nog lang niet vanzelfsprekend. Dit boek probeert een bijdrage te leveren aan integratie en samenwerking. Het is ontstaan in samenwerking met een school in Brussel, waarop de meeste leerlingen van Turkse en Noord-Afrikaanse afkomst zijn.

Het verhaal gaat over Sien die vanuit een dorp naar de grote stad verhuist. In het begin vindt zij al die bruine kinderen bij haar in de klas maar vreemd. Langzaam aan merkt zij dat leven tussen verschillende culturen heel verrijkend kan zijn.

Het boek heeft overduidelijk een didactische doelstelling, wat niet noodzakelijk tot een goed leesbaar boek hoeft te leiden. Toch is het een lief verhaal, met prachtige kleurrijke illustraties. Ook prima te lezen buiten school om, en een stuk beter dan de zendingsboekjes die ik vroeger las.

Stotteren (10+)

Jac Linders putte voor dit boek uit zijn ervaring als logopedist en adem-therapeut. De hoofdpersoon is de elfjarige Oscar, die al op twee scholen is weggepest omdat hij zo verschrikkelijk stottert.

Het probleem wordt van alle kanten belicht: de gevoelens van de hoofdpersoon, zijn strategieën om het stotteren te onderdrukken, de goedbedoelde reacties van volwassenen, de pesterijen van zijn leeftijdsgenoten, het isolement, de oorzaak van het probleem (althans een deel daarvan) en een mogelijke oplossing. Met als moraal: wil je het probleem overwinnen, dan moet je beginnen met jezelf accepteren en de confrontatie met de buitenwereld aan durven gaan. Dit alles is ingebed in een vlot geschreven, spannend verhaal.

De 'boodschap' staat in dit boek voorop. Geen poëtische uitspattingen, onverwachte wendingen of fantasiefiguren. Maar wel: degelijke, realistische beschrijvingen, en een verhaal over een persoonlijk drama, geplaatst in een maatschappelijke context. Een verhaal dat op een vrij voorspelbare manier via een aantal dieptepunten naar een hoopvol einde loopt.

Door die recht-toe-recht-aan verteltechniek, gecombineerd met ouderwetse burgerlijkheid (volwassenen heten 'tante', 'vader' en 'u') en de enorme hoeveelheid leed waar de hoofdpersoon mee opgezadeld wordt (Oscar stottert niet alleen, maar heeft ook zijn beide ouders verloren en woont bij een nogal koele tante), doet het verhaal wel wat denken aan zo'n Amerikaans televisiedrama dat gebaseerd is op een waargebeurd verhaal. Maar dat soort drama kan af en toe heerlijk meeslepend zijn en dat geldt ook voor dit boek. Daarnaast heeft het boek natuurlijk een belangrijke toegevoegde waarde, omdat Linders op een aangrijpende manier laat zien hoe de wereld er voor een stotteraar uitziet.

Katinka Kersting
deBruin.Kersting@inter.nl.net

Archief kinderboeken-recensies in de Leeszaal.