Normen en waarden: hoe zorg je ervoor dat je kind ze leert?

Een kind groot brengen is tegenwoordig meer dan alleen zorgen dat je kind steeds een nieuwe verjaardag haalt. We zijn bewuster met het ouderschap bezig. We zijn niet meer alleen opvoeder en verzorger. We willen onze kinderen bent belangrijke levenslessen meegeven. En normen. En waarden. Maar hoe doe je dat? En waar begin je? Samen met onze partner Monuta gingen we op zoek naar tips.

Normen en waarden meegeven

First things first: wat zijn normen en waarden? Eigenlijk zou je het andersom moeten zetten, want normen zijn de regels die volgen uit waarden. Zo is eerlijkheid een waarde, waaruit de norm ‘niet liegen’ volgt. Waarden zijn vaak dingen die voor veel mensen belangrijk zijn. Ze maken het samenleven met elkaar makkelijker of leuker. Eerlijkheid, vertrouwen en vrijheid zijn waarden. Normen zijn de ‘regels’ die bij waarden horen. Niet liegen, opstaan voor oudere mensen in de bus en respect hebben voor elkaar zijn normen.

Hoe zorg je ervoor dat je kind waarden meekrijgt?

We leggen de lat hoog. We willen ons kind zoveel mogelijk meegeven, leren en laten doen. Logisch, maar niet haalbaar. Net zoals dat jij je kind nu vertelt dat het niet alles kan en hoeft te kunnen, hoef jij dat ook niet. Natuurlijk is het goed om na te denken over de dingen die je je kind wil meegeven, maar maak er geen halszaak van. De meeste waarden geef je namelijk door het voorleven. Hoe jij leeft, praat, doet en reageert is het grootste voorbeeld voor je kind. Hier pikken ze het meest van op.

Veel normen en waarden zijn vanzelfsprekend voor je: opstaan voor een ouder iemand in de bus, iemand met maar 1 boodschap voor laten gaan bij de kassa en je hand opsteken in het verkeer als bedankje. Dingen die je zelf hebt meegekregen en waar je nu niet meer over nadenkt. Automatisch leef je dit voor aan je kinderen en benoem je dit als het zich voordoet.

Maar welke normen en waarden vind jij of vinden jullie als ouders echt belangrijk? Sta hier alleen of samen eens bij stil. Zo kun je jouw kinderen gerichter dingen meegeven. Wat jullie je kind(eren) nu meegeven, is wat ze zich later nog herinneren. En herinneringen zijn het mooiste cadeau dat je ze kunt geven.

Levenslessen om aan je kind mee te geven

Als je er zelf over nadenkt, het erover hebt gehad met je partner of het hebt besproken met familie en/of vrienden, dan heb je wellicht een idee welke waarden en levenslessen je graag aan je kind wilt overbrengen. Hieronder verzamelden we een paar voorbeelden ter inspiratie.

  • De perfecte mens bestaat niet: niemand is perfect. Iedereen doet zijn best, maar we maken allemaal fouten. En dat is niet erg. Laat je kind zien hoe je ermee omgaat als je zelf fouten maakt. Zeg sorry en los het op.
  • Vertrouw op jezelf. Help je kind op zichzelf en zijn gevoel te vertrouwen. Lijstjes maken om een keuze te maken kan, maar vaak weet je dan ook al wat je keuze wordt. Help je kind hierbij.
  • Opgeruimd huis, opgeruimd hoofd. Hoewel de verleiding enorm is om alles achter zijn kont op te ruimen, is het voor de toekomst beter als je dit niet doet. Leer je kind zelf opruimen en vertel waarom jullie spullen weer opruimen.
  • Nee is ook een antwoord. Gelijk een reminder voor jezelf ;-) Leer je kind dat het oke is om grenzen te stellen én ze aan te geven. Een nee voor een ander is een ja voor jezelf…
  • Ook stomme en moeilijke dingen zijn oke. Helaas bestaat het leven niet uit alleen maar makkelijke en leuke dingen. Er zijn altijd dingen die je niet leuk of zelfs ronduit stom vindt. Je hebt niet altijd invloed op de dingen die (moeten) gebeuren, maar wel hoe je hiermee omgaat.

Het leven makkelijker maken voor je kind

Doen we dat het liefst niet allemaal voor ons kind? Je bent immers zo gelukkig als je ongelukkigste kind… Maar je kunt moeilijk altijd alle eieren uit het vuur halen en de doorns van alle rozen afsnijden. Wat je wel kunt doen? Iets aanleren dat frustratietolerantie heet..

Hoewel ergens van balen niet ongezond is, kan hetgeen wat je daarna doet dat wel zijn. Iedereen krijgt in zijn leven te maken met tegenslagen. De manieren waarop je daarmee omgaat, ontwikkel je dan ook al vanaf hele jonge leeftijd. Dit kunnen helpende manieren zijn, zoals jezelf even afleiden van je frustratie, jezelf kalmeren, het accepteren van de situatie en bepalen hoe je nu verder wilt. Maar het kunnen ook ongezonde manieren zijn, zoals jezelf isoleren om pijn te vermijden, accepteren van de situatie ‘want het gaat toch nooit veranderen’ en verdoven met bepaalde middelen.

Jij kunt je kind helpen om gezonde manieren aan te leren. Je kunt niet alle tegenslagen voor je kind weghalen, maar hem of haar wel helpen er op een goede manier mee om te gaan.

Wat wil je dat kinderen zich van jou herinneren?

Er komt ooit een moment dat jij een herinnering wordt voor je kind. Wat wil je dan aan ze hebben meegegeven? Wat heb jij als herinnering van je (groot)ouders? Is het dat brandschone huis of toch de positieve levenshouding? Soms zitten de mooiste herinneringen in de kleinste momenten.

Dit artikel is samen met onze kennispartner Monuta geschreven. Wist je dat je met hun verzekering toch nog hete kolen voor je kinderen uit het vuur kunt halen? Ook als je er zelf niet meer bent.