Home » Columns » Gun dromers de tijd

Gun dromers de tijd

Door:

Henk Boeke

Sommige kinderen zijn dromerig en kunnen zich moeilijk concentreren. Dat is normaal, en betekent niet dat ze rijp zijn voor Bureau Jeugdzorg.

Van de redactie

Regelmatig krijgen we vragen van ouders die zich zorgen maken over de dromerigheid van hun kinderen op school. Hun gedachten dwalen snel af, en ze kunnen zich moeilijk concentreren.

Dat gaat bijvoorbeeld zo:

Onze zoon van bijna 8 jaar is altijd een beetje een "dromer" geweest. Kon veel spelen in zijn eigen fantasiewereld en had lang een denkbeeldig vriendje. Wanneer ik er niet achteraan zit, kan hij wel een uur doen over het aankleden, omdat hij dan al weer met allerlei andere dingen bezig is.

Hij zit nu in groep 4, en nu blijkt dat hij zich erg moeilijk kan concentreren in de klas. Dom is hij zeker niet, want op een goeie dag kan hij een 10 halen. Maar hij is erg snel afgeleid en daar gaat zijn schoolwerk onder lijden.

Lezen kun je oefenen, maar wat kunnen we zelf doen om hem te helpen zijn concentratie vast te houden? Zijn er onderzoeken of trainingen die we kunnen doen?

Dit soort vragen baart óns nou weer veel zorgen. Want wat is er nu eigenlijk aan de hand? Een kind van 7 jaar doet er lang over om zich aan te kleden. So what... zo zijn kinderen nu eenmaal. Althans veel van hen. Het hoort gewoon bij de leeftijd. Je dénkt wel dat ze heel wat kunnen, maar dat is natuurlijk nog lang niet zo. We hebben dat al eerder beschreven in ons artikel Waarom trekken jongens van 8 geen schone sokken aan?.

Het enige wat je in zo'n geval kunt doen, is je kind helpen, door het te sturen en te begeleiden. Opvoeden is nu eenmaal een hele klus, en gaat helaas niet vanzelf. Daar moet je wel wat voor doen. En iedereen kan dat gewoon zelf, zonder daar meteen 'onderzoeken en trainingen' bij te hoeven halen.

Gebrekkige concentratie op school

Maar hoe zit het dan met die gebrekkige concentratie op school? Zijn dáár dan geen 'onderzoeken en trainingen' voor nodig? Nee! Zolang er geen sprake is van een gebrekkige intelligentie (de jongen in het voorbeeld kon op een goede dag best tienen halen, dus dat is het probleem niet) en zolang er geen sprake is van opvallende stoornissen in de ontwikkeling, is er echt niets bijzonders aan de hand, en is het gewoon de taak van de leerkracht om zo'n kind goed te begeleiden.

Dus: zoals de ouders zo'n kind moeten helpen bij het aankleden, zo moet de juf of de meester zo'n kind helpen op school. Niet leuk, maar onvermijdelijk. Dat is nu eenmaal de taak van een onderwijzer.

Bureau Jeugdzorg

Maar het verhaal kreeg nog een staartje. In de mail-wisseling die volgde op de vraag, vertelde de moeder dat de juf zich dermate zorgen maakte dat het kind toch eigenlijk het beste af zou zijn bij Bureau Jeugdzorg ("die club die je je kinderen afpakt", zoals het vorige week nog geformuleerd werd door een kinderarts in het tv-programma Buitenhof.) En waarom? Omdat het kind ook een fantasievriendje had.

Toen brak echt onze klomp. En ons hart. Dat ouders niet goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingspsychologie van kinderen, dat is tot daar aantoe. Maar dat leerkrachten een kind met een fantasievriendje rijp achten voor de geestelijke gezondheidszorg, dat gaat toch echt te ver.

Vanzelfsprekend hebben we nog wel even gevraagd of dat fantasievriendje het kind misschien angstig maakte. Want heel soms versterkt een fantasievriendje de angsten, in plaats van ze te bezweren. Dat bleek echter totaal niet het geval, waardoor we wel moesten concluderen dat school de plank totaal had misgeslagen. Heel treurig.

Fantasievriendjes

Voor al die juffen en meesters die kennelijk niet weten dat fantasievriendjes volstrekt normaal zijn, en zelfs een teken kunnen zijn van creativiteit en intelligentie, geven we hier nog even een paar verwijzingen om hun gebrekkige kennis alsnog bij te spijkeren:

Voor de ouders van dromerige kinderen hopen we oprecht dat de leerkracht zich een beetje aan kan passen aan het tempo van het kind. Kinderen kunnen namelijk niet gedwongen worden om zich beter te concentreren. Daar bestaan echt geen trainingen, cursussen of pillen voor. Het enige wat wél bestaat, zijn scholen die wéten dat kinderen geen volwassenen zijn, en zich ontwikkelen in hun eigen tempo (namelijk de Vrije scholen), maar dat is een heel ander verhaal.

Henk Boeke

was eindredacteur van Ouders Online tot 1 september 2018.

Naschrift: 

Dit muisje heeft nog een staartje gekregen. Zie ook ons vervolg-artikel over dit onderwerp: Dromers en ADD.

Maar eerst een greep uit de reacties tot nu toe:

I have a dream!

Toen ik las dat 'Sebastiaan' betekent: 'de gezegende, de eerbiedwaardige, de dromer', vond ik dat een doorslaggevend argument om mijn zoon Sebas te noemen. Hij is gedoopt onder een metershoog portret van Martin Luther King.

[naam bekend bij de redactie]

Vooraan zetten

Leuk dat er 's iets over 'dromers' op deze site staat. Ik heb drie jongens, en het zijn alledrie dromers, al is nr. 2 iets minder 'erg' dan de nummers 1 en 3.

Nr. 1 spant de kroon. Hij is een slim kind, maar heeft op de basisschool waarschijnlijk de helft gemist van de lesstof. De meesters en juffen klaagden steen en been, waarop ik ze adviseerde om hem vooral vooraan in de klas te zetten en vaak een beurt te geven. Hij is heel lief, het is geen onwil, maar... hij droomt te veel.

Ook op de middelbare school heeft hij er een potje van gemaakt, maar op dit moment is hij heel gemotiveerd bezig aan een ICT-opleiding en dat gaat goed. Het is iets dat hem zeer interesseert, al horen we ook daar nog wel 's geluiden over 'niet opletten'. Tja, het zit erin.

Ook nr. 3 - zit nog op de basisschool. Vooraan; gelukkig maar. We geven de meesters en juffen tips om hem bij de les te betrekken en zo gaat het nog best goed. Het gaat mis op het moment dat de meester de kinderen iets laat kiezen. Dan heeft 5 minuten later de hele klas gekozen en komt hij erachter. "Oh, ik mocht iets kiezen, geloof ik?". Tja. Maar hij leert hier wel van. En heel soms moet de meester toch nog weer 's iets opnieuw uitleggen, omdat hij het even niet gehoord heeft.

Ik ben het met jullie eens. Het is gewoon een karaktertrek, zij het wel eens lastig. Maar er is verder niks aan de hand. Geen etiketten verder a.u.b.! En vooral geen zogenaamde 'deskundigen' die hier 'een probleem' in zien.

Annemarie Prins

Het hoort bij hem

Uw column over dromerige kinderen komt misschien wel net op het goede moment, of misschien te laat. Ik krijg al jaren te horen dat mijn zoon zo'n dromer is. Aan de ene kant is dat iets wat gewoon bij hem hoort en aan de andere kant beïnvloedt dat zijn 'prestaties'.

Nu hij in het tweede jaar van het VWO zit, is hij nog steeds een dromer. Ik probeer hem te helpen en te begeleiden maar soms ook wel (te veel) te pushen zijn werk op tijd te doen. Soms vergeet ik gewoon dat het bij hem hoort en dat hij er ook niets aan kan doen. Het is goed om dan in uw column te lezen dat ik dat moet accepteren.

Door uw column weet ik ook wat ik tegen de leerkrachten zeg op school, namelijk dat ze hem moeten begeleiden hierin. Ik hoop alleen wel dat ze de vaardigheden (en het geduld) hiervoor hebben. En de bereidheid.

Jannie Kuipers

In eerste instantie: geruststelling

Een fijn en warm commentaar. Mijn complimenten aan Henk Boeke. Mijn ervaring als telefonische praatpaal voor mensen met problemen, is dat ouders van kinderen met [...] en personen met [...] in eerste instantie geruststelling nodig hebben. Dan kan eventueel specifieke informatie volgen. Achteraan komt diagnose en een behandelplan. Tot slot de noodzakelijke dossiervorming.

Het positieve effect van bovenstaande volgorde zou door moeten dringen bij diverse hulpverleninginstanties. Zoals ook in uw voorbeeld wordt door 'deskundigen' de ouders van.. ..op een nog niet door hen onderkend probleem gewezen. Ouders en andere hulpvragers worden zo erg onzeker en afhankelijk. Of ze willen geen hulp meer, zo is mijn ervaring.

Ina B.

Ik mis ADD

Hoi, met belangstelling jullie artikel gelezen. Kan me erin vinden, maar mis wel één aandachtspunt.

Ik werk met volwassen verslaafde cliënten en kom nogal eens klanten tegen die als kind dromertjes waren maar wel een ernstig verslavingsprobleem ontwikkeld hebben, kortom na zorgvuldig onderzoek ADD-ers blijken te zijn.

Ik weet dat je kinderen jonger dan 7 niet echt kunt testen, maar zou het zelf wel graag willen uitsluiten.... en wil dan heel graag concluderen dat ik me voor niets zorgen heb gemaakt. Ik kom net iets te veel probleemgevallen in de praktjjk tegen die als volwassene erg veel leed meegemaakt hebben en waar we dan concluderen dat het wellicht voorkomen had kunnen worden.

[naam bekend bij de redactie]

Geen schuldgevoel aanpraten

Allereerst: wat een heerlijk artikel. Het lijkt wel over mijn zoon te gaan. Ook een dromer, groep 4 en ruim 7½ jaar oud. Hij heeft alleen geen fantasievriendje.

Bij ons gaat het zo. De juf doet haar best. Maar eigelijk heeft zij geen tijd om zo veel aandacht te geven! Klink logisch. Hij krijgt huiswerk mee om zo toch zijn werk redelijk af te krijgen en te oefenen daar waar het niet goed gaat. Het liefst had ze nog meer gegeven maar ik vind dat hij ook nog mag spelen of iets anders ontspannends mag doen en dit heb ik ook gezegd. De samenwerking lijkt dus wel goed.

Toch irriteert het me dat er gezegd wordt: "Hij verdrinkt in het werk, hij krijgt het nooit af, hij haalt het niet, hij blijft misschien wel zitten." Of nog erger: "Straks zit je volgend jaar bij je zusje in de klas" (zij zit nu versneld in groep 3). Of: "als je niet je best doet, blijf je zitten". Maar mijn zoon dóet zijn best! Hij is alleen snel afgeleid en kan zich moeilijk concentreren. Dus dit klinkt niet reëel. Bovendien heeft hij niets met z'n zus te maken. Ik snap wel dat ze hem zo willen stimuleren. Maar dit is niet de juiste manier.

We doen samen ons best om er het beste van te maken. Lukt het niet? Jammer dan. Dan blijft hij inderdaad maar zitten en is hij er nog niet aan toe! Ik weet dat hij z'n best doet, en wil hem vooral geen schuldgevoel aanpraten.

Maar de conclusie wat school betreft, is dat de juf misschien wel nog meer tijd en aandacht moet geven, maar dat ze nog meer kinderen in de klas heeft, die ook hun aandacht moeten hebben. Zoals ze zelf zegt, kan ze niet de hele tijd bij mijn zoon blijven zitten om de aandacht erbij te houden. Jullie stelling dat de leerkracht de leerling moet helpen, gaat dus niet op.

Yvonne

Hart onder de riem

Hartelijk dank voor het hart onder de riem!

Hier ook een bijna 8-jarige jongen die in groep 4 met vergelijkbare problemen kampt. Zijn prestaties zijn bovengemiddeld maar hij krijgt z'n werk zelden op tijd af. Altijd afgeleid en aan het dromen. En ook het aankleedverhaal herken ik maar al te goed!

Mijn man en ik zijn van mening dat dit geen probleem is en dat hij er op z'n eigen manier wel komt, met wat sturing van onze kant. Maar het is erg prettig om deze mening ook eens door iemand anders verkondigd te zien. Dus nogmaals mijn dank.

[naam bekend bij de redactie]

Vrije school (1) - vol zelfvertrouwen

Een artikel naar mijn hart.

Mijn zoon kan zich niet goed concentreren en kwam in groep 3 "nog steeds met modder aan zijn handen en schoenen de klas binnen". Hij zat in het speelkwartier gewoon nog in de modder te wroeten. Mijn man en ik keken elkaar aan en zeiden tegen de leerkracht dat dit voor kinderen van 6 jaar toch echt normaal is en dat wij blij waren dat hij daar nog mee bezig was... Nou, zij vond dat hij nu toch echt wel moest gaan leren.

In groep 5 ging het met de concentratie nog steeds niet goed en met het kind ook steeds minder. Hij had vreselijke dromen, buikpijn, hoofdpijn en wilde 's ochtends niet zijn bed uit om naar school te gaan.

Van school moesten we hem laten testen bij de schoolbegeleidingsdienst want hij kon niet op regulier onderwijs blijven. Die test hebben we nog wel gedaan waarbij we hebben aangegeven dat we sterk onze gedachten richting Vrije school lieten gaan voor hem. In samenspraak met de schoolbegeleidingsdienst is hier uitgekomen dat hij op een Vrije school beter tot zijn recht zou komen.

Niet veel later kon hij terecht in de 2e klas en zijn zusje in de 1e.

Inmiddels zitten ze in de 4e en de 5e klas, en ze hebben het helemaal naar hun zin. Mijn zoon is vol zelfvertrouwen en ziet de wereld met een open blik en vrolijk tegemoet.

De concentratie blijft een probleem, dit hoort blijkbaar bij hem. De nadruk ligt nu op alle positieve eigenschappen, gelukkig volop aanwezig.

Het is jammer dat het zo moest gaan, ik zou willen dat er meer ouders deze beslissing voor hun kind durfden te nemen.

[naam bekend bij de redactie]

Vrije school (2) - dromen gebruiken bij het leren

Met veel herkenning heb ik uw artikel gelezen. Ik ben in het rijke bezit van twee dyslectische kinderen (nu 11 en 14) van wie vooral de oudste een enorme dromer is. Op advies van zijn (eerste) school hebben we veel met hem geoefend, gestampt en afgetest.

De jongste heeft een aantal jaren een fantasievriendje gehad. Hij heeft een enorme fantasie, waardoor hij zich ook soms slecht kan concentreren op het veel saaiere reken- en taalwerk. Dan is het namelijk veel leuker om je schrift langs de randen vol te tekenen.

Bovendien heeft onze jongste de gave om leerkrachten ervan te overtuigen dat hij heel hard gewerkt heeft. Zo heeft hij zich jaren aan oefenwerk ontrokken, met als gevolg: bedroevend slechte toetsen bij een hoog IQ. Ook kreeg hij steeds meer een hekel aan school. Want dat was saai en hij kon het toch niet (lage cijfers en slechte toetsresultaten).

In verband met hun dyslexie is mij altijd dringend afgeraden om ze naar de Vrije school te doen, omdat er daar te weinig aandacht voor zou zijn!

Sinds 1½ jaar is mijn oudste op zijn eigen verzoek toch naar het middelbaar onderwijs van de Vrije school gegaan. Hij heeft het daar enorm naar zijn zin, hij functioneert uitstekend, en er is daar veel meer mogelijk ter compensatie van zijn dyslexie. Je kunt er je dromen gebruiken bij het leren.

Naar aanleiding van het succes van zijn broer wilde ook mijn jongste naar de Vrije school. (Hij zag hoe zijn broer mocht leren, tekenen, periode-onderwijs kon volgen, etc.) Hij is toen drie dagen proef gaan draaien en sindsdien is hij gebleven!

Op de Vrije school is het veel makkelijker om te leren voor dit soort kinderen. Bij rekenen, taal en alle andere vakken kun je namelijk je fantasie gebruiken! En als je dat wilt, mag je je schriften voltekenen; dat wordt zelfs beloond. Maar je moet wel gewoon je weektaak afmaken en dat ook laten zien. Er worden verhalen verteld, en zelfs bij taal en rekenen kun je met verhalen de mooiste ezelsbruggetjes verzinnen, zodat je eindelijk wél kunt onthouden hoe je iets moet spellen of uitrekenen.

Kortom: ik heb nu twee gelukkige kinderen, die zich in hun eigen tempo mogen ontwikkelen en daardoor opeens 10 x zo snel leren als in alle jaren gewoon onderwijs, met RT, en extra bijles, enzovoorts.

De reden dat ik u dit mail, is omdat er zo weinig positieve geluiden over de Vrije Scholen te lezen zijn op niet-antroposofische sites of in niet-antroposofische tijdschriften. Publiciteit is er alleen als de inspectie weer eens heeft vastgesteld dat er iets niet volgens hun normen gaat.

Als je dus niet uit antroposofische kringen komt, of er via familie of kennissen mee in aanraking komt, is het erg moeilijk om de stap naar de Vrije school te maken.

Ik was dus blij verrast met uw opmerking aan het eind van uw artikel en hoop dat mede hierdoor er meer mensen de stap voor hun kinderen zullen durven te maken!

[naam bekend bij de redactie]

Alle columns in de serie Van de redactie