Meld je hier aan voor de gratis webinars tijdens De Week van de Opvoeding

12 maart 2010 door Channah Zwiep

"Wat is seks?" vraagt mijn dochter. Hoe leg ik dat uit? (8 jr)

Mijn dochter van 8 vraagt regelmatig: wat is nou toch seks? Ze denkt zelf dat het over tongzoenen gaat en het lijkt haar vies, maar ze moet er wel om lachen. Een jongen uit haar klas had het over neuken gehad en ze wil ook weten wat dat is. Ze is er erg nieuwsgierig naar.

Ik heb haar verteld dat ik het eigenlijk niet durf uit te leggen. Hoe kan ik nou het beste antwoord geven op beide vragen?

Antwoord

Voor uw 8-jarige dochter is een vraag over seksualiteit heel vanzelfsprekend; die interesse hoort bij haar leeftijd. Maar ook al vindt u het lastig om hierover te praten met haar, ik raad u aan om dat toch wel te doen. Hieronder zal ik u daar wat tips voor geven.

Nieuwsgierig

De vraag "Wat is seks?" is heel begrijpelijk voor haar leeftijd. Jonge kinderen zijn nieuwsgierig naar seksualiteit. Ze uiten dit bijvoorbeeld door er vragen over te stellen. En ze hebben ook recht op eerlijke informatie hierover.

Seksuele voorlichting is allereerst de taak van de ouders. U vraagt zich af hoe u dat het beste kunt doen. U bent niet de enige: de meeste ouders vinden het moeilijk met hun kinderen over seksualiteit te praten!

Woorden als 'seks' en 'neuken'

Kinderen vangen woorden als 'seks' en 'neuken' ergens op, en weten dan niet wat ermee bedoeld wordt. Het is fijn als ze bij jou als ouder vragen om uitleg; dan heb je in ieder geval de kans ze goed te informeren.

Alleen al daarom is het belangrijk om haar vragen te beantwoorden. Vertel haar gerust dat u dit moeilijk vindt; kinderen merken zoiets onbewust toch.

Wat denkt ze zelf?

Het is misschien een idee om te beginnen haar te vragen wat ze zelf denkt dat seks en neuken is. Zo kunt u aansluiten bij wat ze al wel weet, of denkt te weten, en dat aanvullen met de informatie die u belangrijk vindt op dit moment. Ik zeg 'dit moment', want u hoeft natuurlijk niet in één gesprek meteen alles te vertellen. Neem daar gerust de tijd voor.

Ik geef u straks een voorbeeld van een mogelijke uitleg van het woord 'seks'. U kunt natuurlijk zelf bepalen wat u uw dochter wilt vertellen en op welk moment. Zo kunt u uitleg over andere woorden waar u misschien moeite mee heeft, zoals 'beffen' en 'pijpen', laten rusten tot een volgende keer.

Lichamelijkheid, intimiteit, en prettige gevoelens

U zou uw dochter kunnen vertellen dat seks in het algemeen gaat over lichamelijkheid, intimiteit, en prettige gevoelens. Die kunnen opgeroepen worden doordat je van elkaar houdt, of als op elkaar verliefd bent, en je het fijn vindt om samen te zijn en elkaar aan te raken. Maar je kunt ook opgewonden raken als je aan iets of iemand dénkt, of als je plaatjes kijkt.

Dat is allemaal normaal. Misschien heeft ze zelf per ongeluk al wel eens iets gezien. Dit is niet ondenkbaar, want als kinderen zonder beperkingen op internet kunnen, dan zien ze zelfs via onschuldige spelletjessites al gemakkelijk porno. U kunt dat trouwens voorkomen door filters te gebruiken, of door een kinderbrowser te installeren (zoals MyBee), maar dan nóg kan het gebeuren dat ze het ergens tegenkomt. Leg haar uit dat dat bedoeld is voor grote mensen en niet voor kinderen.

Tongzoenen

Het lijkt uw dochter vies om te tongzoenen, maar u kunt haar uitleggen dat als je eraan toe bent, je zoenen niet vies maar juist lekker vindt. Vertel haar wel dat het belangrijk is dat je bij seks nooit iets doet wat je niet wilt, of wat de ander niet wil. Dus als je iets vies vindt, dan moet je het niet doen. Misschien komt dat doordat je er nog niet aan toe bent.

Leg ook uit dat uitgebreider strelen en zoenen ook wel 'vrijen' genoemd wordt, en probeer daarna te vertellen wat 'neuken' inhoudt. Ook kunt u op deze leeftijd al uitleggen wat 'klaarkomen' is, dat je ook met jezelf kunt vrijen, en vervolgens wat beffen en pijpen is. Ook die woorden zal ze immers oppikken.

U kunt erbij vertellen dat het normaal is als je dat nog een gek of vies idee vindt als je 8 jaar bent, maar dat dat vanzelf verandert als je eraan toe bent.

Meer dan technische uitleg

Seksuele voorlichting gaat natuurlijk niet alleen over technische uitleg. Het is dus goed als u ook iets vertelt over de emotionele kant van seksualiteit, over het belang van het respecteren van elkaars wensen en grenzen, en dat het heel fijn is om zoiets intiems te doen met iemand van wie je houdt.

U kunt ook uitleggen waarom veel mensen het moeilijk vinden om erover te praten. Het is veel makkelijker om er grove grappen over te maken, dan om eerlijk te vertellen wat seks voor jou betekent. Vertel erbij dat ze toch altijd alle vragen die ze heeft aan u (of uw opvoedpartner) kan stellen.

Samen lezen

Vindt u het nog steeds moeilijk? Denk dan ook eens aan een boekje op dit gebied. Daarin staan allerlei woorden uitgelegd in eenvoudige taal. U kunt zo'n boekje samen lezen, maar uw dochter kan er ook zelf in bladeren, als ze iets wil nakijken.

Een boekje biedt niet alleen een aanleiding voor een gesprek, maar kan er ook structuur aan geven. Dus dat je een indruk krijgt welke onderwerpen je in welke volgorde kunt bespreken. Twee aanraders voor haar leeftijd zijn:

  • Ben jij ook op mij? van Sanderijn van der Doef;
  • Seks, hoe voelt dat? van Kolet Janssen en Klaas Verplancke.

Veel succes gewenst!