Home » Artikelen » Moet ik mijn dochter nu wel of niet laten inenten

Moet ik mijn dochter nu wel of niet laten inenten?

Door:

Henk Boeke

Ouders Online zet alle feiten op een rijtje, en legt uit hoe je daar tegenaan kunt kijken. Zodat u zelf de juiste beslissing kunt nemen.

Eerst een wedervraag, om de gedachten te bepalen. Fietsen u en uw kinderen allemaal met een valhelm? Zo niet, waarom dan eigenlijk niet? U weet toch dat er een geweldige gezondheidswinst mee te behalen valt? Minder doden, minder hersenletsel, enzovoorts...

Waarom doet u het dan toch niet? Omdat er vooral vanuit epidemiologisch oogpunt – dus statistisch, zeg maar – gezondheidswinst te behalen valt met zo'n helm. U persoonlijk, als individu, zegt dat niet zo veel. Pas wanneer u er zelf mee te maken krijgt, bijvoorbeeld bij een ongeluk bij u in de straat, gaat u actie ondernemen.

Bij de discussie over het al of niet inenten van meisjes tegen baarmoederhalskanker, ook wel de maagdenprik of hpv-vaccinatie genoemd, gaat het óók om de manier waarop je aankijkt tegen grote en kleine getallen:

  • voorstanders, zoals de Gezondheidsraad en de overheid, prijzen de vaccinatie aan vanuit epidemiologisch perspectief (de grote getallen dus), zowel qua effectiviteit als mogelijke risico's;
  • tegenstanders, zoals de Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken, redeneren op basis van specifieke gevallen en individuele ervaringen. Of omdat er nog zo veel onzeker en onbekend is, waarbij meer waarde wordt gehecht aan wat we niet weten dan aan wat we wel weten.

Daarnaast heb je nog een grote groep mensen die niet voor of tegen zijn, maar het gewoon nog niet weten. Die vragen ons om 'de feiten'. Die feiten zullen we hieronder geven, maar we zeggen er uitdrukkelijk bij dat geen van die feiten een antwoord geeft op de vraag of je het nou wel of niet moet doen. Het is maar net hoe je er tegenaan kijkt, dus hoe zwaar je welke feiten laat wegen. Wel zullen we, waar mogelijk, aangeven hoe we zelf tegen de feiten aankijken.

Twee discussies

Om 'de feiten' op hun waarde te kunnen schatten, moeten er twee discussies heel goed uit elkaar gehouden worden:

  • de vraag of de hpv-vaccinatie al dan niet in het Rijksvaccinatieprogramma ondergebracht moet worden (of beter: 'had moeten worden', want de hpv-vaccinatie zit inmiddels al in het RVP);
  • de vraag of je je eigen kind nu wel of niet moet laten vaccineren.

Sommige feiten hebben betrekking op de eerste discussie en andere op de tweede. We raden u dan ook aan om dit altijd goed uit elkaar te houden, als u zelf gaat nadenken of discussiëren.

De eerste discussie hebben we vorig jaar al behandeld. Zie: Is de maagdenprik overdreven of niet? Ons antwoord was toen: we weten het niet. Feit is wel dat het advies van de Gezondheidsraad om de hpv-vaccinatie op te nemen in het RVP, strijdig is met minstens vier van de zeven criteria die ze zelf gedefinieerd hebben. En dat de farmaceutische industrie er een groot belang bij had om de vaccinatie erdoor te krijgen. Maar voor ons was dat destijds nog onvoldoende reden om tegen te zijn. Onder andere omdat we niet wisten of 'onrustige uitstrijkjes' nu wel of niet onder baarmoederhalskanker in de statistieken komen.

Na ons artikel, dat we publiceerden in april 2008, is er het een en ander gebeurd. In september van dat jaar verscheen er bijvoorbeeld een spraakmakend artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (ntvg), onder de titel: Onvoldoende gronden voor opname van vaccinatie tegen Humaan papillomavirus in het Rijksvaccinatieprogramma. Daarin werd beargumenteerd dat het eigenlijk nog te vroeg was om de hpv-vaccinatie op te nemen in het RVP.

Inmiddels zijn er steeds meer deskundigen en organisaties die zich aansluiten bij dat oordeel. Ook wij vinden nu dat het te snel is gegaan, met name omdat er nog te veel onbekend is over de effectiviteit en de risico's, zowel op korte als langere termijn.

Maar nogmaals: het gaat daarbij alleen om de vraag 'opnemen in het RVP of niet'. Dat staat los van de vraag of je het zelf moet doen of niet.

Waardoor wordt baarmoederhalskanker veroorzaakt?

Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door een infectie met het humaan papillomavirus (hpv). Het virus wordt overgedragen door seksueel contact.

Er zijn meer dan 100 verschillende varianten van het virus. De twee belangrijkste varianten (HPV 16 en HPV 18) veroorzaken ongeveer driekwart (70%) van alle besmettingen. De vaccinatie is gericht op deze twee varianten.

Hoe groot is het gevaar op baarmoederhalskanker?

Baarmoederhalskanker kan weliswaar ernstig (namelijk dodelijk) zijn, maar komt relatief weinig voor. Jaarlijks worden ongeveer 600 nieuwe gevallen gezien.

Ter vergelijking:

  • baarmoederhalskanker - 600 gevallen;
  • borstkanker - 11.800 gevallen;
  • darmkanker - 4.700 gevallen;
  • longkanker - 2.900 gevallen.

Onduidelijk is echter wat onder 'baarmoederhalskanker' verstaan moet worden. Het is een glijdende schaal en geen ja/nee-uitslag. Uitstrijkjes geven een zogenaamde Pap-waarde, die iets zegt over de mate waarin de cellen afwijkend zijn. De waarden kunnen variëren van Pap 0 (uitstrijkje niet goed te beoordelen) tot Pap 5 (cellen sterk afwijkend), met allerlei tussenliggende waarden, zelfs op subniveau (Pap 3a - licht afwijkend, Pap 3b - iets meer afwijkend).

Het aantal sterfgevallen is op dit moment (dus zonder de vaccinatie) ongeveer 200 per jaar.

Met welk middel wordt er gevaccineerd?

Voor het geval u zelf wilt Googelen op de eigenschappen en effecten van het gebruikte vaccin, moet u natuurlijk weten om welk vaccin het gaat.

Op dit moment zijn er twee vaccins beschikbaar:

  • Cervarix - van GlaxoSmithKline;
  • Gardasil - geproduceerd door Merck en verkocht door Sanofi Pasteur.

De verschillen hebben onder andere betrekking op de gebruikte hulpstoffen. Nederland heeft gekozen voor Cervarix, onder andere vanwege de prijs.

De vaccinatie moet in totaal drie keer gegeven worden. Vandaar die i-Pods die sommige GGD'en aanboden als lokkertje om ook de herhaalprikken te komen halen. Als meisjes maar een of twee keer komen, is het weggegooid (belasting-)geld.

Hoe effectief is het vaccin?

Volgens het RIVM kunnen er met vaccinatie 100 levens per jaar worden gered.

Prof. dr. ir. Flora van Leeuwen, epidemioloog van het Nederlands Kanker Instituut, betwijfelt of dat aantal van 100 geredde levens gehaald zal worden. Ten eerste gaat het RIVM ervan uit dat er geen hervaccinatie hoeft plaats te vinden en ten tweede bestaat de kans dat de plaats van HPV 16 en HPV 18 ingenomen zal worden door andere varianten van het virus.

Hoe veilig is het vaccin?

Over de bijwerkingen zegt het RIVM:

Behalve van de prik zelf, merk je meestal niets van de inenting. Sommige meisjes hebben kort na de inenting last van pijn, jeuk, een rode huid of een verdikking op de prikplek. Ook kun je koorts of hoofdpijn krijgen. De meeste klachten zijn mild en gaan vanzelf weer weg.

Oftewel: niks aan de handa. Ook allerlei andere zorgen over de veiligheid van het vaccin, variërend van anafylactische shocks tot sterfgevallen, zijn volgens het RIVM niet reëel. Zie: Fabels en Feiten.

We hebben geen enkele reden om te twijfelen aan de reactie van het RIVM op alle indianenverhalen. Dat neemt echter niet weg dat niemand, ook het RIVM niet, weet wat de effecten op de langere termijn (langer dan 6 à 7 jaar) zullen zijn. Het vaccin is nog maar zo kort beschikbaar dat er domweg niemand is die kan zeggen wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren.

Maar er zijn toch meisjes overleden?

Er zijn berichten uit Amerika dat er meisjes zijn overleden na de hpv-vaccinatie. Die berichten zijn juist, maar op zich hoef je je er geen zorgen over te maken. Ten eerste weet niemand of er een oorzakelijk verband was (daarna hoeft nog niet te betekenen daardoor) en ten tweede: áls er al een verband is, dan is dat nog steeds geen reden tot zorg.

Bij alle medische ingrepen kunnen er dingen fout gaan. Je kunt bijvoorbeeld overlijden op de operatietafel; die kans bestaat. De meeste mensen nemen dat risico echter voor lief, omdat niet-opereren nog grotere risico's met zich mee zou brengen.

Wat doet het vaccin bij 12 à 13-jarigen?

Het vaccin is getest bij meiden en vrouwen van 16 tot 25 jaar. De vraag is dus wat het doet bij meisjes van 12 tot 16 jaar. Het RIVM hanteert hiervoor de zogenaamde bridging studies (brugstudies).

De meeste deskundigen, ook zij die kritisch staan tegenover de hpv-vaccinatie, maken zich hier geen zorgen over. Bridging studies zijn onderzoeken waarbij wordt nagegaan in hoeverre je onderzoeksgegevens van bekende groepen kunt extrapoleren (doortrekken) naar onbekende groepen. In dit geval is het doortrekken van gegevens volkomen acceptabel.

Let op: bridging studies kunnen wél gebruikt worden om de lijn terug te trekken (van 16 naar 12 jaar) maar niet om de lijn door trekken naar de toekomst. Niemand kan dus voorspellen wat de effectiviteit en veiligheid op de lange termijn zijn.

Welke alternatieven zijn er beschikbaar?

In plaats van vaccineren kun je denken aan:

  • uitstrijkje;
  • veilig vrijen (met condoom);
  • monogame seks;
  • besnijden;
  • gezonde voeding;
  • helemaal niets doen.

Hieronder behandelen we al deze opties.

  • Uitstrijkje - Alle deskundigen zijn het erover eens dat het huidige bevolkingsonderzoek (uitstrijkje om de 5 jaar) gehandhaafd moet blijven, of je nou wel of niet vaccineert. Het uitstrijkje is verantwoordelijk voor een halvering van het aantal kankergevallen in de afgelopen jaren. Het is echter geen alternatief voor vaccineren, omdat het een maatregel achteraf is, en niet vooraf, zoals vaccineren dat wel is. Als het uitstrijkje uitwijst dat er iets mis is, moet er medisch ingegrepen worden. Dat kan belastend zijn.
  • Veilig vrijen (met condoom) - Dat is en blijft de belangrijkste vorm van preventie, al geeft het natuurlijk geen 100% garantie. Geen enkele vorm van preventie geeft 100% garantie, ook vaccineren niet (bij geen enkele ziekte).
  • Monogame seks - Geen seks voor het huwelijk en daarna monogaam door het leven gaan lijkt veilig, maar is het niet. De christelijke hoogleraar prof.dr. Wolter Oosterhuis (hoofd pathologie van het Erasmus ziekenhuis in Rotterdam) die dit zei in het Nederlands Dagblad, kreeg meteen de wind van voren van een aantal christelijke vrouwen met baarmoederhalskanker, die hem erop wezen dat zij zelf wel volgens de regels geleefd hadden, maar hun man niet.
  • Besnijden - Waarschijnlijk helpt het besnijden van jongetjes tegen baarmoederhalskanker bij vrouwen, al wordt daar in de medische wereld ook aan getwijfeld, getuige een artikel in het gerenommeerde New England Journal of Medicine. Bovendien weet je natuurlijk niet vooraf met welk vriendje je dochter thuiskomt.
  • Helemaal niets doen - Sommige mensen zeggen dat vaccinatie niet nodig is omdat een hpv-infectie vanzelf verdwijnt. Dit is een geval van 'de klok en de klepel'. Veel mensen raken besmet met het hpv-virus, zonder dat dat tot kanker leidt. Net zoals je besmet kunt raken met het hiv-virus, zonder dat dat tot aids leidt. Maar het kan wel.

Wat doen artsen zélf?

We vroegen een aantal artsen: zou je je eigen kind laten vaccineren? En allemaal zeiden ze iets anders. Je hebt optimisten die vooral de voordelen zien, en je hebt pessimisten die vooral de nadelen zien.

Kortom: wedstrijd onbeslist.

Henk Boeke

is redacteur van Ouders Online.

Reacties

LindaPereboom

Pff ik sta momenteel ook samen met mijn dochter voor de keuze, inenten of niet. Veel voor en ook veel tegens gelezen. Ik ben er nog niet uit.

Ad Hombre

Ik kende twee vrouwen/moeders/zusters/dochters die er een uiterst onaangename dood aan zijn gestorven. Makkelijke keus. Was er maar een even werkzaam vaccin tegen prostaatkanker.

MamavanSenH

Mijn dochter is nog lang niet die leeftijd maar heeft tot nu toe (net als mijn zoon) geen enkel vaccin gekregen en die gaat ze ook niet krijgen. Dus met 12 jaar zal ze deze ook niet krijgen. Er word nog steeds geen uitgebreid en eerlijk onderzoek naar de veiligheid van vaccins, de lange termijn gevolgen en ernstigere bijwerkingen dan wat koorts (zie hierboven ook weer in deze tekst. Meisjes overleden na het vaccin, word er meteen vanuit gegaan dat het daar heus wel niet door zal komen maar dat ze NA het vaccin zijn overleden en niet DOOR het vaccin. Zou fijn zijn als dat eens onafhankelijk onderzocht zou worden, net als alle andere ernstige gevolgen die gemeld worden, en dat zijn er echt heel wat). Ik ga mijn kinderen neit blootstellen aan zo'n onbekend risico.

Angela67

Mama van S en H, ach, wat kan ik zeggen. Je komt zo intelligent over maar als ik dit soort onzin lees . . Gebruik het archief van dit forum om de diverse topics over dit onderwerp eens goed door te lezen. Zowel jouw 'argumenten'als tegenwerpingen en uitleg komen uitgebreid aan bod. Voor je kinderen hoop ik dat je je amateuristische inzichten bijstelt.
gr Angela

Joris

Ik ben vader van een dochter en natuurlijk kijk ik naar de kleine aantallen. Alle ouders denken na over de veiligheid van precies hun kind. Daar zou ook de hele vaccinatiecommunicatie op gefocussed moeten zijn.

De hamvraag is natuurlijk: Hoe groot is het risico op overlijden door baarmoederhalskanker en wat zijn de opties om er iets aan te doen.

En als het vaccin dan ter sprake komt tussen de verschillende opties, zou ik benieuwd zijn naar het onafhankelijk verkregen bewijs, door placebo gestuurd en herhaald longitudinaal onderzoek, met ook echt onafhankelijk denkende onderzoekers en budget dat gegarandeerd onafhankelijk is van vaccinproducenten, dat het HPV-vaccin Cervarix veilig is voor mijn dochter. Of tenminste voor vergelijkbare mensen. Geeft u mij om te beginnen één url daarvan, naar bijv. een gerenommeerd wetenschappelijk tijdschrift.

Mocht dat bestaan, dan ben ik ook nog geïnteresseerd in een url naar een onderzoek met vergelijkbare voorwaarden, dat aantoont dat het goed werkt.

En daarna een dito discussie waarbij alle methoden op het risico om baarmoederhalskanker te verlagen, vergeleken worden. Denk daarbij bijv. aan veilige seks, niet roken, gezonde voeding, uitstrijkjes en indien bewezen, vaccineren.

Overigens kan ik me ook best verplaatsen in de wat grotere aantallen. Per jaar zijn er 2000 ziekenhuisopnamen van kinderen met letsel door vallen van een fiets. Soms blijvend, vaak hersenletsel. een flinke schoolklas vol overleeft het niet. bron: medisch contact http://tinyurl.com/prjuxd4

Het gevaar en het risico op dat gevaar is dus vrij helder. Dat we er niet massaal op aanslaan heeft er wellicht mee te maken dat we er niet al te zeer voor worden bang gemaakt. Er is geen folder in de bus gekomen van het RIVM hierover, geen oproep als je 2 wordt, geen herhalingen, er is geen organisatie die je gratis een fietshelm aanmeet en een ipods meegeeft. Waarom eigenlijk niet? Statistisch kan het uit, toch? En dat wij, individuele burgers nu toevallig niet rationeel aanslaan op een pittig gevaar én gekoppelde grote kans op dat gevaar, is hierboven verklaard. Maar de overheid zou toch beter moeten weten?

Of spelen er andere belangen? Graag zien we als ouders een volledig Verantwoordelijk Integer en Transparant overheidsbeleid t.a.v. alle gevaren die de overheid meent te zien, én hun gespecificeerde risico's en opties om ons te wapenen.

Nah, morgen maar weer fietsen zonder ipod, ehh, helm...

Redactie Ouders...

Er bestaan geen aanwijzingen voor 'desastreuze gevolgen'. Er kunnen bijwerkingen optreden, maar die zijn mild (zoals een pijnlijke arm na het prikken, etc.)

Rolien

"In totaal traden bij 8228 meisjes bijwerkingen op na het HPV-vaccin, waarvan 2587 waren aangemerkt als ‘serieus’. De waakhond zei dat het in werkelijkheid gaat om veel meer bijwerkingen omdat veel gevallen niet worden gemeld."- volgens het artikel.

skik

Rolien, de site waar jij naar linkt beweert ook dat je maag- en botkanker kan genezen door driemaal daags een eetlepel honing met kaneel te nemen. Zegt genoeg over de geloofwaardigheid lijkt me.

Artikel

Op zich geen verkeerd artikel, m.u.v. dit stukje:

"Dat neemt echter niet weg dat niemand, ook het RIVM niet, weet wat de effecten op de langere termijn (langer dan 6 à 7 jaar) zullen zijn. Het vaccin is nog maar zo kort beschikbaar dat er domweg niemand is die kan zeggen wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren."

Een kenmerk van een vaccin is dat het maar heel kort werkt op het lichaam. De werkzame stoffen worden al snel weer uitgestoten. Het geeft het immuuunsysteem echter een prikkel waardoor immuniteit wordt ontwikkeld. Ook al zitten er gifstoffen in zo'n vaccin, we kennen de thiomersal verhalen, dan ben je die zeer snel weer kwijt. Dit in tegenstelling tot bijv. de anti-conceptiepil die je iedere dag slikt.

Volgens mij zijn er *wel* gevallen bekend van acute adverse reacties of zelfs besmettingen op vaccins, maar juist van die reacties op langere termijn is volgens mij nog *nooit* iets gebleken bij alle andere vaccinaties die de mens heeft toegepast.

Dus, nee, de effecten over 6-7 jaren waren niet bekend (het is nu overigens 5 jaar na het artikel dus nu zijn het wel bekend), maar er is echt geen reden om te verwachten dat die plaats zullen vinden.

We kunnen ons nu natuurlijk weer zorgen gaan maken over de effecten over 20 jaar. En, inderdaad, niemand, ook het RIVM weet dat. Wat we wel weten is dat lange termijn nadelige effecten *zeer* onwaarschijnlijk zijn op basis van ruim 200 jaar ervaring met vaccins!

Redactie Ouders...

Laatste nieuws:
Het Europees geneesmiddelenbewakingscomité heeft de herbeoordeling van de HPV-vaccins afgerond. De conclusie is dat er geen bewijs is gevonden voor het verband tussen vaccinatie met deze vaccins (Cervarix, Gardasil/Silgard en Gardasil 9) en het ontstaan van complex regional pain syndrome en het postural orthostatic tachycardia syndrome. Ze zien daarom geen reden om de toepassing van HPV-vaccins te veranderen of de productinformatie aan te passen en concluderen dat de voordelen van de HPV-vaccins blijven opwegen tegen de risico's.

Bron: College ter beoordeling geneesmiddelen, 5 november 2015. Zie:
http://www.cbg-meb.nl/actueel/nieuws/2015/11/05/herbeoordeling-geen-bewi...

Nan

BESNIJDEN?!!! Hoe kun je stellen dat het afhakken van een stuk van de penis een goed idee is, terwijl zelfs een leek kan concluderen dat dat niet gaat helpen. Als dat zou helpen, dan zou het aantal HPV gerelateerde baarmoederkanker in America velen malen lager zijn dan in Nederland. Dat is niet zo. In America werden jongetjes nog standaard gemutileerd. Dat jullie dit soort gezondheids advies geven en mythes blijven ondersteunen die ervoor zorgen dat jongetjes moedwillig en levenslang beschadigd worden vind ik echt shockerend.

Als het al waar zou zijn dat het echt significant scheelt, dan zou je ook je dochters kunnen leren een condoom te gebruiken en dan komt zij niet in aanraking met waar jij zo bang voor bent onder de voorhuid van de man.

Maar er is duidelijk geen bewijs voor minder kanker in relatie tot het wegsnijden van een belangrijk onderdeel van de genitaliën van een man.
Er is wel heel veel bijgeloof hierover en het is al 1000-den jaren oud.
Men onderschat zwaar de nadelen en gevolgen van een besnijdenis.

Redactie Ouders...

Er zijn aanwijzingen dat een besneden penis het risico op sommige soa's, waaronder syfilis en hpv, kan verminderen. Vrouwen die een besneden partner hebben, zouden daardoor minder risico lopen dan vrouwen met een onbesneden partner. (Bron: Soa Aids Nederland.)

Het was geen tip, maar gewoon een feitelijke melding. We hebben het dus zeker niet aangeraden, maar gewoon gemeld. We zullen deze melding dus niet verwijderen.

Over het besnijden van mannen (of jongens) hebben wij verder geen oordeel. (Wel over het besnijden van meisjes, maar dat is een heel ander onderwerp.) Overigens wordt er bij een besnijdenis geen 'deel van de penis afgehakt'. Deze ingreep verloopt anders.

Vriendelijke groet,
Henk Boeke (Redactie Ouders Online)