Home » Artikelen » Beschuldigd van kindermishandeling en dan

Beschuldigd van kindermishandeling - en dan?

Door:

Justine Pardoen

De extreme aandacht voor 'Münchhausen by proxy' veroorzaakt onnodig veel leed. Een kinderverpleegkundige doet een boekje open, en 'Veilig Thuis' komt onder vuur te liggen.

Er is de laatste tijd veel aandacht voor een zeer zeldzame aandoening, waarbij een ouder (meestal de moeder) zo in de war is, dat zij haar kind ziek maakt om zelf aandacht te krijgen. Die aandoening staat bekend als Münchhausen by proxy; de huidige jargon-benaming is PCF (Pediatric Condition Falsification).

Die aandacht werd onder andere aangezwengeld door een activistisch slachtoffer. Dit kind, inmiddels volwassen, schreef een heftig boek, sprak op congressen en studiedagen, en kreeg veel media-aandacht. Gecombineerd met de al langer lopende campagne om kindermishandeling op te sporen, leidde dit ertoe dat artsen en andere zorgverleners ineens gingen speuren naar deze bijzondere vorm van kindermishandeling.

Op zich prima natuurlijk: goed kijken, en kinderen redden. Maar die extreme aandacht, voor iets wat echt heel weinig voorkomt, kan ook negatieve gevolgen hebben. Desastreuze gevolgen zelfs. Vooral voor ouders die ten onrechte beschuldigd worden.

Melding bij Veilig Thuis

Het werkt als volgt. Je kindje groeit niet goed (in medisch jargon: failure to thrive), de behandelend arts kan geen medische oorzaak vinden, en moet dan standaard een melding doen bij 'Veilig Thuis' (voorheen het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling, kortweg AMK). De arts vertrouwt erop dat Veilig Thuis netjes onderzoekt of er iets mis is in het gezin. Als er niets mis is, kan het 'Veilig Thuis'-dossier, waarin het vermoeden van kindermishandeling vermeld staat, gesloten worden.

Zo zou het moeten gaan. Maar zo gaat het niet.

Want wanneer weet je als onderzoeker genoeg, om Münchhausen by proxy te kunnen uitsluiten? Lastig. En hoe kun je als ouder bewijzen dat je geen kindermishandelaar bent? Nog lastiger. Vooral als er nog steeds geen medische diagnose is, blijft het vermoeden overeind en het dossier geopend. Eindeloos.

De enige manier om zekerheid te krijgen, is het kindje langdurig van de ouders te scheiden en te kijken of het dan wel gaat groeien. Maar dat is op zich al een vorm van kindermishandeling, als het gaat om zeer jonge kinderen die nog volop in het hechtingsproces zitten.

Beschuldiging waar je niet meer vanaf komt

Zo'n twee jaar geleden meldden de eerste gedupeerde ouders zich bij de Belangenvereniging met Zorgintensieve kinderen (BVZIK). Met de vraag of deze vereniging hen kon helpen. Omdat die ouders ten onrechte te maken hadden gekregen met Veilig Thuis. Bij hen was het vermoeden van kindermishandeling zonder onderzoek omgezet in een beschuldiging. Met alle ellende van dien.

Veilig Thuis kon weliswaar geen bewijs leveren van kindermishandeling, maar kon het vermoeden ook niet loslaten. Deze ouders komen dus niet meer van die beschuldiging af.

Het is nu al zo ver gekomen dat Veilig Thuis het vermoeden van kindermishandeling ook handhaaft als artsen wél een medische verklaring hebben gevonden. Met diagnose en behandeling en al. "Maar ja," zegt Veilig Thuis dan, "artsen kunnen zich ook vergissen..."

De belangenvereniging BVZIK heeft inmiddels meer dan 300 dramatische gevallen. Ze hebben die gepresenteerd aan minister Hugo de Jonge van VWS, met de prangende vraag: hoe kunnen ouders hun onschuld aantonen? Vooral ook wanneer de artsen gestopt zijn met zoeken naar medische oorzaken, omdat het wel eens om kindermishandeling zou kunnen gaan.

Minister de Jonge was niet onder de indruk, en gaf geen antwoord op de vraag. Volgens hem is elke melding van kindermishandeling per definitie een terechte melding, en kan Veilig Thuis altijd bepalen of er al dan niet sprake is van kindermishandeling. In theorie heeft hij gelijk, maar hij gaat voorbij aan de praktijk.

Verhalen uit de praktijk

Afgelopen jaar hebben de tv-programma's Een Vandaag en Zembla gezinnen geportretteerd die ten onrechte beschuldigd werden van kindermishandeling. En wat dat voor gevolgen had. Die verhalen zijn inmiddels dus al verteld.

Maar er is nog een ander perspectief: dat van de verpleegkundigen die over de vloer komen bij gezinnen. Zij zitten met hun neus er bovenop, en zien als geen ander hoe kinderen kunnen lijden aan een onbegrepen ziekte, en hoe hun ouders kunnen lijden aan die onterechte beschuldigingen.

Hieronder volgt het verhaal van een van hen. Ze vertelt hoe zwaar zij het vindt, en hoe ze het vertrouwen in Veilig Thuis is kwijt geraakt. (Om gedoe met haar werkgever te voorkomen doet ze haar verhaal anoniem. Haar naam is bekend bij de redactie van Ouders Online.)

Het verhaal van een kinderverpleegkundige

"Ik werk al 17 jaar als kinderverpleegkundige en ik heb nu al een aantal keren meegemaakt dat er een onterechte melding van kindermishandeling is gedaan. Dat is verschrikkelijk.

Op dit moment werk ik in een gezin met een kindje dat faillure to thrive heeft. Het kindje verdraagt geen voeding, spuugt veel, en groeit heel slecht. Dus: sonde-voeding, om het kind bij te voeden. Maar zelfs met een sonde groeit het kindje nauwelijks, en blijft het spugen. Dus: ziekenhuisopname en veel onderzoeken.

Na maanden tobben nog steeds geen diagnose. Volgens de kinderarts moet er dus wel sprake zijn van PCF (pediatric condition falcification), ook wel 'Münchhausen by proxy' genoemd. Want als er geen medisch geen verklaring is, moeten het uiteraard de ouders zijn die het kind ziek maken.

Ik wil hier niet ingaan op alles wat er in deze conclusie fout is gegaan, maar ik wil wel laten zien wat de gevolgen ervan zijn.

Dit gezin staat nu onder toezicht van Veilig Thuis, en leeft continu in de stress of er ingegrepen zal worden. Ondertussen is er een duidelijke medische verklaring waarom het kindje niet groeide. Het gaat nu heel goed ermee.

De reden dat ik zo graag mijn verhaal wil doen, is dat ik zoveel onnodig leed zie.

Enerzijds vind ik natuurlijk dat we goed moeten opletten, als professionals, of we tekenen zien van kindermishandeling. Want niets is zo heftig als een kind dat – op welke manier dan ook – wordt mishandeld.

Maar anderzijds is het zo belangrijk om je te realiseren dat we – medisch gezien – nog zo weinig weten. Er zijn nog zoveel zeldzame ziektes die nog niet gelabeld zijn. Vooral bij stofwisselingsziekten is er nog zoveel onbekend. En een melding die niet terecht is, heeft heel ernstige gevolgen.

Het kan nog erger. Hoe kan het in hemelsnaam gebeuren dat Veilig Thuis gewoon doorgaat met zijn onderzoeken naar een gezin, en het volgen van dat gezin, als inmiddels door een ander ziekenhuis alsnog een diagnose is gesteld? Waarom wordt zo'n dossier niet gewoon gesloten?

En: hoe kan het dat vertrouwensartsen van Veilig Thuis gewoon hun gang kunnen gaan, en door niemand worden gecontroleerd? Er is geen enkele instantie die meekijkt in gevallen met losse eindjes. Waarom wordt er niet gewoon besloten tot dossier-sluiting, als al door meerdere artsen is gezegd dat er absoluut geen sprake is van kindermishandeling?

De gevolgen hiervan zijn enorm. Ik ken ouders die niet meer met hun kind naar het ziekenhuis durven, als het uit het klimrek is gevallen. Ik ken ook ouders die in een depressie zijn geschoten vanwege de valse beschuldigingen. Ik ken zelfs ouders die besloten hebben om te verhuizen naar het buitenland.

Terwijl iedereen weet dat 'Münchhausen by proxy', of PCF zoals wij het noemen, echt heel zeldzaam is. Elke psychiater kan je vertellen dat de kans op PCF lager is dan het winnen van de staatsloterij. Juist daarom is het zo vreemd dat dit onderwerp opeens zo hoog op de agenda is komen te staan. In vakbladen, op congressen, en in de media, lijkt het alsof PCF een besmettelijke ziekte is, die ernstig om zich heen grijpt. Terwijl het echt heel weinig voorkomt.

En waarom is het nou zo moeilijk voor Veilig Thuis om een dossier te sluiten? Waarom kunnen ze niet op het moment dat er bewijs is van een foutieve melding dit toegeven, en doen wat hoort, namelijk een gezin met rust laten?

In het strafrecht ben je onschuldig tot bewezen is dat je schuldig bent. Maar bij een melding van kindermishandeling is het andersom. Dan word je vooraf als crimineel behandeld, en moet je daarna maar bewijzen dat je onschuldig bent. De omgekeerde wereld."

Justine Pardoen

was hoofdredacteur van Ouders Online tot 1 september 2018.

Reacties

Je hoopt zo dat meer

Je hoopt zo dat meer hulpverleners hun menselijkheid weten te bewaren en hun persoonlijke en professionele integriteit. Want deze gezinnen hebben al een extra zware langdurige opgaaf die de balans in hun gezin tot het maximum uitdaagt. En ze zijn van jou afhankelijk.
Het onderuit schoffelen van deze ouders is een blamage voor het vakgebied. En bedreigt de zorg voor deze kinderen. Want de overheid kan de zorg niet overnemen. En het kwetsbare kind wordt ook niet minder kwetsbaar. Hopelijk komt er meer ruimte voor dit tegengeluid dat helaas anoniem gedaan moet worden. Anders lig je eruit in de beroepsgroep. Want 'kindermishandeling'.

Ook ik ben onterecht verdacht

Ook ik ben onterecht verdacht (lees: beschuldigd) van PCF (wat niet eens kan, weet ik nu, want dat heeft betrekking op het kind).
Wat het met mij heeft gedaan, is duidelijk af te lezen in mijn naam.
Het is niet te beschrijven wat zo'n stigma met je doet, met je gezin doet en wat het voor een verstrekkende gevolgen heeft.
Je wordt een paria en zo voel je je ook.
Je kunt het er niet over praten want men denkt: "Waar rook is, is vuur", zelfs je eigen familie.
Het enige wat ik deed was vechten voor de rechten van mijn kind, vechten voor de juiste en goede zorg voor mijn kind, vechten tegen het stoppen van het geweld jegens mijn kind door instellings- (en school)medewerkers (als er een school binnen de instelling of verbonden was hieraan want dat is 4 handen op 1 buik), vechten voor de rechten van mijzelf als ouder maar ik was "een lastige (lees: te mondige) ouder.
Terwijl mijn mond gesnoerd werd, ging het met mijn kind steeds slechter, diens gedrag ging meer en meer achteruit door het geweld en daarmee werd diens diagnose steeds zwaarder evenals diens medicatie.
Mijn kind miste ons steeds meer, voelde zich vreselijk ongelukkig, ongewenst, eenzaam en alleen, was vreselijk bleek en had paarse kringen onder de ogen, een holle gezicht met zoveel pijn en verdriet in de ogen.
Ik moest toezien hoe slecht mijn kind eraan toe was; die gedachte is altijd bij je.
Zorgen, grote zorgen, dag en nacht, niet meer kunnen slapen.
Mensen begrijpen het niet, geloven het niet.
Je vecht tegen windmolens, zo zwaar!
Je staat en bent alleen, helemaal alleen.
Dit mes in mijn rug gaat er nooit meer uit!
Ik heb gehoor gegeven aan de oproep van het BZIK en mijn verhaal verteld maar mijn dossier is al gesloten.
Namens mij hebben ze wel mijn dossier opgevraagd maar ruim 1 jaar later is het nog steeds niet binnen en dan nog is maar de vraag of er nog iets mogelijk is qua naam zuiveren.
Ouders en kinderen worden niet gehoord c.q. geloofd.
Waarheidsvinding is iets waar binnen VT, RvdK, Jz. dan wel de Kinderrechter niet aan doen.
De kindermishandeling waar ik als moeder van werd beschuldigd, werd gedaan door de instellingsmedewerkers.
De gevolgen van deze beschuldiging worden heel duidelijk uiteen gedaan in onderstaande uitzending; dat was zo'n herkenning voor mij maar ik kan er niets mee.
Hulpverlening?
Kan niet want het is juist veroorzaakt door de (Jeugdzorg)hulpverlening.
Zie de uitzending van Hollandse Zaken (NPO/MAX) 6 juli 2017:
https://www.npo.nl/hollandse-zaken/06-07-2017/POW_03522907

Je gaat je afvragen of die

Je gaat je afvragen of die PCF wel bestaat, als ik het zo lees. Ziekenhuisseries op TV hebben natuurlijk ook 'voedsel' nodig om voort te bestaan en ik heb dat onderwerp de afgelopen jaren al een aantal keren zien langskomen. Wel heel toevallig dat er zo'n boek geschreven wordt. Ik ben door de politie 'aangegeven', dat is het eigenlijk ook, toen mijn dochter, die autistisch is, hard schreeuwde, wat ze vaker doet, uit frustratie na een vervelende of verwarrende gebeurtenis. De politie stond voor de deur en ik was natuurlijk gestresst vanwege mijn dochter. 'Als u nu de deur niet opent trappen wij die in!' Dat was traum nr 1, voor mijn dochter en voor mij. Razziapraktijken zijn dat! We werden beiden ondervraagd, letterlijk. Trauma nr 2, vooral voor mijn dochter. Er werd genoemd door één agent dat het een melding bij Veilig Thuis zou opleveren. Veilig wat?? Dat doet de politie altijd als er een kind in huis is'. ?? Een paar dagen later kreeg ik de brief: 'iemand in uw omgeving maakt zich zorgen etc etc'. Die agente begon over mijn echtscheiding... ?? Ik heb NIEMAND van VT bij mij thuis gehad! Ik schakelde mijn familie in die toen ook schrokken en ze kwamen zsm naar me toe. Ze stonden en staan vierkant achter me. Mijn dochter heeft in 2016 de zeer waarschijnlijk verkeerde diagnose NLD gehad. (Non Verbal Learning Disabilities). Ze moest bij een psychiater een paar vraagjes beantwoorden terwijl hij in z'n DSM-boek tuurde: 'nee, jij hebt geen autisme. Ik heb de man later ontmoet. Nou ja. Nu (2017) is de diagnose ASS. Tijdens een overleg met hulpverleners die ik kende, behálve de 'leidende' van het overleg. Nooit gezien, nooit gehoord. Toen mijn dochter de diagnose hoorde, zei ze: 'zie je nou wel', en was zichtbaar opgelucht. Zij heeft een disharmonisch intelligentieprofiel. Dan doe je jaren je best je te laten helpen door de hulpverlening. Één hulpverlener kent mij al een aantal jaren en goed ook. Zij is in dat overleg met hulpverleners en VT o.a. voor mij in de bres gesprongen. Ik ben niet bij het overleg geweest, ik kon het even niet aan. Mijn ex-man was er ook, die had de brief ook gehad. Ipv VT gerust te stellen deed hij er nog een schepje bovenop. Ik kreeg later een briefje dat er geen verdere stappen worden genomen. Maar ik heb nu wel een 'vinkje' bij de gemeente. Geen excuusbrief gezien. Ik heb de agente nog gemaild. Alleen deze reactie: 'als je niet tevreden bent neem je maar contact op met mijn meerdere'. Die was er niet bij! Zij heeft ook het politierapport opgemaakt: het leek wel of het gemaakt was door een kind van een jaar of 9! Triest gewoon. Ik wil van VT een officiële excuusbrief, zwart op wit, met de tekst dat ze het verkeerd hebben ingeschat en ze zich er niet mee hadden moeten bemoeien, kortom dat ze hartstikke fout waren. Ik maak me dan ook zorgen om de reactie van Hugo de Jong, die vindt dat onterechte meldingen niet bestaan. Ik ben in de tussentijd lid geworden van de BVIKZ. Het is nu ruim 2 jaar geleden allemaal, maar het gaat niet weg. Mijn dochter wil het niet hebben over de hele zaak VT. Te traumatisch. Het lijkt wel of het nooit ophoudt met VT. Ik leef dan ook mee met andere ouders die een onterechte melding hebben gekregen.

Ook bij ons is een melding

Ook bij ons is een melding gedaan, alweer zo'n twintig jaar geleden. Deze melding is gedaan door jeugdzorgmedewerkers, die als chantagemiddel gingen melden omdat wij de door hen aangedragen oplossing voor hulp niet zagen zitten. In plaats van dan samen te gaan zoeken naar een oplossing die wel werkt, kregen we dus een melding bij de Raad voor de Kinderbescherming (toe maar, VT bestond toen nog niet).
Na een gedegen raadsonderzoek zijn wij van alle blaam gezuiverd, maar inmiddels zat betreffende dochter al wel in een traject, woonde zij uit huis, enz. enz.

Wat uit huis wonen betreft: dit helpt natuurlijk totaal niet voor de problemen waarvoor je naar jeugdzorg gaat. Dus nu was het kind uit huis, en kreeg ze nog steeds geen hulp die ze nodig had. Nu is ze vele jaren ouder, en vooral bezig om het trauma dat ze via de jeugdzorg (nl. uit huis plaatsing) opliep, te verwerken. Ben je dus in je volwassenheid nog steeds bezig een trauma van toen, veroorzaakt door de zogenaamde kinderredders, te verwerken. Wat een sof.

En ja, voor de ouders is het traumatiserend. Ik merk dat ik gewoon weer vanuit mijn tenen woedend word als ik er met iemand over praat.
Dit is institutionele kindermishandeling, opgezet door het rijk. Ik ga ervan uit dat er ooit een parlementaire enquete zal komen naar deze praktijken, deze wantoestanden die door minister de Jonge nog eens worden aangezwengeld en aangemoedigd.

Mijn ex gebruikt onze dochter

Mijn ex gebruikt onze dochter om haar doelen te bereiken waaronder het contact met vader(dat ben ik dus)en dochter door aandoeningen te veinzen die eigenlijk alleen maar haar ziektewens behelsen.Maar het eerste slachtoffer is ons kindje van 3 en daarna bezorgt ze mij een jaarlang durende nachtmerrie.Terwijl het een droom had kunnen zijn.
Munchhaussen by proxy is ook eerder genoemd in onze situatie.
Het beroerde is dat als dit klopt mijn ex zelf slachtoffer is.Wat mijn zorgen alleen maar vergroot.

eerste zin moest zijn:Mijn ex

eerste zin moest zijn:Mijn ex gebruikt onze dochter om haar doelen te bereiken waaronder het contact met vader(dat ben ik dus)en dochter van 3 te verhinderen door etc.