Alleenstaande ouder met moeilijke puberzoon 16
Hallo allemaal,
Ik ben moeder van twee zoons en zit momenteel behoorlijk vast met mijn oudste zoon van 16 jaar. Ik ben vooral op zoek naar ouders die iets soortgelijks hebben meegemaakt en die niet alleen met adviezen komen, maar ook begrip, herkenning en steun kunnen bieden.
Mijn zoon heeft na een heel moeilijke periode uiteindelijk zijn diploma gehaald. School heeft hem enorm zwaar belast. Er zijn tijdens zijn examens zelfs speciale aanpassingen voor hem geregeld, zoals een apart lokaal en een aparte ingang, omdat het contact met andere leerlingen voor hem te belastend was. Uiteindelijk heeft hij zijn diploma gehaald, waar ik ontzettend trots op ben.
Na zijn diploma wil hij absoluut niet naar een mbo-opleiding. Hij zegt dat hij nooit meer naar school gaat en ook niet wil werken. Hij heeft het regelmatig over het feit dat hij deze maatschappij haat, dat hij er niet in past en dat werken voor hem voelt als het verspillen van zijn leven. Hij heeft sterke ideeën over verplichtingen, werken en hoe de maatschappij in elkaar zit.
Hij weigert vrijwel iedere vorm van hulp. Hij wil niet naar een psycholoog, wijkteam, hulpverlener of andere instantie en wil eigenlijk met niemand praten die volgens hem "hulp" komt bieden. Alleen al het idee van therapie of instanties roept veel weerstand op.
Tegelijkertijd is hij niet voortdurend ongelukkig of volledig geïsoleerd. Hij kan genieten van voetbal, vrienden, een film, sporten met zijn vader, gamen en soms samen koken. Hij kan heel normaal en vrolijk zijn en vervolgens ineens omslaan of zich terugtrekken. Hij heeft een kleine groep mensen die hij goed verdraagt en sociale verplichtingen zoals feestjes en familiegelegenheden kunnen hem erg zwaar vallen.
Een paar weken geleden heeft hij mij 's nachts zeer zorgwekkende berichten gestuurd. Hij zei onder andere dat hij liever dood wilde, dat hij het leven niet leuk vond en dat hij liever dood zou gaan dan later een leven te hebben dat hij niet aankan. Hij zei dat hij al ongeveer twee jaar zo met zichzelf worstelt. De volgende dag kon hij echter weer heel normaal doen, contact zoeken en leuke dingen ondernemen. Juist dat wisselende gedrag maakt mij ontzettend onzeker. Ik ben voortdurend bang dat ik hem een keer niet serieus genoeg neem en dat het dan echt misgaat.
Ook dagelijkse dingen kunnen ingewikkeld worden. Hij trekt zich veel terug op zijn kamer, heeft weinig structuur en eet soms nauwelijks omdat hij erg kieskeurig is en het eten dat er thuis is niet goed genoeg vindt. Daardoor kan hij later hongerig, uitgeput en prikkelbaar worden. Ik merk dat ik dan automatisch weer probeer het voor hem op te lossen en mij schuldig voel als het niet goed gaat.
De leerplichtambtenaar heeft inmiddels contact met mij opgenomen omdat hij niet staat ingeschreven voor een vervolgopleiding. Ik heb de situatie volledig uitgelegd. De leerplichtambtenaar gaf aan dat er verschillende mogelijkheden zijn, maar dat mijn zoon wel enigszins moet meewerken. Hij kan bijvoorbeeld op afspraak komen of de leerplichtambtenaar kan bij ons thuis komen. Hij maakte duidelijk dat er uiteindelijk ook wettelijke stappen kunnen volgen als hij iedere vorm van medewerking weigert, waaronder een proces-verbaal en mogelijk jeugdreclassering. Dat maakt mij erg nerveus, omdat ik bang ben dat dwang de situatie juist verder laat escaleren en dat mijn zoon mij daardoor gaat zien als degene die dit allemaal veroorzaakt.
Zijn vader en ik hebben gezamenlijk gezag. Vader weet van de situatie, maar zegt vooral dat hij ook niet weet wat hij met hem aan moet. Daardoor voelt het voor mij alsof vrijwel alle verantwoordelijkheid bij mij terechtkomt.
Ik ben zelf inmiddels ontzettend uitgeput. Ik ben voortdurend alert op mijn zoon, slaap slecht als ik bang ben dat het niet goed met hem gaat en voel mij vaak schuldig wanneer ik iets voor mezelf doe. Ik ben bang dat ik verkeerde keuzes maak en mijn kind kwijtraak. Tegelijkertijd weet ik rationeel dat ik dit niet allemaal voor hem kan oplossen en dat ik ook grenzen moet leren stellen.
Ik wil vooral graag ervaringen horen van andere ouders die een vergelijkbare puber hebben gehad: een jongere die school/opleiding weigert, hulp afwijst, niet wil werken, zich terugtrekt en waarbij uiteindelijk leerplicht of andere instanties betrokken raken. Ik wil graag weten hoe andere ouders hiermee zijn omgegaan, hoe ze het gesprek met hun kind hebben gevoerd, wat uiteindelijk hielp en vooral ook of het later weer beter is geworden.
Ik zoek niet alleen naar oplossingen of instanties. Ik heb vooral behoefte aan mensen die zeggen: "Ik herken dit", "wij hebben dit ook meegemaakt", "je bent niet de enige" en die hun eigen ervaringen willen delen. Ik kan op dit moment vooral wat begrip, steun, troost en hoop gebruiken.
Alvast bedankt
Poezie schreef op 09-08-2026 om 10:15:
[..]
Een kind met autisme en/of adhd kun je ook leren hoe om te gaan met lastige situaties. Het enkel afschermen daarvan maakt alleen maar dat het geen succesverhalen kan beleven en nog verder terugtrekt in zijn onzekere schulp.
Klopt, maar dan kan het nog zijn dat er flinke aanpassingen gedaan moeten worden om te kunnen functioneren.
Bij mijn op mijn werk zijn aanpassingen gedaan voor mij, toch spendeer ik veel van mijn weekenden in afzondering in mijn slaapkamer om de prikkels van de week te verwerken.
Je moet verdraaid goed kijken waar je kunt duwen en wanneer, en wanneer niet. De stapjes zijn kleiner en anders dan bij neurotypicals en soms komen ze nooit.
Maar het is speculeren want TO heeft de vraag niet beantwoord.
Soccer man: de tijden veranderen; tegenwoordig heb je overal een diploma voor nodig….
Belangrijk is om aan je zoon te laten zien dat er keuzes zijn en dat bepaalde keuzes gevolgen hebben. Leerplicht is er nou eenmaal dus zal hij de keuze moeten maken: wel een MBO opleiding (bbl misschien) en geen gedoe met de leerplichtambtenaar of niet naar school gaan en wel gedoe met de leerplichtambtenaar. Zijn leven, zijn keuze. Echter, hij loopt vast in het maken van die keuze. Dat is lastig. Ik herken het bij mijn jongste. Hij haat school en heeft het heel moeilijk gehad. Toch heeft hij op de basisschool al hulp gehad en dat heeft hem heel goed gedaan. Hij weet ook dat het ook niet perfect hoeft en dat hij zelf zijn opleiding mag kiezen. Motivatie is wel een belangrijke motor. Begin met een goed gesprek met je zoon en vraag hoe hij zijn toekomst voor zich ziet. Tegen welke muren hij denkt aan te lopen en hoe hij die muren denkt af te brokkelen.
Ted68 schreef op 09-08-2026 om 10:31:
Soccer man: de tijden veranderen; tegenwoordig heb je overal een diploma voor nodig….
En dat heeft hij, een middelbare schooldiploma. Buiten dat, je kan ergens als tiener aan het werk en al werkend leren. Ik vindt jouw inzicht veel te negatief.
Ysenda schreef op 09-08-2026 om 10:24:
[..]
Klopt, maar dan kan het nog zijn dat er flinke aanpassingen gedaan moeten worden om te kunnen functioneren.
Bij mijn op mijn werk zijn aanpassingen gedaan voor mij, toch spendeer ik veel van mijn weekenden in afzondering in mijn slaapkamer om de prikkels van de week te verwerken.
Je moet verdraaid goed kijken waar je kunt duwen en wanneer, en wanneer niet. De stapjes zijn kleiner en anders dan bij neurotypicals en soms komen ze nooit.
Maar het is speculeren want TO heeft de vraag niet beantwoord.
Ik herken mijzelf heel erg in de zoon van TO en jou. Ook ik heb het nodig om in afzondering bij te kunnen tanken. Als kind zijnde kreeg ik gewoon een schop onder mijn hol en werd ik voor dom uitgemaakt. Uiteindelijk heeft me dat wel geleerd om moeilijke momenten aan te durven gaan, want " ik was toch dom, en erger kon het niet worden". Als volwassene heeft die durf en de daardoor beleefde succesverhalen mij op mijn 57e naar een hbo functie gebracht. Nog steeds heb ik weekenden waarin ik weinig tot niets kan doen maar ik ben wel mega trots op mijzelf.
Ik ben hierin nooit serieus genomen, en nog steeds niet. Toen ik ooit in het werkerger topic aangaf moeite te hebben met werken en de kantooromgeving werd ik uitgemaakt voor een "zeur".
Soccer-Mom schreef op 09-08-2026 om 10:39:
[..]
En dat heeft hij, een middelbare schooldiploma. Buiten dat, je kan ergens als tiener aan het werk en al werkend leren. Ik vindt jouw inzicht veel te negatief.
Werkend leren is altijd zwaarder dan voltijd leren. Die leerbedrijven zijn geen "pussies" en zijn vaak heel streng.
linn19 schreef op 09-08-2026 om 09:58:
[..]
Op een wonder hopen is nogal je hoofd in het zand steken.
Wat voor uitkomst verwacht je als leerplicht beter naar jou zoon zou kijken? Waar moeten ze naar kijken? Hier op het forum is het ook nogal vaag waarom jouw zoon zo doet en ik vraag me ook af in hoeverre jouw opvoeding hierin een rol speelt.
Laat jij hem ermee wegkomen als hij met hoofdpijn misselijkheid of wat dan ook onder de afspraak met vader uit wil komen?
We hebben in Nl gewoon leerplicht. Jij hebt je zoon toch ook al die jaren naar school gestuurd? Of heb jij hem vaker thuisgehouden van school in eerdere jaren? Hoe komt het dat jij nu niet tegen hem zegt. " prima als jij op jouw manier jouw weg in dit leven wil gaan maar tot 18 ga jij net als alle anderen gewoon naar school, en als de leerplicht jou oproept omdat je niet gaat ga je zelf met hun praten.
Jij maakt van de leerplicht iets negatiefs maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Je bent ook bang dat jou zoon jou de schuld gaat geven over die leerplicht. Dat komt op mij over als dat jouw zoon jouw mentaal de baas is. Zou het kunnen dat hij een loopje met jou neemt?
Ik vraag me ook af wat hij op het internet doet? Heeft hij daar contacten ( via gamen misschien?) die zijn houding mede kunnen verklaren?
Nou mijn hoofd in het zand steken is alles behalve wat ik doe! Ik ben 24/7 bezig met hem. Al dan niet in mn hoofd of echt letterlijk bezig met hem.
Ik had leerplicht dus gesproken, maar had aan de telefoon al niet helemaal het gevoel dat ze echt luisterden naar mijn verhaal over hem. Hij leek erg gefixeerd op het "maar er zijn regels en wetten!" En ja dan kan allemaal best zo zijn, maar hij is leerplichtig tot zn 18e en hij moet dit en hij moet dat.
Een kind dat meerdere keren heeft gedreigd het leven zo niet meer te zien zitten ga je naar mijn inziens niet echt op deze manier bereiken. Ik vond het een nogal kort door de bocht gesprek. Dit is t en dit verwachten we. En anders wordt t niet. Klaar! Ik zal dinsdag gebeld worden en dan wil hij graag weten of mijn zoon het gesprek op welke manier dan ook wil aangaan.
Ik geef zeer zeker toe dat ik erg gevoelig ben betreft hoe deze situatie nu gaat met mijn zoon. En dat er ook zeker wel hulp nodig daarvoor is om hier beter mee om te gaan. Ik draag veel angst om hem kwijt te raken op welke manier dan ook. Maar ik denk ook persoonlijk dat het lastig is om te begrijpen als je hier zelf niet in zit. En tuurlijk heb ik hem altijd naar school gestuurd, tot dat hij rond eind 2e, begin derde van het voortgezet mentale problemen kreeg.. en hij dus steeds vaker thuis kwam te zitten. Ziek, misselijk en buikpijn. Veel hoofdpijn. En zelf echt weigerde nog te gaan, veel op spijbelen stond hierdoor omdat ik in het begin weigerde hier elke keer mee in te gaan. Maar het werd alleen maar erger en ik besefte me dat hij wel echt wel eens tegen bepaalde dingen kon aanlopen.
Zoals ik aangaf wil hij absoluut geen hulp van wie dan ook, Daarin loop ik dus nu vast want moet ik hem bij zn haren pakken en meeslepen in de auto en dwingen om met iemand te praten? Ik zie niet voor me hoe ik dat voor elkaar moet krijgen. En hulpinstanties heb ik natuurlijk zelf gebeld en die zeggen ook, ja maar als hij niet wil dan kunnen we ook niks betekenen. het is ontzettend moeilijk om dit alleen te moeten dragen. En daarvoor ga ik natuurlijk wel hulp vragen, wat al eerder had moet gebeuren. Maar ook ik draag angsten en onzekerheden. Elke keer hopende dat het wel zou overwaaien.. dat dit een fase is.
Ja hij gamed regelmatig, maar niet zorgelijk veel en lang. Hij praat wel met anderen inderdaad maar zover ik weet bespreekt hij vrijwel alles met mij. Hij geeft aan dat hij met niemand over dit praat behalve ik, want ze zullen hem wel een freak vinden. Er speelt ook veel onzekerheid in hem.
Maargoed alles wat er nu aan zit te komen geeft me echt angst en veel onzekerheid.
Daarom had ik gezegd, Ik hoop op een wonder.
Ysenda schreef op 09-08-2026 om 10:24:
[..]
Klopt, maar dan kan het nog zijn dat er flinke aanpassingen gedaan moeten worden om te kunnen functioneren.
Bij mijn op mijn werk zijn aanpassingen gedaan voor mij, toch spendeer ik veel van mijn weekenden in afzondering in mijn slaapkamer om de prikkels van de week te verwerken.
Je moet verdraaid goed kijken waar je kunt duwen en wanneer, en wanneer niet. De stapjes zijn kleiner en anders dan bij neurotypicals en soms komen ze nooit.
Maar het is speculeren want TO heeft de vraag niet beantwoord.
Klopt, excuses..
de antwoorden van jullie gaan zo hard dat ik het allemaal niet meer zo snel kan volgen.
Maar een vermoeden.. Misschien neurodivergent. Denk eigenlijk geen adhd of autisme, misschien hoogsensitief.
Het is zo ontzettend lastig als hij nergens voor openstaat. En zijn eigen manier van denken heeft over vrijwel alles!
Het liefst pak ik m uit frustratie bij kop en kont, smijt ik m in de auto en zet m af bij een hulpinstantie of instelling en ze zoeken t maar uit met m. Tuurlijk weet ik dat het niet zo werkt. Maar de frustratie
Het is zo moeilijk..
Ik vind het ook wel als neurodivergentie/ASS klinken (herken verl van mijn zoon met ASS en ADHD). Heb je hem al eens gevraagd of hij zelf denkt dat hij neurodivergent is? De meeste neurodivergente mensen weten zelf best wel dat ze "anders" zijn. Een diagnose kan handvatten geven om ermee om te gasn, zowel voor de persoon zelf als voor de omgeving.
Renmuis schreef op 08-08-2026 om 22:33:
Ik herken het van mezelf, en van oude vrienden (veelal ook met diagnose). En om eerlijk te zijn: het is nooit helemaal voorbij gegaan. Vooral dit voel ik bij vlagen nog steeds:
"Hij heeft het regelmatig over het feit dat hij deze maatschappij haat, dat hij er niet in past en dat werken voor hem voelt als het verspillen van zijn leven"
Ik heb autisme. Dat betekent eigenlijk dat ik elke dag dat ik normaal moet meedraaien op mijn tenen loop. Het feit dat ik moet werken en daar geen keus in heb, betekent dat ik bijna geen energie over heb voor de mensen die mij het liefste zijn, de dingen die ik het liefste doe, en dat ik eigenlijk constant overprikkeld ben. Daar kan ik soms heel boos en verdrietig om zijn. Haat is een sterk woord - maar met puberhormonen erbij kom je daar makkelijk.
Ik raad je aan om compassie en geduld te tonen. Ik denk dat de frustratie en depressie bij je zoon voortkomt uit het feit dat hij waarschijnlijk heel goed beseft dat hij wel iets moet. Daar hoef je dus niet op te hameren. Tegelijk is hij ook nog heel jong en heeft hij nog weinig van de wereld gezien, en gaat het ook niet beter worden als hij niets gaat opbouwen, want hij blijft de dwang van de buitenwereld toch wel voelen. Ga samen onderzoeken op welke manieren je allemaal je leven kunt leiden. Dat hoeft dus echt niet opleiding-stages-vast-contract-hypotheek te zijn. Het mag ook nog best een paar keer een verkeerde keuze zijn. Zet alle opties op een rijtje, en laat hem kiezen wat nu haalbaar lijkt (en de goedkeuring van de leerplichtambtenaar heeft).
Dat wat jij zegt merk ik inderdaad heel erg, Hij weet dat hij moet. Hij weet dat er wat van hem "verwacht" wordt. En geeft ook aan ik haat dat gevoel! Verwacht gewoon niks van mij. Ik stel toch iedereen teleur..
Nu het einde van de vakantie er aan zit te komen merk ik ook weer wat meer onrust bij hem. Ik heb m voor kort geleden nog wel gewaarschuwd en uitgelegd op een rustige en luchtige manier.
Dat het eraan zit te komen dat leerplicht me zou bellen met de vraag waarom hij nog niet aangemeld is op een vervolgopleiding.
Daar wordt hij gelijk al gefrustreerd van en wil het er niet over hebben. Hij blokkeert gelijk. Ik praat ontzettend veel met hem maar zodra het over werk en of toekomst en of opleidingen gaat. Wil hij absoluut niet verder in het gesprek..
Sjuul36 schreef op 09-08-2026 om 11:10:
[..]
Dat wat jij zegt merk ik inderdaad heel erg, Hij weet dat hij moet. Hij weet dat er wat van hem "verwacht" wordt. En geeft ook aan ik haat dat gevoel! Verwacht gewoon niks van mij. Ik stel toch iedereen teleur..
Nu het einde van de vakantie er aan zit te komen merk ik ook weer wat meer onrust bij hem. Ik heb m voor kort geleden nog wel gewaarschuwd en uitgelegd op een rustige en luchtige manier.
Dat het eraan zit te komen dat leerplicht me zou bellen met de vraag waarom hij nog niet aangemeld is op een vervolgopleiding.
Daar wordt hij gelijk al gefrustreerd van en wil het er niet over hebben. Hij blokkeert gelijk. Ik praat ontzettend veel met hem maar zodra het over werk en of toekomst en of opleidingen gaat. Wil hij absoluut niet verder in het gesprek..
Dit bedoel ik dus.
Poezie schreef op 09-08-2026 om 10:40:
[..]
Ik herken mijzelf heel erg in de zoon van TO en jou. Ook ik heb het nodig om in afzondering bij te kunnen tanken. Als kind zijnde kreeg ik gewoon een schop onder mijn hol en werd ik voor dom uitgemaakt. Uiteindelijk heeft me dat wel geleerd om moeilijke momenten aan te durven gaan, want " ik was toch dom, en erger kon het niet worden". Als volwassene heeft die durf en de daardoor beleefde succesverhalen mij op mijn 57e naar een hbo functie gebracht. Nog steeds heb ik weekenden waarin ik weinig tot niets kan doen maar ik ben wel mega trots op mijzelf.
Ik ben hierin nooit serieus genomen, en nog steeds niet. Toen ik ooit in het werkerger topic aangaf moeite te hebben met werken en de kantooromgeving werd ik uitgemaakt voor een "zeur".
Vergelijkbaar verhaal bij mij idd, maar als je dat punt met wat minder schade kan bereiken is wel fijn natuurlijk.
Maar we speculazen want TO heeft hier nog niks over gezegd.
Sjuul36 schreef op 09-08-2026 om 11:10:
[..]
Dat wat jij zegt merk ik inderdaad heel erg, Hij weet dat hij moet. Hij weet dat er wat van hem "verwacht" wordt. En geeft ook aan ik haat dat gevoel! Verwacht gewoon niks van mij. Ik stel toch iedereen teleur..
Nu het einde van de vakantie er aan zit te komen merk ik ook weer wat meer onrust bij hem. Ik heb m voor kort geleden nog wel gewaarschuwd en uitgelegd op een rustige en luchtige manier.
Dat het eraan zit te komen dat leerplicht me zou bellen met de vraag waarom hij nog niet aangemeld is op een vervolgopleiding.
Daar wordt hij gelijk al gefrustreerd van en wil het er niet over hebben. Hij blokkeert gelijk. Ik praat ontzettend veel met hem maar zodra het over werk en of toekomst en of opleidingen gaat. Wil hij absoluut niet verder in het gesprek..
Had kan natuurlijk gewoon niet op de manier waarop hij het wil. Gewoon niks doen en dan gratis geld krijgen. Ik denk dat ik de gevolgen voor nu even bij hem zou laten. Laat hem zelf het gesprek met de leerplichtambtenaar maar voeren. En hem ervaren dat keuzes consequenties hebben. Sommige mensen leren van dingen ervaren.
Ysenda schreef op 09-08-2026 om 12:26:
[..]
Vergelijkbaar verhaal bij mij idd, maar als je dat punt met wat minder schade kan bereiken is wel fijn natuurlijk.
Maar we speculazen want TO heeft hier nog niks over gezegd.
Mee eens hoor. Wel vind ik dat je verwachtingen moet hebben van een kind, en begeleid het daarin zodat de kans op succes groot is en het zelfvertrouwen kan worden opgebouwd.
Kimdekim schreef op 09-08-2026 om 12:27:
[..]
Had kan natuurlijk gewoon niet op de manier waarop hij het wil. Gewoon niks doen en dan gratis geld krijgen. Ik denk dat ik de gevolgen voor nu even bij hem zou laten. Laat hem zelf het gesprek met de leerplichtambtenaar maar voeren. En hem ervaren dat keuzes consequenties hebben. Sommige mensen leren van dingen ervaren.
Helaas, neurodivergente mensen leren juist niet van ervaringen. Die kruipen alleen maar verder in hun schulp na een negatieve ervaring.
Dat zie je ook al aan zijn eerdere uitspraak "Ik stel toch iedereen teleur". Daarin hoor ik trauma van slechte ervaring op slechte ervaring. Zo triest voor deze jongen...
Hij heeft het nodig dat ienand met verstand van ASS (als dat het is) naast hem gaat staan om samen te kijken: wat nu? Mijn zoon heeft een autismecoach, is dat een idee voor hem?
