Meld je hier aan voor de gratis webinars tijdens De Week van de Opvoeding

30 mei 2003 door Niels Overzee

De No Blame methode

De No Blame methode is een anti-pestmethode voor scholen. In dit artikel wordt uitgelegd wat pesten eigenlijk betekent, en hoe de No Blame methode daarop inspeelt.

Als ouder kunt u via uw kind geconfronteerd worden met pesten op school. Dat kan op verschillende manieren:

  • bijvoorbeeld doordat uw kind iets vertelt over onaardig gedrag van andere kinderen;
  • misschien merkt u dat uw kind ongelukkig is, of dat het angst heeft om naar school te gaan;
  • soms merkt u dat uw kind met blauwe plekken thuiskomt;
  • er kunnen spullen van uw kind verdwenen of beschadigd zijn;
  • het kan zijn dat u merkt (of hoort) dat uw kind zich agressief of onaardig gedraagt ten opzichte van andere kinderen;
  • misschien hoort u dat uw kind betrokken is bij een groepje waarvan één of meer kinderen pestgedrag vertonen.

Wat is pesten?

We spreken van pesten als een kind zich al langer ongelukkig voelt omdat het regelmatig geconfronteerd wordt met vervelend of agressief gedrag, als het wordt geplaagd of buitengesloten van de sociale groep (school, klas, etc.).

Pesten is niet aan leeftijd gebonden. Zodra mensen in een sociale groep komen, kan het voorkomen. Dit betekent dat pestgedrag voorkomt vanaf de peuterklas tot in het verzorgingshuis. Elke keer dat er een nieuwe rangorde gevormd moet worden, bestaat de kans dat dit proces ontaardt in pesten.

Pesten is erg vervelend en het komt veel voor. In die zin is het ook een "gewoon" verschijnsel, veel kinderen krijgen er op één of andere manier mee te maken gedurende hun schooltijd. Soms zijn kinderen extra kwetsbaar doordat ze zich onderscheiden van hun groep, maar in principe kan het ieder kind overkomen. Wij spreken dus niet van pesten als het gaat om incidenten, hoe ernstig die soms ook kunnen zijn.

Conflict

Wij zien pesten als een vorm van conflict. Het woord conflict heeft voor veel mensen een ernstige of heftige gevoelsbetekenis. Toch zijn conflicten in menselijke relaties vaak onvermijdelijk. Ook kinderen moeten onderling leren om met elkaar om te gaan en hebben ze de behoefte zich met elkaar te meten. Vergelijk het maar met jonge apen die al stoeiend tot een zekere rangorde komen binnen de groep. Het probleem met pesten is echter dat dit proces uit de hand kan lopen en kinderen schade kan berokkenen.

Het is aan ons volwassenen om begeleidend op te treden. Zo kunnen we ervoor zorgen dat iedereen op school zich veilig kan voelen. Ouders hebben daarin de verantwoordelijkheid om tijdig te signaleren dat er iets aan de hand is. Scholen dienen op een effectieve manier op te kunnen treden, in ernstige gevallen moet dat samen met de ouders.

Macht

Pesten gaat over macht. Het pesten voorziet in de behoefte van iemand om zich machtig te voelen en helpt zo'n persoon zich een (hogere) plaats in de rangorde te verwerven.

We merken dat kinderen dat ook kunnen en erg goed zelfs. Kinderen hebben ook behoefte aan macht. Wat wij kunnen doen, is een creatieve manier vinden om aan die behoefte tegemoet te komen zonder dat anderen daar schade van ondervinden.

No Blame methode

De No Blame methode geeft leerkrachten alle vaardigheden in handen om kinderen te helpen om er zelf achter te komen hoe ze hun machtsbehoefte op een positieve manier kunnen invullen. Dat gebeurt op een manier die voor kinderen heel toegankelijk is en zonder allerlei moralistische aanwijzingen, omdat die – hoe goed bedoeld ook – vaak weerstand oproepen.

Concreet betekent dit dat kinderen gestimuleerd worden om anderen te helpen in plaats van ze te pesten. Als je dat op de juiste manier doet, blijkt dat heel erg goed te kunnen en erg effectief te zijn.

In landen als Engeland en Zwitserland is er al veel ervaring opgedaan met deze methode. Hij heeft tot positieve resultaten geleid, mede omdat hij zo eenvoudig toe te passen is.

Wat kunt u zelf doen?

Zoals we eerder al aangaven, kan uw kind op verschillende manieren bij pesten betrokken zijn. Het kind kan gekwetst en overstuur zijn omdat het getuige is geweest, of omdat het zich op een zodanige wijze gedraagt dat het anderen schaadt. De eerste en belangrijkste stap is dan om goed te luisteren en uw kind de ruimte en de tijd te geven zich uit te spreken.

Wanneer u ontdekt dat uw kind op enigerlei wijze betrokken is bij pesten op school, maak dan een afspraak met school en bespreek het probleem. Probeer kalm en positief te blijven. Pesten is een alledaags probleem en het allerbelangrijkste is om op een constructieve manier samen te werken met de leerkracht(en) om de situatie te verbeteren.

Als de school geen effectief anti-pestbeleid heeft, of alleen kan reageren met straffen en schorsen, suggereer de leiding dan om informatie bij ons in te winnen. U vindt onze gegevens en meer informatie op onze website: www.noblame.nl.