Wat kost een kind?

Henk Boeke
maart/april 1998

NIBUD: GeldWijzer Kinderen tot 12 jaar.
1e druk, januari 1998
Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD)
Prijs: ƒ 16,-.
ISBN 90-70683-86-5

In het weekend van 14 en 15 maart overleed Benjamin Spock, de arts die het ultieme kinderhandboek van onze ouders schreef. Wat heeft dat met geld te maken, behalve dat de man steenrijk geworden moet zijn met al die miljoenen boeken die er van hem verkocht zijn? Alles. Dat wil zeggen, niet de dood van de mens Spock, maar wel zijn handboek.

De dood van Spock was voor verschillende media aanleiding om nog eens in te gaan op zijn belangrijkste punt: de herwaardering van de eigen intuïtie van ouders, en het zelfvertrouwen dat hij daarmee probeerde te kweken. Tegelijkertijd deed het boek precies het omgekeerde: het gaf eindeloos gedetailleerde instructies over hoe het allemaal moest, waardoor men uiteindelijk juist niet het beoogde zelfvertrouwen kreeg, maar voor elk wissewasje het boek ging raadplegen. "Jezus, rode pukkeltjes en lichte verhoging. Wat zegt Spock daarover?"

Met de GeldWijzer van het NIBUD verging het mij eigenlijk net zo. Enerzijds probeert het boek je een soort financieel zelfbewustzijn bij te brengen (in de inleiding wordt het zelfs een werkboek genoemd), terwijl er anderzijds tot op de cent wordt voorgeschreven hoe je je uitgaven moet calculeren. "Sascha van drie woont bij haar ouders en zusje. Om uit te rekenen wat haar ouders voor haar aan voeding betalen, nemen zij het bedrag per dag van ƒ 3,94 uit de tabel. Vanwege een verblijf in een vierpersoonshuishouden gaat van dat bedrag 11% af: ƒ 0,43. De totale uitgaven per dag zijn dus ƒ 3,51."

Depressief
Van het lezen van dit soort teksten word ik heel depressief. En moedeloos. En vooral heel onzeker. Werkelijke álles wordt in de GeldWijzer nauwkeurig becijferd. Van kledingkosten tot brillen en beugels, en van babykamer-behang ("Het NIBUD is uitgegaan van een kamer van 10 m2") tot de kosten van een weekend-verblijf. "...Voor het verblijf van vrijdagavond tot zondagavond (alleen voeding en energiekosten) zal een bedrag tussen de ƒ 25,- en ƒ 35,- ruim voldoende zijn. Maakt u echter ook andere kosten zoals reiskosten, kleding, speelgoed of aankleding van een kamer, dan kunt u een vergoeding hiervoor met behulp van hoofdstuk 1 apart berekenen."

Ook de credit-zijde van het ouderschap wordt ruimschoots behandeld: van kinderbijslag tot belastingaftrek en van halfwezen-uitkering tot bijzondere bijstand.

Naarmate het aantal details toeneemt, neemt mijn financiële bewustzijn steeds verder af. Per saldo krijg ik steeds meer het idee dat ik een financiële nul ben, die dit soort dingen nooit zelf zou kunnen bedenken en die gedoemd is persoonlijk failliet te gaan door gebrekkige kosten/baten-analyses. Terwijl ik in werkelijkheid juist heel goed met geld om kan gaan, nooit schulden heb, en altijd de tering naar de nering kan zetten. Dat komt, denk ik, doordat ik op de een of andere manier een gevoel ontwikkeld heb voor 'de grote lijn'. En dat is iets wat de GeldWijzer, zacht uitgedrukt, nou niet bepaald bewerkstelligt.

Onwaarschijnlijk lage bedragen
Er is nóg een oorzaak waardoor de GeldWijzer mij met negatieve gevoelens opzadelt. Dat zijn de lijstjes met produkten, diensten en bedragen. Die lijstjes vertonen zulke onwaarschijnlijk lage bedragen (ƒ 80,- voor twee wollen dekens, minder dan ƒ 5,- per uur voor een avond-oppas) dat ik denk: ik doe iets fout. Ik ga naar de verkeerde winkels en ik laat mij flessen door mijn lieve oppas. Wat allemaal beslist niet waar is. Ik winkel bewust (de HEMA is mijn beste vriend) en voor minder dan ƒ 7,50 per uur krijg je in Amsterdam echt geen oppas.

Het NIBUD had er goed aan gedaan om bandbreedtes aan te geven: van 'Zeeman' of 'in de provincie' enerzijds, tot 'baby-speciaalzaak' en 'in de Randstad' anderzijds. Met minima en maxima in twee kolommen naast elkaar, bijvoorbeeld. Zodat je een beetje een idee krijgt van de enorme prijsverschillen die er bestaan, in plaats van de indruk te geven dat alles tot op de cent nauwkeurig becijferd zou kunnen worden.

Penny wise, pound foolish
Met alle respect voor de enorme prestatie die de auteurs geleverd hebben (ik heb geen enkele omissie kunnen ontdekken, en zelfs de ingewikkeldste wettelijke regelingen zijn begrijpelijk verwoord), blijft er na lezing van de GeldWijzer vooral één indruk bij mij achter: penny wise and pound foolish.

Het NIBUD ontpopt zich als een echte bonenteller, die kundig is met kwartjes, maar weinig oog heeft voor het grote geld. "Laat u goed adviseren over de verschillende spaar- en verzekeringsvormen", staat er heel droog aan het eind van het boekje. Tja, en dat is nu juist mijn probleem. Wat is een goed advies en waar vind je dat?

Gister werd ik nog gebeld door mijn bank, met een aanbod voor een studieverzekering voor mijn kinderen. Was dat nou wel of geen goed aanbod? Daar geeft de GeldWijzer helaas geen antwoord op. Terwijl het wél om vele tienduizenden guldens gaat.

GeldWijzer Kinderen tot 12 jaar is verkrijgbaar door ƒ 16,- over te maken op Postbankrekening 36 87 00 van het NIBUD in Utrecht, onder vermelding van het bestelnummer: C17. In dezelfde reeks is ook verkrijgbaar: GeldWijzer Scholieren (prijs ƒ 16,50, bestelnummer C18). Binnen enkele weken verschijnt de Geldwijzer Alimentatie.

Henk Boeke, redactie Ouders Online
e-mail: redactie@ouders.nl