Home » Artikelen » Alles over pap

Alles over pap!

Door:

Henk Boeke

Wanneer mag je met pap beginnen, en welke soorten zijn er? Hoe voer je pap, en hoe maak je pap van borstvoeding, zonder dat die waterig wordt?

Veel volwassenen gruwen ervan, maar kinderen vinden het meestal best lekker: pap! Dat is: een beetje dikkig kooksel van een graanproduct (in de vorm van meel, brood, of vlokjes) met melk, karnemelk of water.

Ik herinner mij de broodpap van mijn oma, die ik verschrikkelijk smerig vond (de pap, niet mijn oma), maar de havermoutpap van mijn opa vond ik heerlijk. Vooral vanwege de room die boven kwam drijven als ik mijn lepel ritmisch op en neer bewoog aan het pap-oppervlak. Maar dat was toen ik al op de basisschool zat. Tegenwoordig wordt pap vooral gebruikt voor baby's, bij wijze van bijvoeding.

Bij de eerste papjes gaat het in feite om de eerste hapjes. Bijvoeding dus. Daarom beginnen we ons pap-verhaal met wat algemene opmerkingen over bijvoeding. Daarna meer over de pap zelf.

Starten met bijvoeding

Het officiële advies om te beginnen met bijvoeding – zoals een groentehapje, fruithapje of pap – is: vanaf 6 maanden.

Sommige ouders beginnen al wat eerder, bijvoorbeeld met 5 maanden, of soms nog eerder, met 4 maanden. Toch wordt geadviseerd om niet veel eerder dan 6 maanden hier mee te beginnen. De reden hiervoor is voornamelijk omdat het voedselallergieën in de hand zou kunnen werken. Maar volgens kinderarts Diederik Bosman (maag/darm-specialist en opleider in het AMC) is dat meer een vermoeden dan dat het echt is aangetoond. Wel is het zo dat de darmen van een baby jonger dan 6 maanden nog niet genoeg ontwikkeld zijn, om iets anders dan borstvoeding of kunstvoeding te kunnen verteren. Zie:

Wees natuurlijk wél extra voorzichtig als er allergieën in de familie zitten, of als je kind al allergisch is, bijvoorbeeld voor koemelkeiwit. In zo'n geval kan een diëtiste – terecht – adviseren om nog een paar maanden te wachten met bijvoeding. Bij ernstig allergische kinderen adviseren kinderartsen zelfs om pas met 1 jaar te beginnen.

Officieel pap-advies

Het officiële pap-advies, opgesteld door TNO (in samenwerking met allerlei andere organisaties), en onder andere beschikbaar via het Voedingscentrum, luidt op dit moment als volgt:

Als je wilt, kun je je kind in het begin pap geven in plaats van brood. Het hoeft niet, want brood is vanaf het begin een prima keuze. Er zijn allerlei kant-en-klare, voorgekookte, fijne of grovere papgranen te koop. Strooi deze in warme opvolgmelk. Even roeren en klaar.

Begin altijd met de fijne soorten (bloem en meel) en stap langzaam over op een grovere soort.

Pap van moedermelk

De laatste alinea van het officiële pap-advies verbaasde ons. Die luidt als volgt:

Je kunt geen pap maken van moedermelk. Daar zit een enzym in dat ervoor zorgt dat de pap niet goed bindt. Pap op basis van borstvoeding blijft daardoor dunner.

Dat van die enzymen, dat klopt. Maar dat pap van moedermelk altijd dun zou blijven niet. De enzymen kun je namelijk op een simpele manier uitschakelen. Onze lactatiekundige Nanny Gortzak zegt hierover:

Instant-pap die gemaakt is van moedermelk, wordt dun vanwege bepaalde enzymen in de melk. Dit is te voorkomen door de melk eerst au bain marie te verwarmen, vervolgens af te laten koelen, en dan pas het pappoeder toe te voegen. (Bron: Kolfbrochure Ouders Online)

Rijstebloem in de laatste fles voor langer doorslapen?

Moeders vragen ons regelmatig of ze rijstebloem in de laatste fles kunnen doen om hun baby langer door te laten slapen. Je kunt het proberen, maar de kans dat het helpt is klein.

Het enige wat rijstebloem doet, is het indikken van de melk. Er zal wel een klein beetje meer energie in een fles melk zitten waaraan rijstebloem is toegevoegd, maar het verschil met melk zónder rijstebloem is niet zo groot als waar u misschien op hoopt. Rijstebloem bevat namelijk weinig vet en weinig vezels, wat juist de bestanddelen zijn die je nodig hebt om ervoor te zorgen dat de maag zich trager leegt.

De essentie van 'doorslapen' is dat de baby de afzonderlijke slaapcycli aan elkaar kan koppelen (dus: weer inslapen na tussentijds wakker worden), en dat is toch vooral een kwestie van gewenning en ontwikkeling.

Papfles of lepeltje?

Geadviseerd wordt om pap met een lepel te geven. (Dus niet met de fles.) De reden daarvoor is dat je met die lepel de mondmotoriek stimuleert. Zo zou je kind bijvoorbeeld beter en sneller leren praten.

In het begin kan voeren met een lepel natuurlijk een hoop geknoei geven, maar uiteindelijk loont het wel. Een papfles is handiger en schoner, maar zou minder goed zijn voor de ontwikkeling van de baby. Daarnaast kan je baby sneller last krijgen van darmkrampjes door het geven van een papfles. Het geven van pap op een lepeltje zorgt voor een langzamere verwerking van de pap in de darmen en kan daardoor makkelijker verteren.

Tot zover het officiële advies. Ouders Online is minder streng in de leer. Aan tafel kun je best een lepeltje proberen, maar bij het naar bed gaan hoef je wat ons betreft niet zo moeilijk te doen. Dan kan een papfles best troostrijk zijn.

Stoppen met pap?

In de Vraagbaak Kinderarts behandelden we eens een vraag, waarin een moeder vertelde dat het consultatiebureau adviseerde om te stoppen met pap, omdat de baby te weinig aankwam. Onze kinderarts begreep daar niets van. Die vond pap een prima voeding.

Waarom adviseerde het CB om te stoppen met pap? We hebben dat nagevraagd bij het NCJ, het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, voorheen onderdeel van het RIVM maar tegenwoordig zelfstandig. Zij gaan over de jeugdgezondheidszorg, oftewel de CB's en de schoolartsen. Het antwoord was dat er geen eenduidig pap-beleid is, en dat elke CB-medewerker kan adviseren wat hem of haar goeddunkt. Vandaar ook dat verschillende ouders soms verschillende adviezen kunnen krijgen.

Henk Boeke

was redacteur van Ouders Online tot 1 september 2018.

Naschrift: 

Dit artikel is eerder geplaatst in 2011.

Reacties

Ik las vol interesse dit

Ik las vol interesse dit artikel. Tot ik me verbijsterde over dit stukje: "Hilarische toestanden kunnen zich voordoen wanneer je een papspeen gebruikt voor een gewone melkfles. Dan spuit de melk eruit, en kan de baby zich behoorlijk verslikken in de melkstroom. Dat is grappig, maar niet de bedoeling natuurlijk." Ik kom er even gewoon niet over uit in welk opzicht een verslikkende baby grappig is of kan zijn?? Mn hart schiet me in de keel als mijn baby zich verslikt. Iedere vorm van stikgeluiden word ik spaans benauwd van. Kunt u het uitleggen?

Ik schrik een beetje van dit

Ik schrik een beetje van dit artikel....meerdere artikels die ik vind online.
Wat worden er slechte adviezen gegeven.

Pap met de lepel geven want dat MOET hij leren....en dat is goed voor de mond motoriek (??) -> waarom mag een baby niet de pap uit de fles drinken? Sowieso is hij nog een zuigeling. En het oefenen met eten kan hij prima met stukjes eten leren en het ZELF doen. Kijk maar eens op borstvoeding.nl bij de Rapley methode. Dáár leert je kindje een hoop van; hand oog coördinatie en de fijne motoriek. Mocht je daarvoor niet willen kiezen kan je toch ook ander voedsel op een lepel aanbieden? Dat woord MOETEN word veel te veel gebruikt en toegepast (in het algemeen) met uiteraard de bijpassende consequenties, lees: eten gebruiken als machtspositie.

Opvolgmelk...is de grootste onzin ooit! Het is zelfs SLECHTER.
Kijk eens op de website van anurati.com en dan 'Opvolgmelk voor zuigelingen: onnodig en ongeschikt' en dit is niet van iemand die het leuk vind om een blogje te schrijven....nee dit is vastgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie.

Wel goed lezer hoor. Er staat

Wel goed lezen hoor. Er staat nergens dat baby's pap met een lepel zouden MOETEN eten. Alleen dat TNO en het Voedingscentrum dat adviseren, omdat een kind uiteindelijk toch met een lepel zal 'moeten' kunnen eten. (Ook dat 'moet' natuurlijk niet letterlijk, maar het is wel zo handig, als een kind uiteindelijk met mes en vork - en zo nodig een lepel - kan eten.) Daarnaast relativeerden we dit advies nog eens, door te zeggen dat we zelf niet zo streng in de leer zijn.

En wat die opvolgmelk betreft: dat is inderdaad marketing-flauwekul. En een doorn in het oog van borstvoedings-ambassadeurs omdat het destijds alleen maar geïntroduceerd werd als sluiproute om het reclameverbod voor poedermelk te omzeilen. Maar het is verder geen vergif, en het wordt nu eenmaal verkocht en gékocht. Dus waarom je er dan geen pap van zou mogen maken is ons niet helemaal duidelijk.

Hallo Henk,

Hallo Henk,

Ik vind het een interessant artikel! Waar ik zelf nog even benieuwd naar ben, is er ook een onderscheid te maken in de vele granenpap soorten, en welke beter zijn voor o.a. de stoelgang?
Ik heb een tijd volkoren tarwevlokken als pap gegeven (mijn kindje is nu 8,5 maand), maar je hebt ook allerlei meergranen soorten. Wat is het 'beste' om te geven?

Beste illie-vanilli,

Beste illie-vanilli,

Leuk om te horen dat je het artikel interessant vond! Over de verschillende papsoorten durf ik eigenlijk niets te zeggen. Ik ben (ouderschaps-)journalist en geen voedingsdeskundige...

Met mijn boerenverstand zou ik zeggen dat volkoren-vlokken het beste zijn (zie o.a.: Volkoren op de site van het Voedingscentrum) maar in hoeverre dat ook geldt voor jonge baby's? Waarschijnlijk wel, maar ik zal het even navragen. Stay tuned.

-vervolg-

-vervolg-

Aangeraden wordt om te beginnen (bij 4 tot 6 maanden) met witte producten: stukjes lichtbruin brood, witte pasta, witte rijst en pap van rijstebloem. Zo kunnen de darmen van je kind wennen aan vezels in de voeding.

Gaat dat goed, dan stap je geleidelijk over op volkorenbrood, volkorenpasta, zilvervliesrijst of pap van volkorenmeel.

Hoi Henk!

Hoi Henk!

Bedankt voor je reactie. Ik heb inmiddels de volkorenmeel pap geprobeerd, gaat er in als zoete koek!
Misschien ook leuk om te weten voor de dames die pap willen geven met borstvoeding; ik heb gemerkt dat volkoren graanontbijt (pap) in combinatie met borstvoeding wel gewoon dik wordt en blijft.
Als je liever meerdere graansoorten wilt geven, kun je dat ook weer mixen met de volkoren pap, dan weet je in ieder geval zeker dat het stevig blijft.
Wel had ik er een op basis van volkoren tarwemeel, en geen bloem. Ik weet dus niet of een basis met bloem ook zo goed werkt.

Graag gedaan. En dank voor de

Graag gedaan. En dank voor de update! Dat die volkoren-pap erin gaat als zoete koek verbaast me eigenlijk niets, omdat je natuurlijk al geoefend had. De darmen van je baby zijn er dus al een beetje aan gewend. En met 8-en-een-halve maand kunnen ze überhaupt natuurlijk al heel wat aan.

Succes!

Beste ouders, geloof maar

Beste ouders, geloof maar niet wat op dit artikel staat want tegenwordig alles is gebaseerd in theorie en niemand van dit site is opzoek gegaan of dat echt zo is of niet. Als er iemand die helemaal geen verstand heeft over voeding en kinderen een artikel schrijft en op de site zet, gaat bijna iedereen overnemen en op andere site vermelden (ook op deze site). We zijn helemaal gek gemaakt door dit sites en bullshit verhalen!! Wij hebben een kind van 4.5 maand oud en gaven een beetje rijsbloem pap omdat we dachten netzoals jullie het kan geen kwaad. Na ongeveer 3 uur begon onze kleine te schreuwen en te trillen door de pijn in zijn darmen.En huilen huilen trillen ...mijn hart begon te bonken want ik wist niet wat ik moet doen. Ik heb een warme doek op zijn buik gelegd en in mijn armen genomen en beetje bij beetje werd hij rustig. Fruitpapjes 4+ eet hij wel en heeft geen probleem maar pap en andere dingen doe a.u.b niet.

Bedankt.

@Milo: wat naar dat uw baby

@Milo: wat naar dat uw baby zo slecht reageerde op die rijstebloempap. (Hoewel je natuurlijk nooit weet of dat ook echt de oorzaak was. Als een bepaald verschijnsel volgt op iets anders, dan is het enige wat je weet dat het erná kwam. Niet dat het ook daardóór kwam. Er kan altijd een andere oorzaak zijn geweest. In dit geval zou het bijvoorbeeld kunnen zijn dat de baby een flinke hap lucht mee naar binnen heeft gekregen, tijdens het eten van de pap. Dan was dát dus de oorzaak van het huilen en trillen.)

Maar los daarvan: om op basis van één slechte ervaring een heel artikel in twijfel te trekken, dat gaat wel ver. Te ver eigenlijk. Alle informatie komt uit betrouwbare bronnen (die ook bij name genoemd zijn), én uit eigen ervaringen. De kritiek dat het allemaal maar theorie is, vinden we dus ook niet terecht.

We wensen u sterkte en succes met het voeden van uw baby!

Henk Boeke
Redactie Ouders Online

Wij gaven ons zoontje vanaf 4

Wij gaven ons zoontje vanaf 4 maanden biologische rijstebloem en nu biologische fijne granen pap. Hier zitten geen suikers en andere toevoegingen in (zoals de belachelijke pyjama papjes) Hij was er al echt klaar voor en hongeriger dan gemiddelde baby, wat ook terug te zien is in zijn groeicurve! Hij is echt lang vergeleken met leeftijdsgenootjes. Het ligt mede aan de ontwikkeling van de darmpjes. Iedere baby is anders. Hij is nu 6 maanden en lust bijna alle groente en fruit en ontwikkelt zich reuze goed :) Volg je gevoel en kijk goed naar je kindje. Niemand is hetzelfde.

Er zijn dus geen strakke

Er zijn dus geen strakke richtlijnen. Je bent uiteindelijk zelf degene die je kindje het beste kent. Lepel, fles... of allebei afgewisseld. Filter eruit wat bij jullie past! Uiteindelijk heeft je kindje er het meeste baat bij wanneer je als ouder rustig en zelfverzekerd bent.