Eerste hulp bij het kiezen van een opleiding

Voor ouders met kinderen in het examenjaar een flinke to do: hun kind helpen bij het kiezen van een opleiding. Studiekeuzestests, open dagen, gesprekken met de decaan van de middelbare school: waar doe je goed aan? Wat helpt nou echt om de studie te kiezen die bij je kind past? Wij verzamelden samen met de opleidingsadviseurs van Hogeschool Tio tips en tricks.

Studiekeuze en hulp bij het zoeken van een opleiding

Weet je nog? Dat je kind brandweerman wilde worden? Of juf? Dolfijnentrainer of profvoetballer? Je knippert met je ogen en ineens doen ze eindexamen. Daarna begint hun vervolgopleiding. Niet alleen het aantal studies wat je kunt kiezen is enorm. Als je eenmaal een studiekeuze hebt gemaakt, kan je ook nog kiezen bij welke school, instelling of universiteit je die vervolgopleiding gaat volgen.

Het kiezen van een studie zien veel jongeren als iets wat ze echt zelf moeten en willen doen. Maar ze betrekken hun ouders hier wel bij. Dus je mag aan de bak. Hoe kun jij je kind helpen met het vinden van een opleiding die echt bij hem of haar past?

Studiekeuze maken: 5 tips voor ouders

  • Start op tijd. Het spreekwoord ‘haastige spoed is zelden goed’ gaat niet alleen op voor de ochtendspits thuis, maar ook voor studiekeuzes. Voorkom studiekeuzestress en begin op tijd. Voor pubers voelt 3 maanden van tevoren als op tijd, maar 2 jaar voor je eindexamen vast beginnen met nadenken over een vervolgopleiding is relaxter en helemaal niet zo gek. Je hebt daardoor echt de ruimte en tijd om te ontdekken of deze opleiding aansluit bij de wensen en behoeftes. Je mag groeien in deze keuze en het is eenmaal nodig om hier een flink aantal nachten over te slapen.
  • Begin bij je kind. Waar krijgt je kind energie van? Wat gaat hem/haar moeiteloos af? Welke talenten wil hij/zij verder ontwikkelen en ontdekken? Welke richting wekt zijn of haar nieuwsgierigheid? Maak bijvoorbeeld gebruik van een (gratis) Studiekeuzetest (hbo en mbo4) en sta met elkaar stil bij wat jouw kind echt gelukkig maakt.
  • Creëer overzicht. Het aanbod aan opleidingen is enorm. Daar gaan onze hersenen niet goed op. Als we geen overzicht hebben, blokkeren we en stellen we uit. Terwijl het maken van een studiekeuze hartstikke interessant en ook een leuk proces mag zijn: je kind mag eindelijk iets kiezen wat hij/zij WEL leuk vindt. Dus jouw taak als ouder: creëer overzicht. Streep ook af wat je kind absoluut niet wil. Begin bij de studierichting en ontdek vanuit daar welke school het beste bij jouw kind past. Hoe meer je streept, hoe meer overzicht en hoe makkelijker kiezen.
  • Open dagen: sfeer proeven. Hebben jullie eenmaal een studie op het oog, dan kun je open dagen bezoeken. Je kunt dan sfeer proeven, een rondleiding door de school doen, docenten spreken en een praatje maken met studenten.
  • Generale repetitie: proefstuderen. Veel scholen bieden een proefdag aan: kijk op de website naar proefstuderen of meeloopdagen, zoals bij Hogeschool Tio. Je kind kan dan meelopen met een student, echte lessen volgen en kijken hoe het gaat tijdens de opleiding. Het geeft een realistisch beeld en je kind maakt kennis met de stof, maar ook de studenten en studieomgeving. Een leerzame en onvergetelijke proefdag!

Wat moet je als ouders vooral NIET doen?

Je wilt dat je kind een fijne vervolgopleiding kiest, zodat hij het naar zijn zin heeft en zich mag ontwikkelen. Het is een belangrijke opstap naar de carrière die goed voelt en je wil graag dat je kind op de juiste plek terechtkomt. Snappen we. Maar je kind moet deze keuze echt zelf maken. Je mag helpen en begeleiden, dat is de rol die je kleur mag geven. Besef dat jij alleen informatie kunt geven die je zelf hebt. En dat is niet volledig. Laat je kind met andere mensen over het keuzeproces praten, ga mee naar open dagen en stimuleer proefstuderen. Zo krijgt je kind ook informatie van derden en dat geeft een completer beeld.

En allerlei studies aandragen en flyers onder hun neus drukken? Dat helpt vaak niet. Ze willen en moeten deze keuze zelf maken. Help je kind met het proces. Niet met de uitkomst.

Wat als mijn kind de verkeerde studie kiest?

Klaagt je kind over stomme vakken, een saaie docent of is de motivatie ver te zoeken? En ben je daarom aan het kijken hoe je je kind kunt helpen aan een studie die wel past? Bedenk dan dat een studiedip er voor 1 op de 4 studenten bij hoort. Een zwaar blok of een groepsproject wat niet loopt kan de oorzaak zijn.

Loopt jouw kind hier tegenaan? Pak pen en papier en laat hem/haar de volgende vragen beantwoorden:

  • Sinds wanneer ben je niet meer blij met je keuze? Er zijn altijd vakken, docenten en onderdelen van een studie minder of niet leuk. Door te kijken naar het begin van de ontevredenheid krijg je al meer inzicht.
  • Waarom twijfel je? Vind je de studie niet meer leuk? Lijkt het je niet meer leuk om na deze studie aan het werk te gaan in deze richting? Is het de reistijd? De school? Zijn het de mensen waarmee het niet klikt? Waar komt de twijfel vandaan?
  • Wat komt er in je op als je denkt aan de tijd na de studie? Als je je diploma hebt en aan het werk gaat, heb je daar zin in? Kun je niet wachten om eindelijk dingen zelf te mogen doen of krijg je al kippenvel en stress als je eraan denkt?
  • Als je dit project/dit blok voorbij is, wordt het dan weer leuk? Zijn er stages waar je zin in hebt? Kijk je uit naar bepaalde vakken? Welke leuke projecten komen er nog aan?

Met de antwoorden op deze vragen kun je verder kijken. Gesprekken aangaan met mensen van de studie om te kijken of het nog gaat passen of niet. Maar ook vooral voelen en ervaren of deze gekozen richting aansluit bij je wensen en behoeftes. En dan kun je vanaf daar verder: heb je toch de juiste keuze gemaakt of beginnen jullie weer bovenaan dit artikel?

Bij het maken van een studiekeuze komt veel kijken. Laat je er niet door overweldigen, maar ontdek in jullie tempo welke studie het beste kan aansluiten. Je mag je kind bij dit proces ondersteunen en helpen, vanuit de ouderlijke rol versterken. En vergeet de studiekeuzetest niet. Veel succes en plezier tijdens dit proces en maak er een geweldige ontdekkingsreis van!