Alleenstaande ouder met moeilijke puberzoon 16
Hallo allemaal,
Ik ben moeder van twee zoons en zit momenteel behoorlijk vast met mijn oudste zoon van 16 jaar. Ik ben vooral op zoek naar ouders die iets soortgelijks hebben meegemaakt en die niet alleen met adviezen komen, maar ook begrip, herkenning en steun kunnen bieden.
Mijn zoon heeft na een heel moeilijke periode uiteindelijk zijn diploma gehaald. School heeft hem enorm zwaar belast. Er zijn tijdens zijn examens zelfs speciale aanpassingen voor hem geregeld, zoals een apart lokaal en een aparte ingang, omdat het contact met andere leerlingen voor hem te belastend was. Uiteindelijk heeft hij zijn diploma gehaald, waar ik ontzettend trots op ben.
Na zijn diploma wil hij absoluut niet naar een mbo-opleiding. Hij zegt dat hij nooit meer naar school gaat en ook niet wil werken. Hij heeft het regelmatig over het feit dat hij deze maatschappij haat, dat hij er niet in past en dat werken voor hem voelt als het verspillen van zijn leven. Hij heeft sterke ideeën over verplichtingen, werken en hoe de maatschappij in elkaar zit.
Hij weigert vrijwel iedere vorm van hulp. Hij wil niet naar een psycholoog, wijkteam, hulpverlener of andere instantie en wil eigenlijk met niemand praten die volgens hem "hulp" komt bieden. Alleen al het idee van therapie of instanties roept veel weerstand op.
Tegelijkertijd is hij niet voortdurend ongelukkig of volledig geïsoleerd. Hij kan genieten van voetbal, vrienden, een film, sporten met zijn vader, gamen en soms samen koken. Hij kan heel normaal en vrolijk zijn en vervolgens ineens omslaan of zich terugtrekken. Hij heeft een kleine groep mensen die hij goed verdraagt en sociale verplichtingen zoals feestjes en familiegelegenheden kunnen hem erg zwaar vallen.
Een paar weken geleden heeft hij mij 's nachts zeer zorgwekkende berichten gestuurd. Hij zei onder andere dat hij liever dood wilde, dat hij het leven niet leuk vond en dat hij liever dood zou gaan dan later een leven te hebben dat hij niet aankan. Hij zei dat hij al ongeveer twee jaar zo met zichzelf worstelt. De volgende dag kon hij echter weer heel normaal doen, contact zoeken en leuke dingen ondernemen. Juist dat wisselende gedrag maakt mij ontzettend onzeker. Ik ben voortdurend bang dat ik hem een keer niet serieus genoeg neem en dat het dan echt misgaat.
Ook dagelijkse dingen kunnen ingewikkeld worden. Hij trekt zich veel terug op zijn kamer, heeft weinig structuur en eet soms nauwelijks omdat hij erg kieskeurig is en het eten dat er thuis is niet goed genoeg vindt. Daardoor kan hij later hongerig, uitgeput en prikkelbaar worden. Ik merk dat ik dan automatisch weer probeer het voor hem op te lossen en mij schuldig voel als het niet goed gaat.
De leerplichtambtenaar heeft inmiddels contact met mij opgenomen omdat hij niet staat ingeschreven voor een vervolgopleiding. Ik heb de situatie volledig uitgelegd. De leerplichtambtenaar gaf aan dat er verschillende mogelijkheden zijn, maar dat mijn zoon wel enigszins moet meewerken. Hij kan bijvoorbeeld op afspraak komen of de leerplichtambtenaar kan bij ons thuis komen. Hij maakte duidelijk dat er uiteindelijk ook wettelijke stappen kunnen volgen als hij iedere vorm van medewerking weigert, waaronder een proces-verbaal en mogelijk jeugdreclassering. Dat maakt mij erg nerveus, omdat ik bang ben dat dwang de situatie juist verder laat escaleren en dat mijn zoon mij daardoor gaat zien als degene die dit allemaal veroorzaakt.
Zijn vader en ik hebben gezamenlijk gezag. Vader weet van de situatie, maar zegt vooral dat hij ook niet weet wat hij met hem aan moet. Daardoor voelt het voor mij alsof vrijwel alle verantwoordelijkheid bij mij terechtkomt.
Ik ben zelf inmiddels ontzettend uitgeput. Ik ben voortdurend alert op mijn zoon, slaap slecht als ik bang ben dat het niet goed met hem gaat en voel mij vaak schuldig wanneer ik iets voor mezelf doe. Ik ben bang dat ik verkeerde keuzes maak en mijn kind kwijtraak. Tegelijkertijd weet ik rationeel dat ik dit niet allemaal voor hem kan oplossen en dat ik ook grenzen moet leren stellen.
Ik wil vooral graag ervaringen horen van andere ouders die een vergelijkbare puber hebben gehad: een jongere die school/opleiding weigert, hulp afwijst, niet wil werken, zich terugtrekt en waarbij uiteindelijk leerplicht of andere instanties betrokken raken. Ik wil graag weten hoe andere ouders hiermee zijn omgegaan, hoe ze het gesprek met hun kind hebben gevoerd, wat uiteindelijk hielp en vooral ook of het later weer beter is geworden.
Ik zoek niet alleen naar oplossingen of instanties. Ik heb vooral behoefte aan mensen die zeggen: "Ik herken dit", "wij hebben dit ook meegemaakt", "je bent niet de enige" en die hun eigen ervaringen willen delen. Ik kan op dit moment vooral wat begrip, steun, troost en hoop gebruiken.
Alvast bedankt
Ik heb het even opgezocht:
De kwalificatieplicht stopt bij 18 jaar, maar de overheid blijft hulp bieden. Doorstroompunt-regio’s begeleiden jongeren actief naar een startkwalificatie.
Jongeren zonder startbewijs krijgen tot hun 23e verjaardag actieve begeleiding vanuit het Doorstroompunt. Vanaf 1 januari 2026 wordt deze definitie van voortijdig schoolverlater zelfs opgerekt tot 27 jaar. Dit betekent langer recht op professionele hulp.
tsjor schreef op 10-08-2026 om 10:18:
Je wilde geen adviezen, alleen maar herkenning en begrip. Maar toch roept je verhaal op om mee te denken.
Zou dat wat zijn: kind gaat bij vader wonen, inschrijven voor BBL in de richting van horeca of facilitair. Vader is nog geen BBL-leerbedrijf, maar wellicht kan hij dat alsnog worden of is het gesprek met de leerplichtambtenaar daarover te voeren. 4 dagen bij vader (werk), 3 dagen bij jou (o.a. 1 dag school, wat wellicht lastig zal worden) en zo de lasten verdelen.
Dat vader geen prater is hoeft niet het grootste probleem te zijn. Ik denk dan altijd aan een strip over vriendschap uit Opzij: twee vrouwen op de bank, naar elkaar toe, praten honderduit. Twee mannen met de rug naar elkaar, vissend. Of de twee vrienden die jarenlang samen getraind hebben voor fietsen, maar eigenlijk geen woord met elkaar gewisseld hebben. Soms zit het meer in het doen dan in het praten.
Mag dat? In het leerbedrijf van je ouders werken? Het lijkt mij best ingewikkeld qua belangenverstrengeling en machtsverhoudingen enzo?
Lees de 3 verhalen van de jongeren maar eens,herken je er iets in van je zoon?
Jongeren_zonder_startkwalificatie def.pdf
Stormie schreef op 10-08-2026 om 17:30:
Misschien heb ik erover heen gelezen maar welk diploma heeft je zoon behaald?
Je schreef dat hij wel de grootste plannen heeft of wil welke zijn dit dan?
Ik ken jongeren die ECHT niet naar school willen veelal met psychische problemen,die gaan (tijdelijk) naar dagbesteding om oa meer zelfvertrouwen te ontwikkelen.
Kijk eens met je zoon naar de diverse dagbestedingen en misschien dat daar iets bijzit wat zijn interesse heeft en waar hij zich verder ontwikkelen kan.
Dagbestedingen - Dagbesteding-Nederland.nl
En dan vooral deze
Psychische aandoening | Dagbesteding-Nederland.nl
Voor die dagbesteding heb je een indicatie nodig, en om een indicatie te krijgen heb je een diagnose nodig van voldoende zwaarte.
Ysenda schreef op 10-08-2026 om 18:09:
[..]
Voor die dagbesteding heb je een indicatie nodig, en om een indicatie te krijgen heb je een diagnose nodig van voldoende zwaarte.
Psychische aandoening,stemmingswisselingen en depressie. De ene keer vrolijk en dan weer down met suicidale stemmingen,school en leerlingen haten en ook wel weer voetbal,gaming,met vrienden. Hij heeft up's en down's,goede en slechte dagen. Bespreek het met de huisarts.
Tot 18 jaar kan dagbesteding worden aangevraagd via de jeugdwet.Dagbesteding is een vorm jeugdhulp die jongeren structuur, sociale vaardigheden en een zinvolle invulling van hun dag biedt. Het is bedoeld voor jeugdigen die problemen hebben op het gebied van ontwikkeling, gedrag of psychiatrische problematiek en kan tijdelijk worden ingezet wanneer school of regulier onderwijs niet haalbaar is
Het gaat om activiteiten zoals sport, creatieve workshops, sociale vaardigheidstrainingen, arbeidsmatige activiteiten of maatschappelijke participatie
Stormie schreef op 10-08-2026 om 18:23:
[..]
Het leest alsof deze jongen daar past maar nogmaals je kunt je alleen aanmelden met een officiële indicatie en om die te krijgen is er een diagnose nodig en zal er ook eerst standaard begeleiding moeten zijn die niet aanslaat. En dan kan de zorgverlening de aanmelding mogelijkheid in het zorgoverleg op tafel leggen.
Als ik het goed begrijp, wil deze jongen vooral ook niet praten over eventuele problemen. Dan schiet het met het verkrijgen van een indicatie ook niet op. Hij zal wel mee moeten werken voordat er iets geïndiceerd kan worden
Stormie: als je quote kun je dan echt onder de quote schrijven? (links van de quote staat een doorgetrokken verticale streep, jouw tekst moet daar dus onder pas beginnen. Nu is het lastig om jouw eigen tekst te onderscheiden van de quote.
Stormie schreef op 10-08-2026 om 17:30:
Misschien heb ik erover heen gelezen maar welk diploma heeft je zoon behaald?
Je schreef dat hij wel de grootste plannen heeft of wil welke zijn dit dan?
Ik ken jongeren die ECHT niet naar school willen veelal met psychische problemen,die gaan (tijdelijk) naar dagbesteding om oa meer zelfvertrouwen te ontwikkelen.
Kijk eens met je zoon naar de diverse dagbestedingen en misschien dat daar iets bijzit wat zijn interesse heeft en waar hij zich verder ontwikkelen kan.
Dagbestedingen - Dagbesteding-Nederland.nl
En dan vooral deze
Psychische aandoening | Dagbesteding-Nederland.nl
Je kunt niet zelf naar dagbestedingen gaan kijken en er eentje uitkiezen die je leuk vindt. Het is niet zoals inschrijven op een opleiding. Je hebt een indicatie nodig en daarvoor is meer nodig dan de mening van moeder dat hij het moeilijk heeft, maar dat hem verder niks mankeert behalve dat hij gevoelig is. Dan zul je toch hulpverlening moeten accepteren. Waarschijnlijk een diagnostisch traject. Dingen geprobeerd binnen regulier en/of speciaal onderwijs. Enz. Gewoon eentje kiezen omdat je geen zin hebt in school is geen reële optie.
Ik denk dat we terughoudend moeten zijn om deze jongen meteen in het hoekje “psychische problemen” te stoppen. Dat kan en mag alleen een professional vaststellen. Ik zag op een van de vorige pagina’s ook al iemand heel stellig zeggen dat ze denkt dat “momenteel geen enkele mbo opleiding geschikt is voor de zoon van TO”. Dat kan niemand van ons vaststellen op basis van een zevental berichten van TO.
Daarnaast zit er nog een heel scala aan alternatieven tussen een regulier mbo traject en vrijstelling en dus helemaal geen onderwijs. En zo denkt de leerplichtambtenaar er ook over. Het percentage jongeren met absoluut verzuim is hoger dan ooit, dus de leerplichtambtenaren zitten er bovenop.
Even ter illustratie, rond 2017-2018-2019 waren er rond de 4500 leerplichtigen die aan het begin van het schooljaar geregistreerd stonden onder absoluut verzuim. Dat aantal verdubbelde al in 2021/2022. Schooljaar 2024-2025 waren het er meer dan 16.000 (!!).
De cijfers van het afgelopen schooljaar zijn nog niet bekend, maar de kans bestaat dat het alleen maar verder is gestegen. Het is echt een zorgwekkend probleem in onderwijsland.
MamaE schreef op 10-08-2026 om 13:27:
Ook als kinderen een diagnose hebben, zullen ze uiteindelijk naar school moeten of gaan werken. Het is niet realistisch om op je 16e te besluiten dat je hele dagen op je kamer voor je uit gaat zitten vegeteren en dat andere mensen je moeten onderhouden en dan ook nog luxe eisen kan stellen aan het leven.
Het kan best zijn dat het leven te zwaar en ingewikkeld is waardoor school en/of werk momenteel niet (volledig) haalbaar is. Daar kan begrip voor zijn, maar dan moet je wel meewerken aan behandeling en hulpverlening. Je kunt op je werk ook niet ziek blijven en elke afspraak met de bedrijfsarts weigeren. Zo werken die dingen niet in het leven.
Vroeger was de leerplicht maar tot 16 en waren er genoeg jongeren die klaar waren met school en gingen werken. Op zich is BBL wel een optie, maar dan moet je wel ingeschreven staan bij een opleiding, een leerbedrijf zoeken en daar ook daadwerkelijk heengaan. Je krijgt er immers ook salaris voor. Ik weet niet of dat nog haalbaar is voor de start van het schooljaar.
Verder is de post van dweedledee heel waardevol. Wetten en regels zijn er niet voor niks. Er zijn een heleboel mogelijkheden, maar enige medewerking is daarvoor wel vereist.
Ik vind ook dat zijn middelbare school al heel veel heeft gefaciliteerd met een apart lokaal en aparte ingang. Dat is echt niet standaard voor kinderen met een diagnose hoor. Dan heb je zo een halve vleugel aan lokalen en net zo veel surveillanten nodig. Dat vraagt veel van een school.
Ik denk dat het probleem nu vooral zit in het niet ingeschreven staan bij welke opleiding dan ook. Dat heet absoluut verzuim en betekent ook dat hij niet zomaar kan besluiten toch naar school te willen. Als je staat ingeschreven bij een school, dan heb je de mogelijkheid erheen te gaan, je bent in beeld, er is hulp mogelijk. Als je niet ingeschreven staat, heb je dat allemaal niet.
Dit is heel gebruikelijk hoor voor leerlingen met een diagnose. Ik ken geen school die dat niet biedt bij toetsen/examens.
Gingergirl schreef op 10-08-2026 om 21:19:
[..]
Dit is heel gebruikelijk hoor voor leerlingen met een diagnose. Ik ken geen school die dat niet biedt bij toetsen/examens.
Ik denk dat MamaE “zonder” bedoelde in plaats van “met”.
Stop met zomaar een label op zo'n jongen plakken. Niet ieder kind met problemen heeft een stoornis. En al zal hij dat hebben dan is dat geen excuus om maar niets meer te hoeven doen met je leven. To laat het hier echt afweten. Kind wil niets, doet niets en to hoopt op een wonder.
Dweedledee schreef op 10-08-2026 om 21:36:
[..]
Ik denk dat MamaE “zonder” bedoelde in plaats van “met”.
Dat denk ik ook. Zonder diagnose zal dit haast niet gedaan worden. Of school moet een 'vermoeden' hebben wat er speelt en wil de leerling helpen. Mijn dochter heeft pas sinds kort haar autisme diagnose, maar wij als ouders en leraren op school (ze zit op een kleine school waar veel verstand is van adhd/autisme/et.) dachten al langer dat ze dit zou kunnen hebben. Daarom kreeg ze al hulp met bv. een time-out kaart. Nu met de officiële diagnose kunnen we komend schooljaar hopelijk meer regelen.
