Home » Artikelen » Kan de erkenning van een kind nog worden teruggedraaid

Kan de erkenning van een kind nog worden teruggedraaid?

Door:

Suzanne de Geus

Als een kind eenmaal erkend is, kan dat dan nog ongedaan worden gemaakt?

Let op: sinds 1 april 2014 kan ook een meemoeder (de niet-biologische moeder van een lesbisch stel) een kind erkennen. Het terugdraaien van de erkenning werkt sindsdien precies hetzelfde als bij mannelijk erkenners. Dus: overal waar hieronder 'hij' of 'de vader' staat, kunt u ook 'zij' of 'de meemoeder' lezen.

Stel: iemand heeft je kind erkend, maar achteraf heeft één van de partijen daar spijt van of bezwaar tegen. Kun je die erkenning dan nog terugdraaien (laten vernietigen), of zit je er eeuwig aan vast? En áls de erkenning teruggedraaid kan worden, wie kan dat dan doen en onder welke voorwaarden?

Voor ik op deze vragen inga, wil ik eerst iets meer vertellen over de erkenning zelf en de gevolgen daarvan. Daarna zal ik ingaan op de mogelijkheden om de erkenning te laten vernietigen.

Erkenning

Een kind dat buiten een huwelijk wordt geboren, heeft geen juridische vader. Daarvoor moet het kind eerst erkend worden. De erkenner hoeft overigens niet de biologische vader te zijn.

Ook belangrijk om te weten is dat de erkenning van een kind alleen op vrijwillige basis kan gebeuren. Dat betekent dat een man in principe niet gedwongen kan worden om een kind te erkennen. (Wanneer een verwekker weigert een kind te erkennen, kan wel het vaderschap door de rechter worden vastgesteld. Maar dat is iets anders dan erkenning. Zie ook: Vier manieren om vader te worden.)

Voor het erkennen van een kind gelden de volgende voorwaarden:

  • de erkenner moet 16 jaar of ouder zijn;
  • de erkenning mag geen bevestiging zijn van een incestueuze verhouding (de vader van het kind mag dus niet de vader of de broer van de moeder zijn);
  • de moeder moet schriftelijk toestemming geven als het kind jonger is dan 16 jaar;
  • als het kind 12 jaar of ouder is, moet het kind zelf schriftelijk toestemming geven;
  • toestemming van zowel de moeder als het kind zijn verplicht als het kind tussen de 12 en 16 jaar oud is.

Gevolgen

Door de erkenning van een kind ontstaan er familierechtelijke banden tussen de man en het kind. Dat heeft de volgende gevolgen:

  • het kind erft van de vader;
  • de vader is onderhoudsplichtig;
  • het kind kan de naam van de vader krijgen;
  • het kind krijgt de Nederlandse nationaliteit als de vader Nederlander is en hij het kind vóór de geboorte heeft erkend.

Let op: door erkenning krijgt de man niet automatisch het ouderlijk gezag over het kind. Dat moet apart geregeld worden bij de rechter. Dit kan gezamenlijk (via rechtspraak.nl) of alleen, als de moeder niet wil. Hij krijgt wel automatisch omgangsrecht, wat van belang kan zijn als de vader en de moeder niet – of niet meer – samenwonen.

Vernietiging

Maar nu de feitelijke vraag. Kan de erkenning ook worden teruggedraaid? Ja, dat kan. De erkenning kan vernietigd worden wanneer blijkt dat de erkenner niet de biologische vader van het kind is. De vernietiging heeft terugwerkende kracht tot het moment van de geboorte.

Een verzoek tot vernietiging moet bij de rechtbank worden ingediend via een advocaat. Het initiatief daarvoor kan afkomstig zijn van: de erkenner, de moeder, het kind zelf, of het openbaar ministerie (bijvoorbeeld als de erkenning een schijnhandeling was). Let op: als meneer A de biologische vader is, maar meneer B het kind erkend heeft, kan meneer A dus geen verzoek tot vernietiging indienen!

De regels voor het aanvragen van vernietiging zijn als volgt:

  • de erkenner kan vernietiging aanvragen als blijkt dat hij onder dwang, door bedrog, of door misbruik van omstandigheden het kind destijds heeft erkend;
  • de moeder kan vernietiging aanvragen wanneer zij kan aantonen dat haar toestemming tot erkenning destijds heeft plaatsgevonden onder invloed van bedreiging, bedrog, dwaling, of een geestelijke stoornis.

    Ook kan zij de rechter namens haar kind verzoeken om de erkenning te laten vernietigen. Het kind zal in zo'n procedure worden vertegenwoordigd door een bijzonder curator. Een bijzonder curator wordt door de rechter benoemd en zal nagaan of de vernietiging van de erkenning in het belang van het kind is.

  • het kind kan vernietiging aanvragen als het heeft ingestemd met de erkenning toen het minderjarig was. (De erkenning kan dus niet vernietigd worden als het kind meerderjarig was toen het toestemming gaf.)

    Tot drie jaar nadat het kind erachter is gekomen dat de erkenner niet de biologische vader is, kan het naar de rechtbank stappen om de erkenning te laten vernietigen. Als het kind hierachter komt wanneer het minderjarig is, kan het de rechter verzoeken de erkenning te vernietigen tot drie jaar nadat het kind meerderjarig is geworden.

Suzanne de Geus

is advocaat, gespecialiseerd in familierecht. Zij is onder andere bereikbaar via www.de-alimentatie-advocaat.nl

Naschrift: 

Sinds 1 april 2014 kan de meemoeder van een lesbisch stel juridisch ouder worden door erkenning van het kind. Het ongedaan maken daarvan werkt precies hetzelfde zoals hierboven beschreven bij vaders.

Zie: Burgerlijk Wetboek, Boek 1 (Personen- en familierecht), Titel 11 (Afstamming), Afdeling 3 (Erkenning), artikel 205a:

1. Een verzoek tot vernietiging van de door de moeder gedane erkenning kan, op de grond dat de moeder niet de biologische moeder van het kind is, bij de rechtbank worden ingediend:
a. door het kind zelf, tenzij de erkenning tijdens zijn meerderjarigheid heeft plaatsgevonden;
b. door de erkenner, indien zij door bedreiging, dwaling, bedrog of, tijdens haar minderjarigheid, door misbruik van omstandigheden daartoe is bewogen;
c. door de andere moeder, indien zij door bedreiging, dwaling, bedrog of, tijdens haar minderjarigheid, door misbruik van omstandigheden bewogen is toestemming tot de erkenning te geven.

2. Op de vernietiging van de erkenning is artikel 205, tweede tot en met vijfde lid, van overeenkomstige toepassing.

Redactie Ouders Online

Meer over

Reacties

Hallo, ik ben moeder van twee

Hallo, ik ben moeder van twee kinderen van 7 en 9 jaar. Bijna 3 jaar geleden zijn mijn ex en ik uit elkaar gegaan. De kinderen zijn nog een jaar bij hem op bezoek geweest. Toen kwam ik er achter dat tenminste één van mijn kinderen misbruikt werd door hem. Dit s echter nooit bewezen. Nu hebben ze hun vader bijna 2 jaar niet gezien. BJZ en de Raad van de Kinderbescherming vinden dat hij zijn kinderen mag zien. De oudste wil absoluut niet, de jongste wel. Hij heeft beide kinderen erkent en heeft het ouderlijk gezag. De oudste is niet zijn biologische kind, van de jongste ben ik er net achter gekomen dat het niet zijn biologische kind is. Ik wil zowel de erkenning als het ouderlijk gezag terug laten draaien. Kan dat ?

Met vriendelijke groeten,
MT

Hallo,

Hallo,
Ik heb toen ik trouwde het kind van mijn toenmalige partner erkent(geecht).dit is inmiddels 41 jaar geleden.Dit kind is mede oorzaak van de echtscheiding.Kan ik als nog de erkenning van dat kind laten vernietigen?
vriendelijke groet,
Benikke

Klopt dit dan? De sitautie is

Klopt dit dan? De sitautie is alsvolgt: jongen, meisje, meisje zwanger, beiden trouwen onder sociale dwang. Het geboren kind wordt dus het kind van de vader (en de moeder). Er volgt een scheiding. Vader krijgt een nieuwe relatie, wil graag kinderen, maar dat lukt niet. Dan blijkt dat 'vader' onherroepelijk en van jongsaf aan onvruchtbaar is. Het kind kan dus nooit zijn kind zijn geweest.
Vader wil erkenning terugdraaien, maar dat lukt niet, omdat hij dat uiteindelijk meer dan een jaar na de 'ontdekking' pas aangevraagd heeft (door verkeerd advies van zijn advocaat).
De toevoeging zou dan moeten zijn dat vader de erkenning kan terugdraaien als hij dat binnen een jaar nadat duidelijk is geworden dat hij niet de vader is aanvraagt bij de rechtbank.
DNA-onderzoek werd tegengehouden door moeder.

Tsjor

Ik heb met mijn ex een kleine

Ik heb met mijn ex een kleine jongen 2005 geboren. Ik heb hem 6 maanden van zijn leven gezien.
mijn ex en ik zijn gescheiden in 2005.
Omdat het echt niet ging tussen ons.
zij heeft ook een ontzegging gedaan van beslissingen voor hem. welke school ect.
zij heeft na mij andere relaties gehad. En is hergetrouwt. ik ziede jongen niet maar kan ik nu ook mijn erkenning laten vernietigen. Mijn achternaam hebben ze al verranderd naar die van haar nieuwe man.
wat gebeurd er als ik de erkenning laat verneitigen.
hij weet niet wie ik ben en noemt haar nieuwe man papa.

Met vriendelijke groet

Hallo Pumuckl, wat is een

Hallo Pumuckl, wat is een goede reden om de erkenning niet te willen. Hij IS toch je zoon? Ook al zie je hem dan niet? Waarom zie je hem eigenlijk niet? Misschien heb je daar al veel aan gedaan en is dat mislukt, dat is heel rot voor jullie allebei.
Maar het lijkt me heel erg voor je zoon als hij hoort (nu of later) dat je hem niet meer als zoon erkend wilde hebben. Hij kan er toch niets aan doen dat het tussen zijn ouders niet werkte? Misschien kan het contact later nog een beetje worden hersteld. Het helpt niet mee als je nu net doet of het je zoon niet meer is.
Of denk je dat het echt je zoon niet is? Dat is iets anders.
Als ik jou was zou ik niets doen, of anders voorzichtig het contact proberen te herstellen.

Ik ben biologisch vader en

Ik ben biologisch vader en heb het kind erkend, maar kan met de huidige omgangsregeling geen band met het kind opbouwen. Kan ik de juridische erkenning ongedaan laten maken?

E E Toppenberg: het antwoord

E E Toppenberg: het antwoord staat in de tekst: "de erkenner kan vernietiging aanvragen als blijkt dat hij onder dwang, door bedrog, of door misbruik van omstandigheden het kind destijds heeft erkend."

Hoe zit dit bij lesbische

Hoe zit dit bij lesbische koppels? Want strikt genomen is er ook geen biologische afstamming bij de meemoeder.

@Lukame: we gaan ervan uit

@Lukame: we gaan ervan uit dat het terugdraaien van erkenning bij meemoeders precies hetzelfde werkt als bij mannelijke erkenners. Maar voor de zekerheid zullen we het nog even navragen. Stay tuned.

Voor meer informatie over de werking van het erkennen zelf, en alle andere juridische haken en ogen: zie ons artikel Lesbisch of homo-ouderschap.

We hebben het nagevraagd, en

We hebben het nagevraagd, en bij meemoeders werkt het terugdraaien van de erkenning inderdaad precies hetzelfde als bij mannelijke erkenners.

We hebben dit nader toegelicht (met wettekst en al) in een naschrift onder het artikel. Zie boven.

Dus ik kan als biologische

Dus ik kan als biologische moeder de erkenning van de meemoeder laten annuleren op basis van ontbreken van biologische afstamming van mijn kind? Wordt dit geaccepteerd als reden? Weet u of dit ook in België geldt?

@Lukame: we weten helaas niet

@Lukame: we weten helaas niet wat de Belgische wet hierover zegt. We raden u aan om dit na te vragen in België zelf, bij een advocaat die gespecialiseerd is in familierecht.

Hallo,

Hallo,

Samen met mijn vriend, met wie ik 8 jaar samen woont, heb ik een zoon van 3.5jaar.

Door een vervelende situatie gaan hij en ik gaan uit elkaar en hij heeft het kind wel erkend, maar de voogdij niet geregeld.

Tevens is hij niet de biologische vader van het kind.

Kan ik de erkenning terugdraaien?

@Ranya: zoals gezegd (zie

@Ranya: zoals gezegd (zie boven): de moeder kan vernietiging [van de erkenning] aanvragen wanneer zij kan aantonen dat haar toestemming tot erkenning destijds heeft plaatsgevonden onder invloed van bedreiging, bedrog, dwaling, of een geestelijke stoornis.

Mijn ex heeft MIJN dochterv

Mijn ex heeft MIJN dochterv laten erkennen en heeft het gedeelde gezag gegeven aan een kennis van haar, dit heeft zij gedaan omdat mijn dochter OTS heeft, waardoor dat mocht zij uit huis geplaatst worden mijn dochter naarv die kennis gaat en zeer waarschijnlijk mijn ex dus ook, en heeft de uithuisplaatsing totaal geen nut gehad. Mijn ex is zwaar GHB gebruiker. De laatste keer dat ik daar was kon ik wel janken.

HELP wat kan ik doen ?

Lees verder