Home » Forum » Auteursrecht en e boeken

Auteursrecht en e-boeken

Ben jij al begonnen met seksuele opvoeding?

Of wil je weten hoe je dit kunt aanpakken? Deel jouw ervaringen hier!

26 berichten / 0 nieuw
Nieuwste reactie
Tihama
Auteursrecht en e-boeken

Hoi

Ik heb vorig jaar een e-reader aangeschaft. Boeken gedownd via Gutenberg, paar boeken gekocht en nog een paar via de bieb met DRM. Het downen via Gutenberg was trouwens wel grappig, want ik kwam er opeens toe om boeken te lezen, die ik al jaren van plan was (Eline Vere, Flatland).

Ik vond de boeken die ik gekocht had belachelijk hoog geprijsd. Ze schelen amper 10% met de papieren variant, terwijl het werkelijke verschil in kosten veel groter is.

Nu was het vroeguh zo dat ik voor de vakantie altijd een stuk of 20 boeken bij de bieb leende. Gelezen, klaar en weer terug. Maar met e-boeken kan dit niet. Je mag er bij onze bieb maar 4 lenen en via de DRM lopen die na 4 weken automatisch af. Je kunt dus ook niet tijdens de vakantie een e-boek 'terugbrengen' en een nieuwe lenen. Onze bieb geeft overigens ook links naar andere gratis legale sites.

Nu vroeg ik me het volgende af: als ik nu een gewoon boek leen bij de bieb, dat zet ik hier thuis in de kast tijdens de vakantie. Daarna download ik datzelfde boek via een van de vele illegale manieren. Ik lees het in de tijd dat ik het geleend heb van de bieb. Na de vakantie breng ik het geleende papieren boek terug en ik delete de illegale download weer.

Heb ik dan technisch voldaan aan de auteurswet?

Tihama

Lis@
Is niet van toepassing

Downloaden voor eigen gebruik mag nog steeds legaal. Je mag het dan weer niet uitlenen of weggeven aan derden. :-)

Uploaden is verboden, dus de aanbieders van deze sites zijn illegaal bezig.

Wij hebben ondertussen 8000 boeken :-)

krin
Netjes

Het hoeft misschien niet, zoals Lis@ zegt, maar op jouw voorgestelde manier krijgt de schrijver/vertaler (en uitgever) via de leenrechtvergoeding in elk geval nog iets voor zijn werk.
Mij doet het verontschuldigen van (semi-legaal) downloaden van auteursrechtdingen vaak denken aan het kopen van een gestolen fiets; je laat iemand anders de misdaad plegen en wast er zelf je handen van schoon. Dat je naar de letter niet illegaal bezig bent, is voor mij niet genoeg.
Ik vind overigens wel dat er eindelijk eens iets aan gebeuren moet. Uitgeverijen (muziek en boeken) hebben de boot zo ontzettend gemist dat ze het bijna niet meer verdienen dat we er netjes mee omgaan. Die prijs van e-boeken, inderdaad, dat moet toch stukken goedkoper kunnen. Snap het niet.

Tinus_p
Foute vergelijking

Krin:
"Mij doet het verontschuldigen van (semi-legaal) downloaden van auteursrechtdingen vaak denken aan het kopen van een gestolen fiets; je laat iemand anders de misdaad plegen en wast er zelf je handen van schoon."
het kopen van een gestolen fiets is behoorlijk strafbaar (het hete: heling). Zgn illegaal downloaden is dat niet.

Lis@
Het is niets anders

dan vroeger. Toen werd er al vanaf de radio op een cassettebandje muziek opgenomen. Je kunt mij niet vertellen dat je dat nooit gedaan hebt :-)

Tihama
Mijn punt

Is:
Ik weet dat het nog steeds niet verboden is om boeken te downloaden. Maar daarmee vind ik het nog steeds moreel niet kloppen.
Als ik een boek download ( en ja, ik ken alle routes), dan ontneem ik een schrijver zijn inkomsten.
Voor boeken die ik eenmalig wil lezen, betaal ik normaal gesproken dat bedrag via de bibliotheek. Het lijkt me logisch dat ik datzelfde bedrag betaal als ik het boek digitaal lees.

Maar die mogelijkheid is er nog maar op zeer beperkte schaal. Ik weet ook dat er ergens in het auteursrecht iets beschreven is over een kopie voor eigen gebruik. Zo herlees ik graag alle Agatha's Christie's. Die staan dus allemaal als vijflingen in mijn boekenkast en digitaal op mijn e-reader. Een krat vol vijflingen mee op kampeervakantie is namelijk nogal zwaar.

Mijn vraag is eigenlijk: zie ik iets over het hoofd? Klopt mijn redenering dat ik met het lenen op de bieb de juiste afdracht heb gedaan?

Tihama

krin
Lijkt mij wel

Want via het leenrecht krijgt de schrijver (en uitgever, en eventueel vertaler) betaald voor elke uitlening van een boek via de bibliotheek.

krin
Vergelijking en tapes

Dat de vergelijking mank gaat, is wegens verschil in strafbaarheid, niet in principe. Je maakt gebruik van andermans illegale activiteit.
En bij tapes werd ooit een deel van de verkoopprijs afgedragen tbv rechthebbenden, dus betaalde je via die omweg wel degelijk voor je kopie voor eigen gebruik.
Nu betalen in feite degenen die nog wel echte boeken (en computerspellen, en films) kopen voor het gratis gebruik door anderen. Het is zwartrijden, om nog maar eens een ongetwijfeld manke vergelijking er in te gooien.

Biene M.
Netjes inderdaad

Misschien goed om je idee ook voor te leggen aan de redactie van http://www.boekblad.nl/. Het boekenvak moet uitkijken, anders wacht ze hetzelfde voorland als de muziekindustrie.

Couperus is nota bene al bijna 100 jaar dood. Los van de lage productiekosten is er bij Eline Vere niet eens meer sprake van auteursrechten.

krin
Eline is vrij

Of zou dat moeten zijn: zeventig jaar na de dood van de schrijver (in 1923, voor Couperus) vervalt het copyright. Op gutenberg.org en dbnl.org kun je van alles vinden wat om een of andere reden rechtenvrij is. Alleen als je het als luisterboek wilt, moet je wel weer betalen. Maar dat wist Tihama al, dacht ik. Het ging haar meer om recente, nog niet rechtenvrije boeken.

Vic
Gut

Waar kun je dan nieuwe boeken gratis downloaden? Ik zie ze altijd alleen maar betaald, en dan vind ik ze nog zo aan de prijs dat ik voor dat geld liever de papieren versie in de kast heb staan.

M Lavell
Nee, klopt niet

Tihama "Als ik een boek download ( en ja, ik ken alle routes), dan ontneem ik een schrijver zijn inkomsten. "
Auteursrechten gaan niet alleen over inkomsten, maar ook over het recht op publicatie. Een boek dat via de bibliotheek te leen is, heeft de toestemming om daar te liggen. Geld is vers twee (het is maar helemaal de vraag of en hoe en hoeveel de auteur vergoed wordt).
Publicatie op een illegale downloadsite is illegaal omdat het zonder toestemming is. Dat heeft niets met geld te maken. Publicatierecht is een zakelijk recht op zich.
Dus nee, je voldoet niet aan de auteurswet.
Het bezwaar waar je tegenaan loopt is trouwens het bedenkenkelijke van de toepassing van het auteursrecht in de moderne tijd. De Piratenpartijen schrijven er polemieken over (niet alleen over auteursrecht, maar ook patentrecht).
In de praktijk zijn het niet de auteurs/artiesten die bepalen wat waar gepubliceerd wordt of voor welk geld toegankelijk is, maar de uitgeverijen.
Zo wordt er muziek/beeld/geluid (maar ook uitvindingen/patenten) bewust van de markt gehouden of op een complexe manier beperkt aangeboden, zelfs tegen de zin van de artiesten in.
De bibliotheken geven uitvoering aan een overeenkomst met grote uitgeverijen, de stem van Disney weegt het zwaarst, en niet aan wat schrijvers of lezers het liefst zouden willen.
Dat verhaaltje van die artiest en zijn inkomen, is maar betrekkelijk.
Groet,
Miriam Lavell

Tihama
Uitgeverijen

Inderdaad. Ik heb laatst (weet niet meer waar, ik meen NRC) een uitgebreide berekening gezien van alle kosten en winsten rondom boeken. De schrijver krijgt maar een fractie, maar het absurde is nu dat de uitgeverijen vet verdienen aan de e-boeken. Door ze slechts 10% lager te prijzen, terwijl de werkelijke kosten meer dan gehalveerd zijn, is dit een melkkoe.

Ik merkte dit fenomeen doordat ik een tijdlang een webabonnement op NRC heb gehad. Mijn webabonnement kostte slechts 1/3 van de papieren versie. Blijkbaar is drukken, papier, en verspreiding het allergrootste deel. Dat zijn allemaal kosten die je met e-boeken niet hebt.

Dat ik met deze constructie overigens juridisch niet voldoe aan de auteurswet, dat wist ik al. Maar ik vroeg me af of ik moreel/technisch wel voldeed. Of liever gezegd: aan de intentie waarmee de wet ooit is opgesteld. Ik ken die polemieken van piraten en ik ben het maar ten dele met ze eens. Het is ook een vorm van goedpraterij vind ik.

Tihama

Tihama
Gratis legale sites

Vic

Hier vind je meer informatie:

http://www.denieuwebibliotheek.nl/eportal

Helemaal onderaan vind je de links.
Dat zijn de legale.

Verder zijn nieuwsgroepen de weg naar de illegaliteit, maar dat is al 20 jaar zo.

Tihama

M Lavell
Nee, ook niet

Tihama:"Maar ik vroeg me af of ik moreel/technisch wel voldeed. Of liever gezegd: aan de intentie waarmee de wet ooit is opgesteld."
Nee. Onderdeel is namelijk ook bescherming van het werk tegen publicatie op een niet door de auteur/rechthebbende gewenste plaats/context.
Ik zelf vind dat aspect het belangrijkste deel van de auteurswet. Dat geld is vers twee.
Tihama:"Ik ken die polemieken van piraten en ik ben het maar ten dele met ze eens. Het is ook een vorm van goedpraterij vind ik."
Ik ook hoor. Maar dat deel waar ik het met ze eens ben, gaat wel over het probleem dat je aansnijdt: jij wil lezen op jouw manier en je wil daar best voor betalen aan de auteur, maar derde partijen bepalen hoe de auteur door jou gelezen kan worden.
Groet,
Miriam Lavell

Tijgeroog
Van mij mag je

Want ik zit met hetzelfde probleem, en ik ongeveer dezelfde oplossing gekozen. Alleen de veel luiere variant. Ik heb ruim 9000 boeken als pakket gedownload. Ik kies uit wat ik wil lezen, die boeken zet ik op m'n ereader en de boeken haal ik uit de bibliotheek, maar niet perse op hetzelfde moment dat ik ze lees. En ik delete ze daarna ook niet, hoewel ik er verder niets mee doe.

Trouwens, geleende biebboeken worden bij ons ook vaak twee keer gelezen, een keer door mij en een keer door m'n man. Nu lees ik ze op de ereader en hij op papier. Hoewel er voor de vakantie nog een tweede ereader gaat komen.

Shonagh
Snap het niet

Krijgt een auteur een x bedrag voor iedere keer dat z'n boek in de bieb wordt geleend ?

Tihama
Ja

Dat heet de leenvergoeding. Het ligt tussen de 3 en 10 cent per keer dat het boek geleend wordt. Vertalers krijgen er ook geld voor.

Bij de verkoop van een boek is ongeveer 10% van de verkoopprijs voor de schrijver. Dus voor een boek van 20 euro krijgt de schrijver dan 2 euro.
Schrijver kunnen overigens ook andere afspraken maken, bijv. een vast bedrag ineens en dan minder of geen geld per boek.

Tihama

krin
Leenvergoeding

Daar geldt een eigenaardige formule voor, gebaseerd op de winkelwaarde van het boek. Een auteur of vertaler krijgt 70% van het aantal uitleningen x boekprijs x puntwaarde (€0,0095063). Van de resterende 30% gaat een deel naar de oorspronkelijke schrijver (bij vertalingen) en een deel naar de uitgeverij.
Royalties (wat je per verkocht boek krijgt als schrijver of (soms) vertaler) lopen vaak ook op met het aantal verkochte exemplaren, dan stijgt het bijvoorbeeld met een paar procenten na 1.000 verkochte exemplaren. En soms wordt niet meer geboden dan royalties vanaf een tweede druk. Ik denk dat je als schrijver al een stevig gevestigde naam moet hebben voordat je er veel meer uitsleept dan het standaardcontract (http://www.auteursdomein.nl/Studio/Service/AuteurscontractSAD.htm).
Maar de leenrechtvergoeding krijgt iedereen, al is je boek het hele jaar maar één keer uitgeleend. Dan krijg je een dubbeltje of zo. Als bibliotheeklid betaal je daar ook voor, dat zit in de contributie (al zijn er ook die het apart innen, geloof ik). Ik denk dat de vertaler van de Harry Potter-reeks er elk jaar een fijne oudejaarsbonus aan overhoudt.

mirreke
Erg fijne bonus

Een goed gelezen boek brengt heel wat op. Een goed gelezen schrijver kan een leuk maandsalaris overhouden aan de leenrechten. Ook is het zo dat gelden worden uitgewisseld. Dus een Engels Harry Potter boek, hier gelezen, komt ten goede aan de schrijfster in Engeland.
Bovendien houdt LIRA en de sabam (meen ik) ook bij of een boek b.v. besproken wordt op de tv of de radio.
Overigens koop ik mijn ebooks bij Amazon. Daar zijn boeken vaak maar enkele euro's. Jammer genoeg zijn Nederlandse ebooks vaak belachelijk duur, maar ik speur altijd naar (legale) aanbiedingen, soms zijn boeken ook tijdelijk gratis. Ik ben zelf behoorlijk van de rechten, ook omdat mijn beide ouders (kinder)boekenschrijvers waren en mijn vader in de werkgroep zat die het hele leenrechtgebeuren voor Nederland en Belgie destijds heeft uitgedacht en opgezet.
Inmiddels is het trouwens zo dat veel schrijvers, net als popgroepen, hun werk ook zelf verkopen, en dat vaak een stuk goedkoper dan via een uitgever. Via Amazon kun je heel gemakkelijk je eigen werk als ebook te koop aanbieden. Je kunt ook een ISBN nummer krijgen. Dus allemaal helemaal legaal en een stuk goedkoper omdat de uitgevers worden omzeild.
Ik hoop dat hierdoor uitgeverijen wakker geschud worden en eens ophouden met die belachelijke kostenverdelingen.

krin
Mirreke

Uitgeverijen en innovatie zijn twee woorden die zelden in een zin voorkomen, heb ik het idee.

Evanlyn
Klopt niet helemaal

Helaas zit maar een klein deel van de kosten van een uitgever in papier en drukinkt. Daarom kan een e-book niet veel goedkoper (tenzij het in de ramsj zit natuurlijk). De uitgever moet ook investeren in redigeren, opmaken, distribueren, en marketing. Daar zitten de grote kostenposten en daarom blijven e-boeken zo duur.

mirreke
Ach, hoge kosten...

Dat kan echt allemaal zelf. Je kunt allerlei programma's of apps downloaden om je eigen boek op te maken, zodat het publishable is. Kosten zoals distributie en opslag ed is voor een ebook niet nodig. De kosten van tekstredactie, bureauredactie, persklaar maken ed, houden ook niet over. Ik doe zelf oa. ook bureauredactie en dat is geen vetpot, (grote) uitgevers draaien iedereen een poot uit. Ook vertaaltarieven zijn een lachtertje.
Ik bedoel eigenlijk te zeggen dat het ook voor een uitgever door de digitale ontwikkelingen een stuk goedkoper zou moeten worden, en vast ook wordt. Ik denk zelf dat de oude instituten (uitgeverijen en ook platenmaatschappijen bijvoorbeeld) erg achter de nieuwe ontwikkelingen aanhollen en ook (vergeefs) proberen om die nieuwe ontwikkelingen tegen te houden.
Inmiddels doen veel schrijvers veel zelf. Rian Visser (kinderboeken) bijvoorbeeld maakt nu haar eigen apps, en ik meen me te herinneren dat Leon de Winter zijn eigen ebooks verkoopt. (oh, ik zie nu dat hij dat toch via bezige bij doet, en er ook nog veel voor vraagt.) Veel schrijvers bieden tenminste een boek gratis aan, ook een goede reclame. Je moet jezelf als schrijver tegenwoordig vermarkten... :-)
Via twitter komen ook regelmatig aanbiedingen langs van gratis e-books (legaal, door schrijver zelf, of als reclame van de uitgever bv.).

K. Dootje
Prijs

En als het met Engelstalige boeken kan om ze te verkopen aan een paar dollar zou dat met Nederlandstalige boeken niet zo'n verschil mogen uitmaken dunkt me. Dus hier een grote Amazonfan.

Shonagh
Prijs 2

Ik denk dat de oplage van Engelstalige t.o.v. Nederlandse talige boeken vele malen groter is. Daar komt nog bij dat er in NL een boeken bodem prijs is ( of hoe heet dat).

Evanlyn
Zelf doen

Natuurlijk kan je het zelf doen en het is goed dat dat makkelijker is geworden dan vroeger. Maar toch kiezen veel schrijvers wel voor een uitgeverij. Want je moet een platform hebben voor de verkoop, en voor de meeste schrijvers is er toch echt ook voor een e-boek redactie, marketing en distributie nodig. Het werk dat hiervoor gedaan wordt, moet gewoon betaald worden, net als in andere sectoren.

Dat uitgevers zouden binnenlopen dankzij het harde werk van auteurs is ook een fabeltje. Niet alleen bureauredacteuren, maar alle functies in een uitgeverij zijn lager betaald dan vergelijkbare functies elders, omdat boeken betaalbaar moeten blijven. En nogmaals: in inkt en papier zitten tegenwoordig echt de kosten niet meer.

Onderwerp gesloten

Wat leert je kind in groep 1?

En dit is wat je kind al moet kunnen voor hij naar groep 1 gaat: lees het hier.