Gratis webinars tijdens De week van de Opvoeding

Wat is slaaptraining voor baby’s en hoe kan het anders?

Als je baby slecht slaapt en veel huilt ben je op een gegeven moment ten einde raad. Je grijpt alles aan om je baby beter te laten slapen en daarmee meer rust te creëren voor jezelf en voor de rest van het gezin. In het begin durf je eigenlijk niet toe te geven dat het niet zo goed gaat met slapen, maar uiteindelijk geef je bij de huisarts of het consultatiebureau dan toch aan dat je baby veel huilt en slecht slaapt. Het advies wat je krijgt is veelal om te beginnen met slaaptraining.

Wat is slaaptraining bij baby’s?

Slaaptraining is stoppen met je baby ondersteunen om te gaan slapen. Je gaat er daarmee vanuit dat je baby in staat is zichzelf te troosten en zelf leert om in slaap te vallen.

Als je kiest voor slaaptrainen kies je ervoor om je baby te laten huilen. Je laat je baby eerst een paar minuten huilen voordat je naar hem/haar toe gaat. Je troost je baby en gaat vervolgens weer weg. Begint hij/zij weer te huilen? Dan wacht je iets langer voordat je weer naar hem/haar toe gaat. De periode van laten huilen wordt steeds langer.

Baby’s jonger dan zes maanden kunnen hun emoties nog niet zelf reguleren. Ze kunnen zichzelf dus nog niet troosten. Verschillende onderzoeken op het gebied van hechting geven aan dat tot (minstens)je baby een jaar oud is co-regulatie
nodig is. Dit betekent dat je baby jouw hulp nodig heeft bij het verwerken van zijn/haar emoties.

Er is maar één manier om te reageren op het huilen van je baby

Als je baby huilt is er maar één manier waarop jij kunt reageren en dat is er zijn. Huilen is voor een baby de belangrijkste vorm van communicatie. Praten kunnen ze immers nog niet. Door te huilen vertellen ze jou een heleboel:

  • Ik heb honger/dorst
  • Ik heb het warm/koud
  • Ik heb pijn
  • Ik wil een knuffel
  • Ik krijg teveel prikkels of juist te weinig
  • Ik ben moe

Maar een baby kan ook huilen om bepaalde gebeurtenissen te verwerken, zoals de geboorte. Voor een goede hechting tussen jou en je baby is het belangrijk dat je baby leert en ervaart dat zijn emoties er mogen zijn. Maar vooral ook dat jij er bent. Dit geeft een gevoel van veiligheid en vertrouwen. Dit is nodig om de wijde wereld te durven ontdekken en om verder te ontwikkelen.

Slaaptraining: niet doen, het is stressvol voor jullie allebei

Op het moment dat jij als ouder niet reageert op het huilen van je baby ervaart hij stress. Je baby raakt in paniek. Uiteindelijk valt je baby wel in slaap,  omdat hij uitgeput is van het huilen of omdat hij het opgeeft omdat er toch niet gereageerd wordt.

Ook voor jou als ouder is het heel stressvol. Van nature willen we reageren op het huilen van onze baby. We willen er voor hem zijn. Op het moment dat je als ouder kiest om te starten met slaaptraining is er vaak al veel aan vooraf gegaan. Vaak ben je dan al aan het einde van je latijn en is er maar weinig voor nodig om in de stress te schieten. En de stress die jij dan ervaart heeft ook weer zijn weerslag op je baby. Je belandt in een vicieuze cirkel.

Slaaptraining: het kan ook anders

Als het je baby niet lukt om te gaan slapen, is het belangrijk om te kijken naar de oorzaak van het niet slapen. Is er een onruststoker actief die het slapen in de weg staat? Is er bijvoorbeeld sprake van reflux of een allergie? Heeft je baby veel last van krampjes? Is hij verkouden of heeft hij last van de oortjes? Er zijn verschillende fysieke oorzaken die het slapen flink kunnen verstoren.
Heb je alle lichamelijke stoorzenders uitgesloten of aangepakt? Dan pas kun je samen aan de slag met het slapen. Het is daarvoor belangrijk dat je snapt hoe het slapen werkt:
slapen is een spel van hormonen. Enerzijds heb je het slaaphormoon melatonine en anderzijds het wakkerhormoon cortisol. Deze twee hormonen bewegen als een golfbeweging door de dag. Is de hoeveelheid cortisol hoog, dan is de hoeveelheid melatonine laag en andersom. Op het moment dat de melatonine op zijn hoogst is, komt de slaaptrein langs om je baby naar dromenland te brengen. Ben je te vroeg op het station? Dan moet je lang wachten op de trein en is het lastig om in slaap te vallen. Ben je te laat? Dan lukt het slapen ook niet.
Het is dus belangrijk om goed te letten op de tijd die je baby wakker is tussen twee slaapjes in, dit noem je wakkertijden.

Direct na de geboorte slaapt een baby af en aan. Langzaamaan rekt de wakkertijd zich op naar 45 minuten, 60 minuten, 75 minuten en 90 minuten met vier maanden.
Om je baby lekker te laten slapen houdt je de volgende ritmes aan (de cijfers geven de minuten aan dat je baby tussen twee slaapjes in wakker is):

0-2 weken:  je baby slaapt af en aan en is maximaal 45 minuten wakker tussen de slaapjes door

0-4 maanden:  de wakkertijd rekt langzaam op naar 60 minuten en uiteindelijk naar 90 minuten

4-6 maanden:  90 minuten wakker tussen de slaapjes

6-8 maanden:  120 -90-90-180

8-12 maanden:  Ritme verandert via 120-180-180-180 naar 120-180-240

12-18 maanden:  120-180-240

18-24 maanden:   Ritme verandert via 180-180-240 naar 300-300

Om lekker te kunnen slapen is het belangrijk dat je baby zich veilig en vertrouwd voelt bij jou. Dat je goed kijkt naar de slaapsignalen die hij laat zien en hier adequaat op reageert. En dus dat je het juiste ritme aanhoudt zoals hierboven aangegeven.

Maar ook de slaapomgeving speelt een belangrijke rol bij het slapen. Een donkere ruimte bevordert de aanmaak van melatonine (het slaaphormoon) en bevordert goede slaap. Zorg er daarnaast voor dat de ruimte regelmatig geventileerd wordt. Het gebruik van White Noise kan je baby ook helpen om makkelijker in slaap te vallen. Dit bootst de geluiden van de baarmoeder na en filtert tegelijkertijd de omgevingsgeluiden.

Lees ook: