Mijn kind speelt niet zelf: met deze tips leert je kind alleen spelen

Alle kinderen willen spelen en alle kinderen kunnen spelen. Maar soms lukt het niet goed, bijvoorbeeld doordat ze zich vervelen, geen rust kunnen vinden in hun spel of te weinig gestimuleerd worden. Met deze tips kun je je kind weer zelfstandig tot spel krijgen!

Het nut van spelen

Spelen is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen, met name tot 7 jaar. Kinderen leren door te spelen. Door spel leren kinderen zich ontwikkelen op het gebied van taal en rekenen en wordt de emotionele-, sociale- en motorische ontwikkeling gestimuleerd. Ze leren de wereld om zich heen beter begrijpen door te oefenen in hun fantasiewereld. Daarnaast stimuleert spel de identiteitsvorming van kinderen doordat ze kunnen oefenen met diverse rollen.

Wat is ervoor nodig om te kunnen spelen?

Er zijn meerdere factoren die van invloed zijn op het speelgedrag van kinderen. Welke factoren zijn dat?

  • Basisveiligheid. Een kind heeft het gevoel van veiligheid nodig om zich te kunnen en mogen verliezen in zijn spel. Vanuit ontspanning kan een kind veilig en vertrouwd spelen. Pas dan durft hij op ontdekking te gaan.
  • Toevertrouwen/overgeven. Een kind kan zich aan het spel overgeven als hij uitgerust is, zich fijn voelt in zijn eigen lichaam, hij geen honger heeft en comfortabel is.
  • Zelfvertrouwen. Zelfvertrouwen is belangrijk om te durven spelen en om daardoor nog meer vertrouwen te krijgen in zijn eigen kunnen. Hoe je het zelfvertrouwen van je kind vergroot, lees je hier.
  • Zelfstandigheid. Door voldoende zelfstandig te zijn, kan een kind zelf een spel bedenken en inhoud eraan geven.
  • Creativiteit. Creativiteit is nodig om fantasierijk te spelen. Om te mogen oefenen met verschillende situaties. Zo kan een blokje de ene keer een huis zijn en de andere keer een aardappel om mee te koken.

Spel begeleiden

Merk je dat jouw kind moeilijk zelf tot spelen komt? Jouw eigen houding en uitstraling spelen een belangrijke rol. Ben je zelf continu aan het rondlopen en opruimen, dan blijft je kind gefocust op wat jij doet in plaats van op zijn eigen spel. Heb je veel stress door werk of door een vervelend telefoontje? Je kind pikt dat feilloos op. Iedere onrustige prikkel kan een kind uit zijn spel halen. Denk hierbij aan een televisie of radio op de achtergrond. Probeer eens wat vaker op één plek te blijven en ga bijvoorbeeld zelf een boek lezen op de bank in de buurt van je kind. Maak een uitgebreide pan met soep in de keuken of pak die enorme berg met was die nog opgevouwen moet worden erbij. Vind de rust in het moment en je kind vindt die vervolgens ook een stuk makkelijker. Als jij met aandacht ergens mee bezig bent, kan je kind hetzelfde doen.

Het verschilt natuurlijk per leeftijd hoe je jouw kind stimuleert. Een dreumes heeft andere begeleiding nodig bij het zelf spelen dan een 6-jarige. Kijk vooral naar de interesses van je kind om daarop aan te sluiten.

Je kind erbij betrekken

Voor sommige kinderen blijft het lastig om zelfstandig te spelen. Probeer je kind dan eerst te betrekken bij de dingen die jij met aandacht doet. Zijn de ramen toe aan een schoonmaakbeurt? Laat je kind helpen zodat hij leert om zich te 'verliezen' in een activiteit. Zo komt hij in beweging en leert hij iets met aandacht te doen. Kinderen zullen al snel hun eigen spel erbij betrekken, door bijvoorbeeld met water te gaan spelen. Leg er daarom ook vooral wat speelgoed bij, zoals een eendje of bootje. Zo kun je steeds meer de overgang maken naar zelfstandig spelen door na een paar weken bijvoorbeeld te zeggen: “Ik ga nu de ramen zemen, jij gaat het eendje in bad doen.” Door te oefenen en herhalen, leert je kind steeds meer zelf te spelen.

Te veel speelgoed of ander speelgoed

Door alle verjaardagen, feestdagen en andere feestelijke momenten waarop kinderen cadeautjes krijgen, ontstaat er al snel een overschot aan speelgoed. Kinderen hebben door de verschillende leeftijdsfases andere spel behoeftes en dit kan makkelijk geïnterpreteerd worden als een tekort aan speelgoed. Dit is eigenlijk zelden het geval. Kinderen die lastig tot spel komen, zijn vaak geholpen door materialen aan te bieden waarbij ze hun lichaamsgerichte zintuigen moeten gebruiken. Denk hierbij aan water, klei, modder, zand, takjes en steentjes. Laat je kind in de lente en zomer lekker buiten spelen en vies worden. In het najaar kun je bladeren en takjes mee naar binnen nemen en kan je kind spelen met bijvoorbeeld klei en kinetisch zand.

Bron

Voor dit artikel hebben we informatie gehaald uit het boek Als spelen niet vanzelf gaat. Wil je verder lezen over verschillende manieren van spel en hoe je kinderen met een andere behoefte verder kunt helpen in hun spelontwikkeling? Je bestelt het boek hier voor maar 13 euro. Je kunt het boek ook bestellen via Uitgeverij Christofoor of de lokale boekhandel.