Terug naar overzicht Leeszaal

Zwem-ABC & kritiek

In oktober 1998 heeft de Nationale Raad Zwemdiploma's (NRZ) het Zwem-ABC in het leven geroepen. Een heel nieuwe benadering van zwemonderricht en er worden ook behoorlijk zware eisen gesteld. Het Zwem-ABC staat voor een speelse kindvriendelijke wijze van leren zwemmen. Er is veel aandacht voor zwemredzaamheid, maar zwemveiligheid en zwemvaardigheid staan voorop. In de eerste fase wordt vooral aandacht besteed aan het 'watervrij' maken van de kinderen. Dat is: spelenderwijs de eigenschappen van het water leren kennen. Veel spelletjes doen. Onder water zwemmen door poortjes door en dergelijke; de onderwateroriëntatie. Watervrij zijn kinderen als ze kunnen drijven op rug en borst. Dan gaat de tweede fase in; het leren voortbewegen en andere vaardigheden. Ze moeten maar liefst vier zwemslagen leren: de enkelvoudige rugslag, de schoolslag en borst- en rugcrawl. Bovendien leren ze veel zwemtrucjes, zoals duiken en onder water zwemmen door een gat in een zeil. Ook moeten ze met kleding aan kunnen zwemmen.Het einddoel is het behalen van diploma C; diploma's A en B zijn logische tussenstappen, pas bij C zijn kinderen geheel veilig en beheersen zij de zwemtechniek goed. Raad Zwemdiploma's: 'A' in 40 uur De heer Sprenger, woordvoerder van de NRZ, stelt dat voor het behalen van het diploma A 40 uren volstaat. In 100 lesuren is het complete Zwem-ABC haalbaar. Omgerekend zou dat neerkomen op minstens een jaar lang, een tweewekelijkse gang naar het zwembad bij een zwemles van een half uur. Een troostrijk vooruitzicht. Klopt dit met de werkelijkheid? In de praktijk lijkt het -- op z'n zachtst gezegd -- een rooskleurige voorspelling. Het A-diploma halen kost een vijfjarige vaak al meer dan een jaar. Er gaan dan ook stemmen op dat het Zwem-ABC niet deugt. Je hoort dat zowel van zwembadhouderszijde als van de ouders. Het zou klant-onvriendelijk zijn en onnodig lange wachttijden veroorzaken. Het vraagt meer moeite en inspanning van de badmeesters en ouders èn kost meer geld. De kosten van zwemlessen zijn gemiddeld ƒ 35,- per vier weken voor tweemaal een halfuur zwemles per week. Sommige zwembaden brengen ook nog adminstratiekosten in rekening van zo'n ƒ 45,-. Voor het afzwemmen moet je vaak nog apart betalen, plus de kaartjes voor de fans op de tribune. Dus reken maar uit dat eer je kind een volleerd zwemmer is, het aardig in de papieren kan lopen. Sprenger betreurt het dat de bewuste kritiek, afkomstig van acht zwembadhouders van het Groene Hart, zoveel aandacht heeft gekregen in de nationale pers. Hij vindt dat dit wegvalt tegen het merendeel van de aangesloten zwem-instellingen dat wel heel enthousiast is over het Zwem-ABC. Wel moet Sprenger erkennen dat de zwemlessen- nieuwe-stijl een behoorlijke aanslag op de ouders doen. Zijn oplossing: goede voorlichting aan het begin voorkomt een groot deel van de onvrede en stelt verwachtingspatronen bij. Hij benadrukt nog maar eens de noodzaak van goed zwemonderwijs en wil dat geen geweld aandoen omwille van het papiertje.

Alternatieven voor normale zwemles

Welke alternatieven zijn er voor de reguliere zwemles? Als eerste de spoedcursus. Dat kan bijvoorbeeld in Sportcentrum De Lunet in Naarden. In de zomervakantie bieden zij een zwemcursus van twee en een halve week voor kinderen vanaf 5 jaar. In groepjes van maximaal 8 kinderen wordt er in die twee en een halve week van maandag tot en met vrijdag van 8.45 tot 12.30 uur gezwommen. Wel met pauzes. Voor eten en drinken moet u zelf zorgen. Kosten ƒ 815,-. Er is een wachtlijst van een halfjaar. Vanaf 28 juli begint de eerste van de drie spoedcursussen. Er is geen garantie dat uw kind na deze spoedcursus ook in staat zal zijn om af te zwemmen. Wel kunnen kinderen in overleg doorleren tot het behalen van het A-diploma zonder extra kosten. De Lunet lijkt gespecialiseerd te zijn in snelcursussen. Naast deze zomervakantie-cursus zijn er intensieve cursussen van twee maanden, een aantal weekenden en tijdens de andere schoolvakanties. Het telefoonnummer vindt u onderaan dit artikel. Schoolzwemmen En dan is er nog altijd het ouderwetse schoolzwemmen. Molly Stam doet al 15 jaar de coördinatie van het schoolzwemmen in Amsterdam voor het Bureau Servicetaken Onderwijs (BSO). De motoriek is bij 7-, en 8-jarigen perfect ontwikkeld. De ideale leeftijd om het zwemmen snel te leren. Vandaar dat schoolzwemmen pas op die leeftijd (groep 4 en 5 van het basisonderwijs) wordt aangeboden als onderdeel van bewegingsonderwijs. Eerder beginnen met schoolzwemmen is hierom en om praktische reden niet haalbaar: 6-jarigen zijn veel minder zelfstandig en nooit weer op tijd weer in de bus terug. Voor kinderen die al wel eerder zwemmen hebben geleerd, moet het schoolzwemmen gezien worden als een opfris-cursus. Het gezegde 'jong geleerd oud gedaan' lijkt dus niet op te gaan. Kinderen verleren de zwemtechniek blijkbaar snel. Schoolzwemmen is in ieder geval wel goedkoop: de jaarlijkse bijdrage van de ouders ligt tussen de ƒ 50,- en ƒ 60,- gulden. Zwemvereniging Een andere betaalbare optie is om je kind lid te maken van een zwemvereniging. Je betaalt een jaarlijkse contributie van zo'n ƒ 200,-. Voor de zwemlessen zelf betaal je apart. Een van de geraadpleegde verenigingen berekende dat je voor het luttele bedrag van ƒ 480,- een diploma nieuwe stijl rijker bent. Zwembus zonder ABC In deze kleine empirische onderzoekstocht kwam ik het fenomeen 'De Zwembus' tegen: een rijdend zwembad van 12,5 bij 3 meter, watertemperatuur 30 C, met een duikplank, in een vrachtwagen met 30 wielen. De eigenaar en tevens bad-instructeur is wars van het Zwem-ABC en geeft zwemles oude stijl en maakt zijn eigen diploma's. Hij komt hiermee ongeduldige ouders tegemoet; zo vlug mogelijk zwemmen leren, daar gaat het om. Na 20 à 25 lessen van een uur zijn de kinderen watervrij. Gemiddeld zijn er 4 à 6 kinderen per groep en het kost ƒ 25,- per uur. Tijdens de zomervakanties is De Zwembus gesloten. De kans dat hij verschillende plaatsen in het land aandoet is klein. De motor rijdt namelijk 1 op 1. De Zwembus heeft een vaste stek gevonden in een loods in Hilversum.

Eigen ervaringen

De omgeving dwingt je soms als ouders om iets te doen wat je niet wilt. Zo ging mijn zoon van 5 op zwemles omdat zijn even oude neef en zijn grootste schoolvriend eraan begonnen. Zelf wilde ik dit leerproces liever uitstellen tot het schoolzwemmen. Maar goed, ik vond dat hij niet kon achterblijven. En zo begon hij in november vorig jaar in het Zuiderbad in Amsterdam. Wat zijn de ervaringen en vorderingen nu na 7 maanden zwemonderricht? Twee keer per week ga ik met zoon en niet-zwemmende dochter naar het zwembad. Vanaf het balkon slaan wij het gespetter en geploeter gade in een buitengewoon onaangename warme chloorlucht. Lichte wanhoop Na de eerste lessen in een groep van wel 14 kinderen met maar één badmeester begon bij mij al een lichte wanhoop te ontstaan. De eerste lessen werden namelijk eindeloos gevuld met springen naar de overkant als dolfijnen en tal van andere spelletjes. Het 'watervrij maken' kortom. Pas na een paar weken hoorden we dat het zwembad in augustus een jaar dicht gaat voor een forse renovatie. Maar, zo hield de badmeester ons een worst voor, ieder kind zou z'n diploma bijtijds halen. Extra lessen op de woensdagmiddag zouden daarbij moeten helpen. Gebrek aan individuele aandacht Inmiddels heb ik alle hoop op het behalen van het diploma vóór de sluiting laten varen. Mijn jongen doet erg z'n best. Hij is al na 5 maanden (!) watervrij verklaard en heeft zich nu een heel eigenaardige rugslag eigen gemaakt. Hij ligt op zijn rug, handjes in de zij, trekt zijn beentjes in en blijft zo roerloos liggen, dan sluit hij eindelijk de benen waarbij zijn hoofd even uit het water rijst. Een fenomenaal gezicht. Maar de steeds wisselende badmeesters besteden in het geheel geen aandacht aan het bijstellen van deze merkwaardige slag. Onbegrijpelijk en buitengewoon ergerlijk is dit gebrek aan individuele aandacht. De groepen zijn gewoon te groot en de onderlinge niveaus van de kinderen verschillen te veel. Het Zuiderbad is duidelijk een misgreep geweest en wij zoeken naar alternatieven voor na de zomervakantie. Hoe jonger hoe langer Op het Ouders Online-Forum in de rubrieken Algemeen en Kleutertijd zijn enthousiaste verhalen over zwemles te vinden. Maar ook een behoorlijke klaagzang over de zwemles. Ook voor andere moeders lijkt het een gebed zonder eind te zijn: jarenlang twee keer per week naar het zwembad. Zo heeft Simone een dochtertje van bijna zes en beiden vertoeven al 2 jaar menig uurtje in het zwembad. Al ƒ 1.000,- kwijt en nog steeds geen diploma in zicht. Inmiddels heeft ze het point of no return bereikt. Ook wordt aangevoerd dat coördinatie en motoriek een niet onbelangrijke rol spelen bij het zwemmen onder de knie te krijgen. Vanaf 5 jaar is die coördinatie pas aanwezig, eerder met zwemles beginnen heeft niet zoveel zin. Zwemles is een aanslag op je tijd en je portomonnee. Met een behoorlijk portie engelen-geduld en luchtige kleding sla je je er uiteindelijk wel doorheen. En wellicht is het een schrale troost dat je met velen in hetzelfde schuitje zit. Opvallend is dat kinderen zelf, mijn kind althans, in het geheel niet klagen over zwemles. Zij beleven er veel plezier aan. En daar is het ons toch ook allemaal om te doen?

Namen en telefoonnummers

De Nationale Raad Zwemdiploma's (NRZ) in Doorn, (0343) 518118. Naast het verstrekken van informatie over landelijke zwemlesmogelijkheden geven zij ook voorlichtingsmateriaal uit. Onder meer de Zwem-ABC-krant waarin alle diploma-eisen vermeld staan. Sportcentrum "De Lunet", Sportfondsen - Naarden, (035) 6940620. Zwemvereniging D.J.K. ZAR, Amsterdam, (020) 6826026. De Zwembus, Hilversum, (035) 6235577. Nicoline Veenma redactie@ouders.nl.

Copyright © 1996-2009 Ouders Online, alle rechten voorbehouden

Uitsluiting aansprakelijkheid
Pagina voor het laatst bijgewerkt op: 28 juni 2009