Home » Forum » Geen spreker bij crematie

Geen spreker bij crematie ...

89 berichten / 0 nieuw
Nieuwste reactie
Ginny Twijfelvuur
En

Gecondoleerd met het overlijden van je moede.

Ginny Twijfelvuur
Moeder..

Sorry.

Monique
Leegte en schrikken?

Zoals ik al eerder schreef, hadden wij een uitvaart zonder sprekers. Niet iedereen houdt van spreken voor een publiek. Dat wil niet zeggen dat de overledene dan minder geliefd zou zijn geweest. Haar kinderen spraken en spreken nog steeds heel liefdevol over haar, alleen in persoonlijke gesprekken, en niet voor publiek. Ik kreeg beslist niet het gevoel van leegte bij deze uitvaart.
Waarschijnlijk maakt de reden waarom bij Ramrod hier over een probleem was, wat pijnlijker iets duidelijk, maar ik lees dat er toch iets gezegd wordt dat is fijn.

tsjor
Moeilijk

'Of een uitvaart 'klopt' hangt samen met je verbondenheid met degene van wie afscheid wordt genomen. Voorheen lagen gewoonten meer vast, nu kan alles gezamenlijk worden uitgedacht.'
Het moeilijke is, dat op het laatste moment en na het overlijden de taak om zelf alles uit te denken komt te liggen bij een beperkt klein groepje: vaak de partner en de kinderen. Terwijl de betekenis van iemands leven groter is dan alleen de betekenis voor de partner en de kinderen. De 'gewoontes' gaven een richting die voor iedereen herkenbaar en acceptabel was. Alleen ontbreekt het nu aan een culturele samenleving waarin die 'gewoontes' worden herkend of geaccepteerd.
Daardoor wordt het nu vooral een taak van kinderen en partner om hun persoonlijke emoties vorm te geven in het afscheid. Daarmee worden ze 'bekeken' door anderen. Er is geen gemeenschappelijk gedeelde vorm van 'zo doen we dat'. Dat maakt het moeilijk en kwetsbaar voor nabestaanden.
En je hebt maar weinig tijd.
Je kunt niet meer doen dan er het beste van maken, waar je zelf in elk geval een 'goed gevoel' over hebt.

Tsjor

Kaori
tjor: weinig tijd

Er is naar mijn idee niet weinig tijd. Alleen stellen we bij voorkeur het denken over een afscheid uit tot we weinig tijd hebben.

Niet alleen van onszelf, hoe laat je dingen achter, maar ook van onze dierbaren. Hoe wil je dat gaan doen, wat heb je daar voor nodig. We bespreken het onderwerp ook bij voorkeur niet met onze dierbaren. De praktische zaken soms nog wel maar de gevoelsmatige schuiven we graag voor ons uit.

De media zijn daar beter in. De media hebben de mooie verhalen over een overledene al klaar liggen, die werken ze elk jaar wat bij maar op het laatste moment dat nog maken, dat is niet nodig, alleen wat details.

Als het einde onvermeidelijk is zoals bij ernstige ziekte dan nemen we wel van te voren tijd om er over na te denken. Dat zouden we vaker moeten doen.
Sterven is een belangrijk onderdeel van het leven, net als geboorte waar we wel veel meer op voorbereid zijn.

tsjor
en toch

Het is pas zover als het zover is. Ondanks alles wat je vooraf kunt bedenken en bespreken. Dat is ook niet zo erg, het kleurt de bijzondere dagen en het is goed om dat samen intensief mee te maken.

Ramrod, ik heb een gmailaccount op naam van Tsjot van Ool aan elkaar geschreven. zou je me daar even willen mailen? Ik heb een suggestie voor een gedicht voor je.

Tsjor

Triva
monique

maar waarom kozen jullie er niet voor om het door de uitvaartbegeleider voor te lezen? (gewoon serieuze vraag)

Yvan
Mijn deelneming.

Mijn moeder was niet bepaald de leukste madamme en toen ze gecremeerd werd, was het aan mij ("jij bent goed met woorden!") om iets van een afscheidsrede bij elkaar te schrijvelen. Om niet te liegen, maar om toch, in de mate van het mogelijke haar nagedachtenis en de gevoelens van de familie te ontzien.
Veel warme herinneringen waren er niet, maar dat was wèl de vrouw die ons op de wereld gezet heeft en ook de afwezigheid van veel positiefs heeft zijn waarde en zijn belang.
Ik heb er iets van gemaakt in de trant van:
"Mama, we waren allen vol goede bedoelingen. Iedereen heeft erg hard zijn best gedaan. Maar om een of andere reden lukte het nooit helemaal.
Je was een goede moeder en je hebt ons veel bijgebracht. Eigenlijk veel meer dan je wellicht zelf gedacht hebt. Je was in sommige dingen niet zo goed, dat is nu eenmaal zo en dat wisten wij ook wel. Maar we zijn alle drie goed terecht gekomen mama, en dat is ook jouw verdienste. ...".
Hoe noemen ze dat? "The art of euphemism"?

tsjor
Geen woord gelogen

Maar geen woord gelogen, toch? In het dorp overleed de huisarts. Zo'n ouderwetse huisarts, die 24 uur per dag, 7 dagen in de week klaarstond voor de patiënten, die iedereen in het dorp kende, van jongs af aan. Bij zijn uitvaart spraken de kinderen en benoemden dat hij er nooit was voor hen. Dat was ook zo. Maar er was ook een kerk vol patiënten, voor wie hij heel veel betekend had. Het dorp vond het lastig, zo'n in memoriam, hoewel ze er ook alle begrip voor hadden.
Het blijft lastig. Je wil iemand recht doen, maar vanuit welk perspectief, welke ervaring, welke visie?

Tsjor

Monique
Triva

Nou, dan moesten we wel eerst een tekst schrijven en daar was/is niemand goed in. Zomaar in babbelen wel, maar niet in echte mooie teksten. Vandaar dat we het niet gedaan hebben. We hebben er trouwens ook niet lang over getwijfeld hoor, we vonden het prima zoals we het deden.

tsjor
Alles is prima

Natuurlijk, als je het met elkaar daarover eens bent, prima.
Bij de begrafenis (geen crematie) van mijn moeder spraken juist heel veel mensen.

Ik heb zelf het welkomstwoord gedaan.
De jongste kleindochter een gedicht over het licht, bij het aansteken van de kaarsen.
Mijn zus een in memoriam
De oudste kleinzoon een gebed om vergeving (eigen woorden)
Een schoonzoon de eerste lezing (prediker, alles heeft zijn tijd, dezelfde lezing als bij de huwelijksviering van mijn ouders)
De voorganger het evangelie (wij zijn het zout der aarde) en de preek (nee, dat kon ik echt niet zelf).
Twee kleinkinderen de voorbeden (eigen woorden)
Een zus en kleinzoon hebben het kruisje opgehangen in de kerk
En ik heb het slotwoord gedaan.
Wij, de kinderen, hebben de witte kist naar binnen gedragen, met daarop het bloemstuk van de kleinkinderen. De kleinkinderen achter ons droegen voor ieder van ons (de kinderen) een bloemstuk. Zij hebben dat aan ons gegeven en wij hebben het toen op de kist gelegd. Onder het lied Going home, gezongen door Sissel op muziek van Dvorak. Ik vind het ook een prachtig nummer om laatste te doen.
Er zijn nog veel meer liederen gezongen en gedraaid, kerkmuziek en popmuziek.
Niet iedereen wilde wat zeggen, ook goed. Niet alle teksten zijn zelfgemaakt, ook goed. Zelf teksten maken is ook niet gemakkelijk. Maar alles was zo betekenisvol, dat ik denk dat iedereen die erbij was wel iets ervan heeft kunnen meenemen als herinnering, of als troost, of gedeeld verdriet, of als blijk van waardering voor een lang leven.
en een bijzondere vrouw. Dat hoop ik althans.

Tsjor

Jippox
tsjor

vind je dit nu echt een gepaste reactie? Fijn hoor, dat jullie het allemaal zo hebben gedaan, maar wat moet Ramrod hier in vredesnaam mee? Het lijkt haast wel een soort van trap na dit. Heel erg niet passend bij jou :-(

tsjor
Nee, niet voor Ramrod

Maar als reactie op Monique. Tsjor

Monique
poe Tsjor

Hmm ja inderdaad voelde jouw reactie ook bij mij wel heel erg als 'kijk eens: zo mooi hebben wij het gedaan en jullie niet' alsof we steken hebben laten vallen en de mogelijkheden niet goed hebben benut.
Nogmaals voor ons voelde de uitvaart goed, je zou er bijna aan gaan twijfelen, achteraf.

tsjor
Het was ook prachtig

Ik wilde vooral even een tegengeluid laten horen en laten zien dat woorden ook heel mooi kunnen zijn. Ook woorden die je zelf niet hebt geschreven. Ook een stramien dat je niet zelf hebt bedacht, maar waarin rituelen en wijsheden van een lange geschiedenis liggen opgeslagen.
Ik moest denken aan de Afghaanse vrouw die me vroeg mee te gaan naar de crematie van haar taalcoach. Ze was er helemaal klaar voor: in zwart gekleed, zwarte sluier om haar hoofd, zakdoek in de aanslag. De crematie was, wat wij noemen, mooi: kist met bloemen, vakantiefoto's op de achtergrond, muziek en een spreker die zijn persoonlijke herinnering deelde met ons. Handje geven aan het einde en dat was het. En we vertellen elkaar dat het mooi was. De vrouw stond naderhand helemaal ontdaan mij aan te kijken: was dit het nou? Ik heb haar wel uitgelegd, dat Nederlanders proberen om niet te huilen bij een uitvaart, verdriet is privé, dat doe je niet publiekelijk. Maar dat was natuurlijk niet haar enige verwarring. Ik had haar meer moeten uitleggen, maar ik wist op dat moment niet wat, omdat ik eigenlijk alleen de grote culturele kloof zag: hoe leg ik dat uit?
Ik denk dat ik nu zou uitleggen, dat een crematie of uitvaart voor ons niet meer de overgang is van leven naar dood, dood is niets, daar hebben we geen beeld meer bij, dat is niets. Wat we aan het einde nog willen doen is het leven van iemand vieren: de mooie foto's, de gezellige herinneringen, de vakanties. En als dat een moeizaam leven is geweest? Ja soms krijg je ook dat te horen. En soms is er stilte.

Stilte kan prachtig zijn, heel mooi, als het betekenisvol is. Als er een uiting van respect of verdriet aan vooraf gegaan is. Vanavond 2 minuten stilte, waarin veel meer klinkt dan ooit in woorden gezegd kan worden. Prachtig. Maar stilte omdat niemand iets weet te zeggen komt op mij ongemakkelijk over.

Tsjor

Yvan
En dan is er altijd die prangende vraag...

Hoe is het dan uiteindelijk gegaan?

Wilgenkatje
Dat vroeg ik me ook af

TS, hoe is het nu ?

Moemie
Lilian

Wat mooi, zo mooi dat ik moet huilen.
Ik ga het gebruiken, hopelijk duurt het nog even.
Maar het is voor iemand die het verdient, waar ik van houd, geen familie van ben maar zelf geen familie meer heeft.
Voor haar vind ik het echt toepasselijk.
Dank je wel

Lilian1
Moemie,mooi he.

Ik hoop dat t nog héél lang duurt voor je het gaat gebruiken.
Maak mooie herinneringen samen.

Kaori
Moemie

Paul de Leeuw heeft dit ook gezongen en dat is een prachtig nummer.

Caesar
Steen

Maar het is origineel van Bram Vermeulen:

https://nl.wikipedia.org/wiki/De_steen_(Bram_Vermeulen)

Moemie
Wat lief

Dat jullie allemaal even de moeite nemen om te reageren. Ik hoop ook dat het nog even duurt voordat ik het moet gebruiken maar ga dat dan zeker doen. Wat is het leven toch raar, degene waarvoor ik het voor ga lezen is niet mijn moeder maar zo voelt het soms wel. TS had ik dit gevoel ook gegund. Sorry voor het off topic gaan in dit draadje en nogmaals dank. TS sterkte!

Yvan
Ramrod

has left the building ;-)

Yvan
Even een tweede nickje

omdat een "dank u" er niet af kan, of omdat even een onwelgevallige mening moet verkondigd worden, die niet helemaal past bij het profiel van de gewone nick.
Ik walg ervan.

Lilian1
Yvan, ik denk maar zo

Moemie is in ieder geval blij met dit draadje dus het heeft een goede wending gehad.

Moemie
Dat klopt Yvan

Ik ben blij met dit draadje ondanks dat Ramrod niets meer van zich laat horen. Het zij zo......

Mijntje
geen verplichting

Dat is toch geen verplichting om te reageren of te bedanken? Niet iedereen heeft dezelfde etiquette en niet iedereen is zo ool verslaafd. Misschien weet diegene dit draadje niet meer te vinden.

Yvan
"Misschien weet diegene dit draadje niet meer te vinden."

Of ze is de gelegenheidsnick vergeten. Alles kan..;-). En natuurlijk is niemand verplicht tot wat dan ook, afgezien van wettelijke verplichtingen.
Maar aan wie een vraag stelt en vervolgens vergeet waar nu ook alweer het antwoord te lezen viel, wil ik niet al teveel tijd en energie verspillen.

tsjor
Of

Antwoorden wel gelezen, een in memoriam gemaakt, misschien wel nog een gedicht toegevoegd. Of antwoorden wel gelezen, in familie besproken en om persoonlijke redenen, die niet bestemd zijn voor een groter publiek toch besloten niets te zeggen.
De periode rond een afscheid is vaak al hektisch en emotioneel genoeg. Dan is zo'n forum wel het minst relevante.

Tsjor

Yvan
Dat

is natuurlijk ook waar.

Pagina's