Tiener op z’n kamer

ik denk ook dat ze het zo goed doet omdat ze de ruimte krijgt om te schakelen. De druk is er dan niet en dan kan het wel snel. En fijn dat er een plekje was.

Ysenda schreef op 16-07-2026 om 18:15:

ik denk ook dat ze het zo goed doet omdat ze de ruimte krijgt om te schakelen. De druk is er dan niet en dan kan het wel snel. En fijn dat er een plekje was.

Dit maakt denk ik inderdaad een groot verschil. De boodschap kan even landen en hoewel het dan nog steeds allemaal niet fijn is, is ze slim genoeg om dat zelf ook wel in te zien. 

Dochter vond het zeker wel spannend gisteren. Ze was de hele dag al gespannen, maar met afleiding en ruimte daarvoor bieden, zijn we de dag wel doorgekomen. Vooraf ook al paracetamol gegeven. Maar toch, het blijft gewoon ruk allemaal, ook al heeft iedereen heel veel geduld met en begrip voor dochter. 
De prikken gingen goed, maar de tandarts heeft behoorlijk moeten wrikken om de kiezen eruit te krijgen. Ze braken ook af (zo zwak waren ze dus), waardoor er ook nog is gesneden en gehecht. Voor dochter voelde het eng en ze heeft de hele behandeling gehuild, maar ze bleef wel liggen. Na afloop heb ik haar even op schoot genomen en druk gegeven. Dikke tranen, boos op alles en zó veel verdriet.
Ik had echt met haar te doen, arm meisje. Moest mijn eigen tranen ook wegslikken.
Thuis wilde ze bij me liggen en was ze vooral erg moe. Toen de verdoving uitwerkte in de avond kreeg ze wel meer last, ondanks nogmaals paracetamol en ibuprofen. Koelen vond ze wel fijn, tandenpoetsen was drama. En ze wilde bij ons slapen. 

Vandaag ging het eigenlijk verrassend goed. Ze krijgt nog pijnstilling en eten gaat nog wat moeizaam, maar ze is rustig en zoekt verbinding. Ze heeft vanmiddag wat geknutseld voor de verjaardag van nichtje en voor de trouwdag van mijn ouders. 
Ik was werken, man was thuis. Ik had hem wel op het hart gedrukt om dochter gewoon even te laten, ook als ze even boos is en niks te zeggen over het wel of niet dragen van de buitenboordbeugel, elastiekjes of haar bril. Geef haar maar even de ruimte. Gelukkig is het allemaal goed gegaan. In de middag heeft ze uit zichzelf toch de buitenboordbeugel gedragen. Elastiekjes heeft ze ook geprobeerd, maar vond ze nog te pijnlijk aan haar kaak. Eten uit de blender en daarna wilde ze met mij een stukje wandelen, zonder te praten. Uiteindelijk zei ze 'ik vind het heel fijn dat ik nu even de ruimte krijg om zelf te kijken wat kan en wat ik fijn vind en dat ik even niks moet'. Toen hebben we nog even geknuffeld en kwam er bij ons allebei emotie los. Maar het was wel een fijn moment van verbinding.

Morgen gaan we even naar de winkel, want ik vind dat ze wel een cadeautje verdiend heeft. Voor wat ze heeft doorstaan én voor haar mooie rapport.

MamaE schreef op 16-07-2026 om 19:37:

[..]

Dit maakt denk ik inderdaad een groot verschil. De boodschap kan even landen en hoewel het dan nog steeds allemaal niet fijn is, is ze slim genoeg om dat zelf ook wel in te zien.

Dochter vond het zeker wel spannend gisteren. Ze was de hele dag al gespannen, maar met afleiding en ruimte daarvoor bieden, zijn we de dag wel doorgekomen. Vooraf ook al paracetamol gegeven. Maar toch, het blijft gewoon ruk allemaal, ook al heeft iedereen heel veel geduld met en begrip voor dochter.
De prikken gingen goed, maar de tandarts heeft behoorlijk moeten wrikken om de kiezen eruit te krijgen. Ze braken ook af (zo zwak waren ze dus), waardoor er ook nog is gesneden en gehecht. Voor dochter voelde het eng en ze heeft de hele behandeling gehuild, maar ze bleef wel liggen. Na afloop heb ik haar even op schoot genomen en druk gegeven. Dikke tranen, boos op alles en zó veel verdriet.
Ik had echt met haar te doen, arm meisje. Moest mijn eigen tranen ook wegslikken.
Thuis wilde ze bij me liggen en was ze vooral erg moe. Toen de verdoving uitwerkte in de avond kreeg ze wel meer last, ondanks nogmaals paracetamol en ibuprofen. Koelen vond ze wel fijn, tandenpoetsen was drama. En ze wilde bij ons slapen.

Vandaag ging het eigenlijk verrassend goed. Ze krijgt nog pijnstilling en eten gaat nog wat moeizaam, maar ze is rustig en zoekt verbinding. Ze heeft vanmiddag wat geknutseld voor de verjaardag van nichtje en voor de trouwdag van mijn ouders.
Ik was werken, man was thuis. Ik had hem wel op het hart gedrukt om dochter gewoon even te laten, ook als ze even boos is en niks te zeggen over het wel of niet dragen van de buitenboordbeugel, elastiekjes of haar bril. Geef haar maar even de ruimte. Gelukkig is het allemaal goed gegaan. In de middag heeft ze uit zichzelf toch de buitenboordbeugel gedragen. Elastiekjes heeft ze ook geprobeerd, maar vond ze nog te pijnlijk aan haar kaak. Eten uit de blender en daarna wilde ze met mij een stukje wandelen, zonder te praten. Uiteindelijk zei ze 'ik vind het heel fijn dat ik nu even de ruimte krijg om zelf te kijken wat kan en wat ik fijn vind en dat ik even niks moet'. Toen hebben we nog even geknuffeld en kwam er bij ons allebei emotie los. Maar het was wel een fijn moment van verbinding.

Morgen gaan we even naar de winkel, want ik vind dat ze wel een cadeautje verdiend heeft. Voor wat ze heeft doorstaan én voor haar mooie rapport.

En, heeft ze wat moois uitgezocht? Heeft ze absoluut verdiend.

Ja, het was zeker even heftig bij de tandarts, maar ze heeft het goed gedaan en ondanks alle boosheid en tranen bleef ze wel in verbinding, deed zichzelf geen pijn en werd ook redelijk snel weer rustig. Dat is heel fijn, voor ons én voor haar. Want als zo'n behandeling dagenlang je hele gezinsleven beheerst, wordt het nog veel groter dan het al is en gaat het ook ten koste van andere dingen.

Vanmiddag zijn we lekker naar de stad geweest. Dochter heeft een mooie nieuwe bikini en slippers uitgezocht en een kleine squishy knuffel en nog wat haarspulletjes. Daarna stelde ze zelf voor om in de stad uit eten te gaan, dus daar lekker op het terras gegeten. Dat ging verrassend goed zonder ook maar één onvertogen woord. En ze heeft zelfs weer elastiekjes gedragen vandaag. 

Heel vaak als we na een medische afspraak of nare behandeling voorstelden om bijvoorbeeld een ijsje te gaan eten of even de stad in te gaan, dan wilde ze dat niet.
Omdat ze dan nog hoog in haar emotie zat en vond dat ze dat niet verdiend had. Dat we dat nu een paar dagen later hebben gedaan, als ze weer rustig is, minder pijn heeft en de emotie wat gezakt is, helpt wel. Dan heeft ze er wel ruimte voor en kan ze er ook van genieten. Dat is voor ons ook goed om te weten. Dat dat ook hoort bij schakeltijd.

Wat hebben jullie het echt onwijs goed aangepakt! 

Ik kan me nog zo herinneren dat mijn verstandskiezen in het ziekenhuis getrokken moesten worden. Ik vond het zó doodeng en ik ervaarde geen controle over de situatie. Ik ben daarna 5 jaar niet naar de tandarts geweest.

Ik heb een super toffe reis met jongste zoon gehad. Mooi afgestemd op onze mogelijkheden. Ik vond het stoer hoe zoon rustig bleef op de drukke straten en in de propvolle metro.

Ja, ik ben stiekem ook best wel trots op ons allemaal. Vooral op dochter en hoe ontzettend dapper ze toch elke keer weer alles doorstaat. Maar ook op hoe wij de rust hebben bewaard en dochter ruimte en tijd hebben gegeven. En dan kunnen we het blijkbaar wel. En tegelijkertijd merk ik in zulke situaties wel dat ze emotioneel echt nog jong is en duidelijk autisme heeft. Maar ook dat ik dat niet meer zo erg vind, dat het er mag zijn. 

Nu is dochter lekker op kamp met jong nederland. Ze had er heel veel zin in.
Man is een paar dagen met vrienden mountainbiken dus ik heb lekker even het rijk alleen hier thuis.

En Mvtj, wat fijn dat je samen met je jongste zoon een tripje hebt gemaakt en dat jullie er samen zo van hebben genoten en het hebben vormgegeven binnen jullie beider grenzen en mogelijkheden. Is jullie ontzettend gegund. 
Ik merk zelf dat ik die één op één momentjes met dochter heel fijn vindt. En dan niet de puur functionele dingen als haar naar sport, artsen en therapeuten brengen. Natuurlijk moeten die dingen ook gebeuren en zijn dat juist ook momenten dat je als ouder waarde kan toevoegen door er gewoon te zijn. Maar samen iets leuks doen en daar met elkaar van genieten, vind ik een van de mooiste dingen die er zijn.

Meestal lees ik alleen mee. Maar ik erger me op het moment behoorlijk aan mijn tiener op haar kamer. 
Ze is begonnen met medicatie, een verademing voor ons. Alles ging zoveel makkelijker. Helaas vond ze het niet fijn voelen en is ze weer gestopt. Alles komt nu dubbel hard terug. Overal commentaar op, alles is moeilijk, wil niet beneden zitten, wil niet eten, wil niet afwassen, niks...
Morgen weer een telefonische afspraak met de psychiater voor een vervolg. Dochter vindt het maar onzin, ik vind het absoluut noodzakelijk. Zeker gezien haar schoolcarrière die als dit jaar niet lukt afgelopen is. 
Ben meestal heel geduldig, maar nu lukt het me maar slecht

Evaluna schreef op 21-07-2026 om 13:14:

Meestal lees ik alleen mee. Maar ik erger me op het moment behoorlijk aan mijn tiener op haar kamer.
Ze is begonnen met medicatie, een verademing voor ons. Alles ging zoveel makkelijker. Helaas vond ze het niet fijn voelen en is ze weer gestopt. Alles komt nu dubbel hard terug. Overal commentaar op, alles is moeilijk, wil niet beneden zitten, wil niet eten, wil niet afwassen, niks...
Morgen weer een telefonische afspraak met de psychiater voor een vervolg. Dochter vindt het maar onzin, ik vind het absoluut noodzakelijk. Zeker gezien haar schoolcarrière die als dit jaar niet lukt afgelopen is.
Ben meestal heel geduldig, maar nu lukt het me maar slecht

Heel begrijpelijk. Sommige dingen zijn nu eenmaal geen keuze. Maar ja, die van jou is 14, de mijne was 10 toen we begonnen met medicatie. Ze vond het toen ook heel moeilijk. Wilde het niet, wilde gewoon normaal zijn, voelde zich niet goed genoeg. De eerste dag dat ze dat pilletje moest nemen duurde het drie kwartier met heel veel boosheid, weerstand en tranen. De dagen daarna nog wel een 'ik wil niet' of 'ik vind het stom'. Daarna hoorde het er gewoon bij. Ze vond het zelf ook heel fijn dat ze niet meer zo vaak boos werd. En dat ze zichzelf geen pijn meer deed. Dat ze zoveel makkelijker door het leven fietste en over dingen heen stapte. Onlangs ophoging gehad. Weer even weerstand, maar nu is het oké. 

Ze mag het best stom vinden, maar soms moeten stomme dingen toch. Bij dochter helpt het vaak wel als we dingen niet zien als een keuze. En het belang van iets is ook niet strikt persoonlijk. 

Ook voor haar school...heel verdrietig dat het allemaal zo moeizaam gaat. Maar een schakelvoorziening is om te reïntegreren op school. Geen plek waar je tot in lengte van jaren kan blijven. Net als dat je op je werk ook niet oneindig ziek kan blijven en als reïntegratie niet lukt er een einde komt aan je arbeidsovereenkomst. En bij reïntegreren wordt wel medewerking verwacht. Als medicatie daarbij helpt, is het geen keuze om dat wel of niet te gebruiken. Omdat de gevolgen bij niet gebruiken vele malen groter kunnen zijn dan 'voelt niet fijn'. En daarbij is er een wenperiode. Dochter was de eerste weken in de avond erg moe terwijl ze normaal een avondmens is. En ze was wat emotioneler, maar dan niet met boze buien. Dat is ook weer voorbij gegaan.

En af en toe je geduld verliezen is heel normaal hoor. Hoe veel je ook van je kind houdt met alle moeilijkheden die erbij horen, soms denk ik ook wel eens 'zoek het even uit met jezelf'.

Evaluna schreef op 21-07-2026 om 13:14:

Meestal lees ik alleen mee. Maar ik erger me op het moment behoorlijk aan mijn tiener op haar kamer.
Ze is begonnen met medicatie, een verademing voor ons. Alles ging zoveel makkelijker. Helaas vond ze het niet fijn voelen en is ze weer gestopt. Alles komt nu dubbel hard terug. Overal commentaar op, alles is moeilijk, wil niet beneden zitten, wil niet eten, wil niet afwassen, niks...
Morgen weer een telefonische afspraak met de psychiater voor een vervolg. Dochter vindt het maar onzin, ik vind het absoluut noodzakelijk. Zeker gezien haar schoolcarrière die als dit jaar niet lukt afgelopen is.
Ben meestal heel geduldig, maar nu lukt het me maar slecht

Lijkt me pittig zo, wat jammer dat ze wilde stoppen terwijl het voor de communicatie en omgang zo prettig uitwerkte. Het is nu ook vakantie, jullie zijn beide vast ook moe en dat helpt ook niet mee. Hopelijk kan de psych wat betekenen hierin. Sterkte!

MamaE schreef op 21-07-2026 om 14:38:

[..]

Heel begrijpelijk. Sommige dingen zijn nu eenmaal geen keuze. Maar ja, die van jou is 14, de mijne was 10 toen we begonnen met medicatie. Ze vond het toen ook heel moeilijk. Wilde het niet, wilde gewoon normaal zijn, voelde zich niet goed genoeg. De eerste dag dat ze dat pilletje moest nemen duurde het drie kwartier met heel veel boosheid, weerstand en tranen. De dagen daarna nog wel een 'ik wil niet' of 'ik vind het stom'. Daarna hoorde het er gewoon bij. Ze vond het zelf ook heel fijn dat ze niet meer zo vaak boos werd. En dat ze zichzelf geen pijn meer deed. Dat ze zoveel makkelijker door het leven fietste en over dingen heen stapte. Onlangs ophoging gehad. Weer even weerstand, maar nu is het oké.

Ze mag het best stom vinden, maar soms moeten stomme dingen toch. Bij dochter helpt het vaak wel als we dingen niet zien als een keuze. En het belang van iets is ook niet strikt persoonlijk.

Ook voor haar school...heel verdrietig dat het allemaal zo moeizaam gaat. Maar een schakelvoorziening is om te reïntegreren op school. Geen plek waar je tot in lengte van jaren kan blijven. Net als dat je op je werk ook niet oneindig ziek kan blijven en als reïntegratie niet lukt er een einde komt aan je arbeidsovereenkomst. En bij reïntegreren wordt wel medewerking verwacht. Als medicatie daarbij helpt, is het geen keuze om dat wel of niet te gebruiken. Omdat de gevolgen bij niet gebruiken vele malen groter kunnen zijn dan 'voelt niet fijn'. En daarbij is er een wenperiode. Dochter was de eerste weken in de avond erg moe terwijl ze normaal een avondmens is. En ze was wat emotioneler, maar dan niet met boze buien. Dat is ook weer voorbij gegaan.

En af en toe je geduld verliezen is heel normaal hoor. Hoe veel je ook van je kind houdt met alle moeilijkheden die erbij horen, soms denk ik ook wel eens 'zoek het even uit met jezelf'.

Dankjewel voor je uitgebreide antwoord. Met 10 jaar kan je de keus maken voor je kind. Emotioneel zit dochter denk ik ook ergens rond de 10, maar ze is ook 14 en dat maakt het zo lastig. Ik merk dat ik zoekende ben in hoeverre ik het haar ga verplichten. Het beste kan ze zelf het idee hebben dat het nodig is, maar dat kwartje valt niet.

@kaassoufle, we zijn inderdaad ook moe. Vanmiddag heb ik het maar gelaten (wat me vanmorgen niet zo lukte) en we hebben gelukkig nog een gezellige middag en avond gehad.

Evaluna schreef op 21-07-2026 om 23:23:

[..]

Dankjewel voor je uitgebreide antwoord. Met 10 jaar kan je de keus maken voor je kind. Emotioneel zit dochter denk ik ook ergens rond de 10, maar ze is ook 14 en dat maakt het zo lastig. Ik merk dat ik zoekende ben in hoeverre ik het haar ga verplichten. Het beste kan ze zelf het idee hebben dat het nodig is, maar dat kwartje valt niet.

@kaassoufle, we zijn inderdaad ook moe. Vanmiddag heb ik het maar gelaten (wat me vanmorgen niet zo lukte) en we hebben gelukkig nog een gezellige middag en avond gehad.

Dat vind ik ook lastig aan de 'regenboog aan leeftijden' die bij autisme komt kijken.
Kalenderleeftijd zegt daarin niet altijd alles. Jouw dochter mag op basis van haar kalenderleeftijd keuzes maken die niet passen bij haar emotionele ontwikkelingsniveau. Ze overziet waarschijnlijk de gevolgen van haar keuzes/weigering niet maar moet vervolgens wel dealen met de gevolgen ervan. Voelt voor mij ergens toch ook niet helemaal eerlijk naar deze jongeren toe. Ik bedoel, je school niet af kunnen maken omdat je geen medicatie wilde waardoor je constant spanning en paniek hebt en het daardoor niet lukt om te gaan vind ik wel een hele hoge prijs en ook niet opwegen tegen 'medicatie voelt niet zo fijn' na drie dagen. 

Onder een weigering zit bij autisme heel vaak iets anders; spanning, angst, onduidelijkheid, verwachtingen, niet anders willen zijn. Dat is heel begrijpelijk en ook legitiem. Maar lang niet altijd een reden om iets niet te doen. 
Soms doe je iets ook voor een ander; omdat het leven voor anderen makkelijker wordt als jij iets wel doet. En daarnaast moet je iets ook wel eerst echt een eerlijke kans geven als je ergens van wil zeggen dat het niet bevalt. 

Ik vind 12 eigenlijk heel jong om medisch gezien medeverantwoordelijk te zijn voor keuzes omtrent gezondheid. Dat je op die leeftijd in principe alles kan veto'en en een arts niks doet zo lang je zelf geen toestemming geeft. 

Enerzijds heeft onze dochter heel veel autonomie nodig en dwingt ze dat ook af, als het moet op een hele nare manier. We laten haar nu al meepraten en nemen haar mee in mogelijkheden en overwegingen. Maar soms moeten dingen, tegen haar zin in, toch.
Het werkt dan het beste om ruimte te geven voor alle boosheid, verdriet, weerstand en emoties die erbij komen kijken, maar het vooral geen keuze te laten zijn. Als je die ruimte wel geeft of het er enigszins op laat lijken, dan kom je in een eindeloze discussie vol verwijten. Vaak helpt het wel heel goed om dus geen keuze te geven, maar wel schakeltijd. Dan heeft ze tijd om iets te laten landen en te schakelen van 'ik wil niet' naar 'als het dan toch moet, dan wil ik wel graag x of y of op deze manier'.
En ze heeft ook wel eens toegegeven dat ze het ook wel fijn vond dat wij en/of artsen iets besloten omdat ze het zelf te moeilijk vond om ervoor te kiezen. Maar als ze gaat puberen kan ze er ook voor kiezen om haar kont tegen de krib te gooien en nergens meer aan mee te werken. Dat vind ik ergens toch ook wel spannend.

En soms is dingen 'even laten' ook beter dan per se de confrontatie aan willen gaan als de spanning en irritatie al is opgelopen. Vredesonderhandelingen voer je niet aan het front.

Herkenbaar wat je schrijft. Keuzes maken die ze zelf niet overziet. Juist haar autisme zit haar dan in de weg en iets doen omdat een ander er blij van wordt heeft ze nog niet geleerd. Tenminste, in kleine dingen wel, maar medicatie is daar echt te groot voor. 
Ik heb het inderdaad maar even gelaten en we zijn inmiddels geweest, de psychiater had wel door hoe het zat. Ze krijgt druppels anti depressiva. Te starten met een hele lage dosering en dan langzaam opbouwen. Ze gaf niet volmondig akkoord maar wilde het wel proberen.
Een mooie uitspraak, vredesonderhandelingen voer je niet aan het front! Ik ga hem onthouden.

Hoe is het met jou mamaE? Je dochter is op kamp toch? Misschien wel stil, maar ook een moment om op te laden.

Hier werkt het ook beter als we bij veranderingen eerst iets aankondigen, dan in laten weken en daarna stap voor stap begeleiden.

Luchtig voorbeeld: de magnetron. Zonen hadden beiden eerst grote weerstand, maar nu merken ze hoe veel fijner het is met warm eten in wisseldiensten door hun werk. (en voor mij ook organisatorisch veel voordelen, dat was de aanleiding) 
Stap voor stap uitleggen wat de voordelen zijn tov de huidige situatie en het apparaat met hen samen ontdekken (welke stand en tijd e.d.) en zelfs de magnetronmaaltijden die ik nu heel af en toe koop om mezelf lucht te geven, vallen in de smaak. 
Het werkt bij mijzelf vaak ook zo met veranderingen. Inmiddels weet ik dat de meeste veranderingen niet voor niets zijn en het meestal tot verbetering leidt. Daarom geef ik mezelf ook tijd om aan het idee te wennen, voordat ik uit eerste reactie gelijk Nee roep met de hakken in het zand.