Home » Columns » 9 heel heel erg koud

9. Heel, heel erg koud

Door:

Christel Westgeest

Snoeihard is de winter ingevallen. Meteen knallen, met -10 overdag en -17 in de nacht. Binnen blijven of naar buiten?

Thuis in Toronto

Snoeihard is hier de winter ingevallen. Niet een beetje. Nee, meteen knallen met -10 overdag en -17 in de nacht. Beetje wind erbij en het voelt als in Siberië. Als ik in een gesprek vertel dat ik hier sinds maart woon, krijg ik meestal een geheimzinnige glimlach. Met daarna de opmerking: "Oh, dus je hebt nog geen volledige winter meegemaakt?!".

Langzaam maar zeker begon ik toch wat angstig van die opmerkingen te worden maar nu weet ik wat het is. De winter is heel, heel erg koud. Door de kou zijn Jacob en Rosa nu meer en meer aan huis gebonden. Rosa gaat nog geen hele dagen naar school. Dat is hier pas vanaf 6 jaar. En Jacob, ons ongeleide projectiel, is natuurlijk niet een hele dag binnen te houden. Met sneeuw is het leuk en gaan ze graag naar buiten. Maar tijdens een barre winterdag, waarop ze zelfs met sneeuwpak aan maar even warm te houden zijn, wordt het wat lastiger.

Hoe doen die Canadezen dat dan?

Ik ben zelf nogal van het naar buiten gaan. Sterker nog, als ik een dag niet naar buiten ben geweest met ze, voel ik me schuldig. Dan zijn ze naar mijn idee niet uitgeraasd en vind ik het ook een minder 'gezond' gevoel geven.

Tot voor kort konden we nog prima op de dagen dat ze thuis waren naar de boerderijen in de buurt, naar de speeltuin of naar het meer. Maar nu? Hoe doen die Canadezen dat dan?

Na een navraagrondje blijkt de indoor playground voor kleine kinderen hier het alternatief te zijn. Die heb je in Nederland ook, maar daar ben ik eigenlijk nog nooit geweest. Was niet zo nodig. Hier zie je die dingen zo'n beetje in elke buurt. En wat blijkt? Ontdekking van de winter! Kinderen van 0 tot 6 jaar kunnen daar fantastisch spelen en ik neem – via de drive thru – een bakkie koffie mee, klets wat hier en daar, en iedereen is helemaal blij.

Natuurtekort-syndroom

Toch knaagt het nog, na zo'n binnen-dag. Ik vrees dat ik gevoelig ben voor wat de Amerikaanse schrijver Loev in zijn boek 'The last child in the woods', een natuurtekort-syndroom noemde.

Ik kan me wel vinden in zijn stelling dat kinderen meer de natuur in moeten. Hij stelt dat een intensieve blootstelling aan de natuur heilzaam kan werken voor concentratieproblemen, overgewicht en zelfs depressies. Als je in de natuur bent, gebruik je je zintuigen en je creativiteit meer dan als je binnen achter de computer of de TV zit.

Met 'de natuur' bedoelt hij echt De Natuur en niet spelen op een veldje. Er is hier genoeg échte natuur, dus dat komt mooi uit. Dan lopen ze niet zo snel een natuurtekort op.

Neustest

Maar als het echt heel koud is, wil ik zelf eigenlijk niet naar buiten. Ach, ik ben gewoon een gigantische koukleum, die per ongeluk in Canada terecht is gekomen. Om iedereen gelukkig te maken en mezelf niet al te schuldig te voelen als we een dag niet buiten zijn geweest, heb ik de zogenaamde 'neustest' bedacht.

Als ik mijn neus 's ochtends buiten de deur steek en het vocht in mijn neus niet direct bevriest: op naar buiten. Maar zodra ik bij de eerste diepe inademing stukjes ijs voel kriebelen, zeg ik: "indoor playground!"

Ik verwacht nog een hoop neustesten te doen deze winter. Volgens de lokale meteorologen staat de koudste winter in 15 jaar voor de deur.

Christel Westgeest

emigreerde met haar man Jean en hun twee kinderen (Rosa 3 jaar en Jacob 1 jaar) in 2007 naar Canada. In 2009 kwam ze weer terug.

Naschrift: 

Op de bovenstaande tekst ontvingen we twee interessante reacties:

Reactie uit Zweden

Ik woon in Zweden, weliswaar in het zuiden, maar toch ook een land met veel koude winters. Hier is het buiten zijn ("utomhus") erg belangrijk. "Buiten onder alle weersomstandigheden" zeggen ze, hoewel we hier in zuid Zweden min 10 overdag niet erg vaak tegenkomen :)

Ik heb zelf meer dan 10 jaar gewerkt in de natuur en milieu-educatie in NL, en daar zijn scholen en kinderen al helemaal niet naar buiten te krijgen. Bij de eerste spatjes regen rennen ze al naar binnen.

Hier heb ik me verdiept in de "utomhus pedagogik", en wat blijkt: belangrijker nog dan een educatief plan of materialen zijn KLEDING en ETEN! De kinderen gaan altijd warm gekleed naar buiten, afgestemd op het weer buiten. En ze zijn altijd actief, dus niet stilzitten in een buggy! Verder is eten heel belangrijk en het liefst rond een vuurtje!

Mijn dochter van 8 leert op school al kampvuurtjes maken en eten bereiden! (Ja echt een gewone school, geen scouting!) Met eten in je buik voel je je vrolijker en speel je ook graag. En buiten valt veel te spelen, met en in de sneeuw, ergens op klimmen, etc. Motorische ontwikkeling, plezier in het spel en samen spelen vinden ze hier in het onderwijs iets wat je vooral buiten moet leren.

Mijn ervaring met USA en Canada is dat op veel plekken helaas (net als in NL trouwens) er geen echte speelplekken voor kinderen zijn. En dan bedoel ik niet speeltuinen, maar plekken om te rennen en de klauteren, te ontdekken, te balanceren, plek om een vuurtje te stoken, etc.

In Nederland heb je speelbossen. Daar "mag" meer dan in een gewoon bos. Misschien is er zoiets in Canada? In Amerika heb je stateparks, maar die liggen vaak zo ver van de stad... Maar misschien is er een leuk park met barbecues, waar je, lekker tegen de gewoonte in, in de winter een BBQ stookt?! Of wat dacht je van een wandeling met kaarsen en zaklampen als het vroeg donker is en dan op een leuke plek warme chocolademelk drinken? Reuze spannend!

Renate Foks

Reactie uit Noorwegen

Hier in Noorwegen is de slogan: "Er bestaat geen slecht weer, alleen slechte kleding".

Onder alle weersomstandigheden spelen de kinderen hier uren lang buiten. Ze slapen overdag zelfs tot min 10 graden buiten!

Bijgaande foto is gemaakt van mijn kinderen tijdens een langlauftocht in februari dit jaar. We hebben een vuurtje opgestookt om worstjes boven te grillen. De stok die de kleinste in handen heeft, is eerst met een mes bewerkt om er een punt aan te krijgen. Vervolgens wordt er dan een grillworst aan gestoken, die boven (niet in! ;-) de vlammen moet worden gehouden.

En, net als in Zweden, komt de thermoskan met warme chocolademelk tevoorschijn om de bloedsuikerspiegel op peil te houden. De kinderen hebben wollen ondergoed aan van top tot teen, wollen sokken, een laag fleece en dan een waterdicht gevoerd pak. Een goede muts, wanten en winterlaarzen zijn onontbeerlijk

Natuurlijk moet je jezelf soms best even een duw geven om naar buiten te gaan bij zulk koud weer. Een goed boek bij een warme openhaard is natuurlijk erg aanlokkelijk. Maar als je eenmaal aan het sleeën, langlaufen of skiën bent, is het heerlijk en die open haard is 's avonds dan alleen nog maar lekkerder.

Regen is ook bepaald geen reden om binnen te blijven. Ook hier geldt weer: er bestaat geen slecht weer, alleen slechte kleding. De regenbroeken hebben een soort bretels over de schouders en bandjes onder de voeten van de laarzen. Het is nagenoeg onmogelijk om dan nog nat te worden.

Het is voor de kinderen zo'n vanzelfsprekendheid, dit harnas tegen de invloeden van de natuur, dat ze het wel eens vergeten als ze hun pak niet aanhebben bij slecht weer. Dan roep ik hard en altijd te laat: "Stan je hebt geen pak aan!" En dan is het natte boel, want plassen, daar moet je altijd doorheen, niet over- of langsheen; sneeuw daar moet je in liggen, modder daar moet je in graven en bomen daar moet je in klimmen.

Ik wil niet beweren dat er geen concentratieproblemen, overgewicht of depressies bestaan hier in Noorwegen, maar aan een tekort aan natuur kan het voor verreweg de meest kinderen niet liggen. Iedere week is 1 dag op school buitendag, de pauzes zijn lang en altijd buiten, zo ook de buitenschoolse opvang.

Op het kinderdagverblijf zijn de kinderen meer buiten dan binnen. En dan nog is het voor een aantal ouders niet genoeg: bij ouderavonden is er altijd minstens 1 ouder die eist dat de kinderen nog meer naar buiten moeten. Ik moet er bijna van zuchten… je kunt het ook overdrijven.

Groetjes vanuit Noorwegen!
Hanna Driesprong, Stan en Tom

Lees verder

Alle columns in de serie Thuis in Toronto