Nieuwe kinderboeken

Wie nog verlegen zit om cadeau-suggesties voor jonge kinderen: lees hier de vierling die onze medewerkster selecteerde. Plus haar oordeel over boeken voor wat oudere kinderen. U kunt de ze nu ook online aanschaffen bij onze partner Proxis; u krijgt ze met een rekening bezorgd.

Vier cadeauboeken (2+)

Het 'verhaal' is heel simpel. Op elke dubbele pagina zien we een stuk van een weg. De weg is helemaal vol met mensen die met fietsen, skateboards, rolstoelen, bussen, maar vooral met auto's op weg zijn naar het strand. Per pagina steeds maar één zin, over een van de voertuigen. Alleen het laatste plaatje van het boek laat geen weg zien, maar het strand, dat helemaal vol ligt met de mensen die we eerder voorbij zagen komen.

De illustraties zijn totaal anders dan die van de meeste prentenboeken. De transportmiddelen en de mensen zijn in heldere kleuren in een naïeve stijl tegen een witte achtergrond geschilderd. Het is een ontzettend vrolijke, bonte stoet. Er passeren met hartjes en bloemen beschilderde busjes én snelle sportwagens. Jongeren in sportkleding én een Madonna met stralenkrans. Het geheel is een soort mix tussen Miami-beach, the sixties en Latijns-Amerika.

De gebouwen en het landschap op de achtergrond zijn in potlood getekend en al net zo vrolijk en frivool als de mensen en de auto's. En daarboven is een voortdurend lachend zonnetje te zien. Echt een boek waar je superblij van wordt.

Het boek vertelt het verhaal van Sam die 's nachts verandert in een sterrentovenaar. Met zijn sterrenkijker tuurt hij de hemel af, waar hij een dansende ster ontdekt. Zij is beeldschoon en danst voor hem. Hij tovert voor haar de mooiste bloemen die hij kent. Aan het einde van de nacht nemen ze afscheid tot de volgende nacht.

De plaatjes bij dit lieve sprookjesverhaal zijn neergezet in krachtige penseelstreken. Ook hier wordt de volle breedte van een dubbele pagina gebruikt om één beeld neer te zetten. De stevigheid van de illustraties contrasteert mooi met de tederheid van het verhaal. Tere figuurtjes in pasteltinten zouden het boek zoetsappig maken. Dat is nu absoluut niet het geval. Wat het wel is: een aanzet voor prachtige dromen.

Het gaat over een kroonprins die geen zin heeft om te trouwen. Op een dag is de oude koningin het zat. Ze wil voor de zomer met pensioen en praat net zo lang op de prins in tot hij toestemt in een bruiloft. Nu moet er alleen nog een geschikte kandidaat gevonden worden. Van heinde en verre komen prinsessen langs. Allemaal niet veel soeps. Uiteindelijk wordt de prins toch verliefd -- op de broer van een van de prinsessen. Ze trouwen, gaan daarna door het leven als Koning & Koning, en leven nog lang en gelukkig.

Linda de Haan en Stern Nijland stelden al schilderend, tekenend, knippend en plakkend dit prentenboek samen. Aan iedere plaat hebben ze samen gewerkt. Hun ratjetoe van technieken en materialen leveren charmant chaotische illustraties op. De personages hebben stuk voor stuk karakter. De koningin is een gezette, autoritaire, temperamentvolle tante, de prinsen stralen van verliefdheid en het groene prinsesje uit Groenland is met haar bril en vooruitstekende tanden op haar manier hartveroverend.

Een heerlijk kijkboek, en nog politiek correct ook.

Mats en de Moedmannetjes is het debuut van de Nederlandse Kate Schlingemann. De zorgen en de angsten van haar eigen zoontje liggen aan dit boek ten grondslag. Het gaat over Mats die niet naar de kapper durft omdat hij bang is voor de schaar. Maar dan ontmoet hij de Moedmannetjes. Dankzij hen krijgt Mats de kans om dapper te zijn en verdwijnt zijn angst. En hij weet, dat als hij ze weer nodig heeft, de Moedmannetjes altijd in de buurt zullen zijn.

De uitwerking in tekst van dit verhaal vond ik niet erg overtuigend. De zinnen lopen vrij stroef en er zitten een paar ongeloofwaardige elementen in. Zo gaat Mats alleen naar de kapper. En er worden overbodig veel zinnen gewijd aan de vraag hoe laat het is. Maar dit terzijde. Want in dit boek gaat het om de illustraties. En die zijn heel bijzonder.

Ingetogen en uitbundig
De kleuren zijn ingetogen; vooral bruin-, beige- en pasteltinten. Een uitzondering vormen de Moedmannetjes, zij hebben helgele laarsjes en rode capejes aan. Het zijn de Moedmannetjes die het boek voor een groot deel máken. Hoewel heel simpel getekend -- armen en benen zijn niet meer dan streepjes -- zijn ze heel overtuigend. Als je het boek uit hebt, zie je ze bij wijze van spreken door je eigen kamer lopen.

Het leuke is dat er steeds meer Moedmannetjes bijkomen. Op een geven moment krioelen ze werkelijk over de pagina. En ze halen de gekste dingen uit. Hierdoor kun je lang naar elke pagina kijken. Grappige details zoals origineel gevormde meubels en het vissenmotief dat steeds terugkomt, verhogen dit kijkplezier nog eens.

Neptantes en suikertantes, achternichten en regelneven (5+)

Daarnaast heeft het boek een bijbedoeling; het legt uit hoe een familie in elkaar zit. Kinderen hebben meestal al heel jong door dat ze met familieleden een andere band hebben dan met andere mensen die ze kennen. Maar hoe dat allemaal precies zit, is nog niet zo eenvoudig. Twee mensen kunnen bijvoorbeeld allebei familie van jou zijn, maar hoeven dan nog geen familie van elkaar te zijn. En soms wordt iemand familie die dat eerst nog niet was.

In het boek komen alle soorten familieleden aan bod. Tegelijkertijd komen ook alle varianten van gezinssamenstellingen en samenlevingsvormen voorbij. Want het standaardgezin is immers al lang niet meer de norm. Zo heeft Duifje een tante die samenwoont. Een opa en oma die gescheiden zijn. Een vriendje dat wees is en in een kindertehuis woont. Een vrijgezelle neef. Een oom die bij zijn moeder inwoont. Een tante een oom met een samengesteld gezin van vijf kinderen, waarvan twee uit vorige huwelijken, een gezamenlijk kind, een pleegkind en een adoptiekind. Het enige wat - opvallend genoeg - ontbreekt, is een relatie tussen twee mensen van hetzelfde geslacht.

Naast de 'technische' uitleg van een familieopbouw, laat het boek zien waarom familie speciaal is. Een familie kan geborgenheid bieden, geeft je bestaan een verleden en een toekomst en je helpt er achter komen wie je zelf bent.

Vragen van en voor kinderen over politiek 8+

Hoewel politiek misschien niet iets is waar de meeste kinderen het dagelijks over hebben, is het wel iets waar ze dagelijks mee te maken krijgen. Op de televisie en in de kranten wordt er over politiek gesproken. En de inrichting van onze samenleving wordt grotendeels bepaald door politiek. Toch zijn er weinig boeken die dit onderwerp op een voor kinderen begrijpelijke manier behandelen.

Dit boek wel. Het concept waar het boek op gebaseerd is - een vraag en antwoord structuur - werkt heel goed. Per dubbele pagina is er een onderwerp. Daaronder staan steeds een aantal vragen, zoals: mag je op meerdere personen stemmen, nemen ministers ook wel eens vakantie, heeft de paus ook met politiek te maken, wie is de baas van Europa, is een revolutie hetzelfde als een staatsgreep? De vragen zijn ontstaan tijdens brainstormsessies met kinderen op lagere scholen.

Elke vraag wordt in een overzichtelijk stukje tekst beantwoord. Door deze opzet kunnen heel gericht interessante vragen beantwoord worden en is het boek goed zapbaar. Waar nodig staat een kadertje met achtergrondinformatie. Het geheel is voorzien van foto's en humoristische illustraties. Tot dusver allemaal prima.

Het boek heeft jammer genoeg een groot nadeel. Het is verschenen bij een Vlaamse uitgeverij en gaat dus uit van de politieke situatie in België. Hierdoor zijn veel antwoorden voor Nederlandse kinderen eerder verwarrend dan verhelderend.

Kortom, voor Vlaamse kinderen een aanrader. Nederlandse ouders kunnen beter op zoek gaan naar een ander boek om hun kinderen politiek bewust te maken.

Historische roman (10+)

Het beschrijft het beleg van Alkmaar door de Spanjaarden in 1573. De Geuzen die met een list de stad binnenvallen, de dilemma's van het stadbestuur, de belegering door de Spaanse troepen, de toenemende honger en het uiteindelijke ontzet. De gebeurtenissen worden opgehangen aan de avonturen van de twaalfjarige Leida, dochter van een herbergier, en Klaas van der Mey, de elfjarige zoon van de stadtimmerman.

Naast de geschiedkundige feiten en een spannend verhaal (inclusief een ontluikende liefde tussen de twee hoofdpersonen), geeft het boek een mooi beeld van het dagelijkse leven in de 16e eeuw. Kroegen, straten, stegen, zwervers, kwakzalvers, eetgewoonten en openbare terechtstellingen worden uitgebreid beschreven.

En dan is er nóg een dimensie in het boek. Twee bijfiguren, de meester en de opa van Klaas, zijn rasechte vertellers. Aan de hand van mythologische verhalen lichten zij hun kijk op de gebeurtenissen in de stad toe. Op die manier passeren onder andere de halve Odyssee en het Gilgamesj-epos uit de Babylonische Mythologie ook nog even de revue.

Een boek met zoveel verschillende lagen raakt makkelijk uit balans. Bij dit boek gebeurt dat niet, en dat is knap. Alle informatie is heel vanzelfsprekend in de tekst opgenomen, waardoor het boek voordurend leest als een spannende roman. Terwijl je toch ontzettend veel te weten komt. Ook de mythologische verhalen werken niet vertragend. Ze zijn echter te vluchtig beschreven om het hoofdverhaal écht meer diepte te geven. Het zijn meer een soort toefjes extra informatie

Tot slot een leuk detail: één van de hoofdstukken uit het boek is geschreven door groep 7 van een Alkmaarse basisschool.

Katinka Kersting
katinka@ouders.nl

Archief kinderboeken-recensies in de Leeszaal.