Home » Artikelen » Nepnieuws herkennen weet jij hoe dat moet

Nepnieuws herkennen, weet jij hoe dat moet?

Door:

Sharmilla Djoegan

De Europese verkiezingen zijn achter de rug en de term nepnieuws dook ook hier weer op. Facebook had zelfs een speciaal team opgezet waarvan de taak was om te voorkomen dat de verkiezingen zouden worden beïnvloed door de verspreiding van nepnieuws. Dit deden ze door zo snel mogelijk nepnieuws op te sporen en in te perken. Hoogste tijd om hier zelf ook mee aan de slag te gaan.

nepnieuws fake news

Nepnieuws is geen nieuw fenomeen. Het verschil met vroeger is dat we tegenwoordig het internet hebben met diverse sociale kanalen. Hier verspreiden berichten zich snel en als je geluk hebt, gaat het viral. Deze ontwikkelingen maken het lastig om nepnieuws te herkennen, want in jouw eigen feed zie je vaak berichten die bekenden van jou liken. Als Piet, de buurman, dit liked, dan zal het wel waar zijn.

Verkiezingen en nepnieuws

Rond de Amerikaanse verkiezingen kreeg de term nepnieuws vooral bekendheid. President Trump beschuldigde diverse nieuwsbedrijven waaronder CNN van het verspreiden van ‘fake news’. Achteraf werd er gezegd dat Rusland een grote rol speelde in het verspreiden hiervan en dat het de verkiezingen heeft beïnvloed. In de aanloop naar verkiezingen barst het dan ook steeds weer los. Dit zijn nou eenmaal momenten waar diverse partijen baat hebben bij negatieve berichten over anderen. Betekent dit dat je dan alleen alert moet zijn? Nee, niet bepaald want er zijn genoeg andere situaties waarin nepnieuws verspreid wordt. Zo zijn er veel organisaties die geld verdienen aan bijvoorbeeld advertenties. Hoe interessanter de kop, hoe sneller er wordt geklikt.

Nepnieuws op social media

Hoe kan het toch dat het zo makkelijk is geworden om nepnieuws te verspreiden? Met de komst van het internet en social media lezen we vaak vluchtig de berichten. We scrollen door onze feed en zijn niet echt kritisch naar wat we zien en lezen. Daardoor trekken we snel onze conclusies en gaan we weer door met de rest van onze dag. Daar gaat het vaak dus ook mis. Doordat we snel scannen en niet kritisch zijn is het lastig om nepnieuws te herkennen. Hoe pak je dat nu aan? Gebruik de volgende tips:

  1. Lees het hele bericht. Koppen worden sensationeel gemaakt om lezers te trekken. Lees daarom het hele bericht.
  2. Controleer de auteur. Wie is het? Is het een betrouwbaar iemand of staat er anoniem bij?
  3. Check de bron. Wikipedia is nou niet bepaald betrouwbaar aangezien iedereen daar wat op kan plaatsen.
  4. Wanneer is het bericht geplaatst? Is het bericht al oud? Bekijk dan wanneer het bericht voor het laatst is geüpdatet zodat je kunt oordelen of het nog relevant is.
  5. De achterliggende gedachten. Staan er feiten in of is het bericht gebaseerd op een mening die jou ergens van wil overtuigen?
  6. Schakel hulp in. Nu hoef je niet iedereen te vragen of je het bericht moet geloven, maar er zijn website die je kunnen helpen. Denk aan Nieuwschecker.

Met de bovenstaande tips kun jij jezelf en jouw kinderen leren om kritisch te zijn wanneer je berichten leest. Wil je samen met je kinderen aan de slag om dit te oefenen? Zoek dan een aantal voorbeelden van nepnieuws en ga de bovenstaande stappen langs.

Sharmilla Djoegan

Communicatiemedewerker bij Basicly.