Home » Opinie » Nationaal media paspoort is kwakzalverij

Nationaal Media Paspoort is kwakzalverij

Door:

Linda Duits

De media trappen opnieuw in de misleiding van de Nationale Academie voor Media & Maatschappij. Linda Duits legt het uit.

Stel je voor dat iemand zegt dat het heel goed is dat er racisme is, omdat mensen zo weerbaar gemaakt kunnen worden tegen racisme. Je zou dan zeggen: kunnen we niet beter racisme uitbannen? Nee, zegt die ander, die toevallig banden heeft met Vlaams Belang, dan missen de mensen een belangrijke kans op educatie!

Deze logica past ‘opvoedcoach’ Liesbeth Hop toe op dikke kinderen. Ze werkt samen met bedrijven als McDonalds, Haribo en Kelloggs. Dat vertelt ze liever niet aan de media. Dan zouden mensen namelijk direct doorzien waarom zij verkondigt dat kidsmarketing niet verboden hoeft te worden. Haar oproep tot het weerbaar maken tegen reclame-invloed is niets meer dan zorgen dat bedrijven aansprakelijkheid kunnen ontwijken.

Weerbaarheidsles van Albert Heijn

Liesbeth Hop beduvelde al eerder het NOS Journaal met een verzonnen aandoening onder kinderen om zo gratis publiciteit te scoren voor de cursussen die ze verkoopt (zie ook: Het NOS Journaal ontdekt een probleem!).

Nu heeft ze iets nieuws bedacht waarmee ze de pers haalt: het Nationaal Media Paspoort (*), een diploma voor mediawijsheid. Dat klinkt heel vertrouwenwekkend, alsof het van de overheid is. Dat is het niet, het is slimme marketing. ‘Nationaal’ is geen beschermd woord, iedereen mag het gebruiken. Het Paspoort is een initiatief van de Nationale Academie voor Media & Maatschappij. Dat klinkt als een overheidsinstituut, maar is het niet.

De Academie is een van de twee stichtingen die Hop samen met compagnon Bamber Delver heeft opgezet. De andere heet Mediarakkers, een 'kenniscentrum'. In de adviesraad van Mediarakkers zitten de grootste kids-marketeers: Albert Heijn, Smiths (van de chips) en speelgoedfabrikant Hasbro. Naast de eerder genoemde beruchte bedrijven als McDonalds wordt de stichting gesteund door Coca-Cola, Unilever en Mars. Het Nationaal Media Paspoort zelf is – zonder schrijntje ironie – een vorm van reclame. Het is namelijk een samenwerking met Ziggo, zo leert het persbericht ons.

Mediadomme journalisten

Uit de berichtgeving van De Telegraaf, RTL Nieuws, Metro en KRO wordt de sponsoring door Ziggo op geen enkele wijze duidelijk. Die journalisten kunnen wel een lesje mediawijsheid gebruiken. Met inzicht in de werking van de media hadden zij kunnen doorzien dat het hier gaat om marketing. Ze hadden kunnen bedenken dat internetaanbieder Ziggo liever geen regelgeving voor internetproviders wil. Ze hadden dan ook kunnen achterhalen dat de Nationale Academie voor Media & Maatschappij al eerder negatief in het nieuws kwam.

Ziggo en de Academie “willen kinderen op een positieve, zelf ontdekkende manier leren om bewust, kritisch en actief om te gaan met media”. Blijkbaar houdt dat niet in dat leerlingen zich moeten verzetten tegen commerciële partijen die op school hun boodschap willen verkondigen. Overigens zijn de stichtingen van Hop en Delver not-for-profit. Ook dat is slimme marketing, want de mensen die voor de stichtingen werken, krijgen wel betaald. Zo biedt de Academie een opleiding tot mediacoach aan. Kosten: 1.695 euro. 'Hoofddocenten' van de opleiding zijn, u raadt het al, Hop en Delver. Zij lieten eerder zien niet vies te zijn van een stukje misleiding en te sjoemelen met de accreditaties van hun opleidingen.

Verspilde miljoenen?

Dinsdagnacht was Liesbeth Hop te gast bij het Radio 1-programma Dit is de nacht. Daarin deed ze haar uitspraken dat kinderen in aanraking moeten komen met reclame om te leren hoe ze zich er tegen kunnen wapenen. Daarmee zegt ze dus eigenlijk dat reclame slecht is – anders zouden kids niet weerbaar gemaakt hoeven te worden. Die inconsistentie wordt verhuld: het bedrijfsleven wil natuurlijk doorgaan met kidsmarketing. De weerbaarheidstrainingen van Hop zijn een veilige maar mooie manier om te doen alsof je heel begaan bent.

Deze bedrijven leggen de verantwoordelijkheid geheel bij ouders. Zij doen immers de boodschappen. Het is bizar dat de industrie dit blijft aandragen en ermee weg komt. Het rijmt niet met hun hoge uitgaven aan kidsmarketing. Als alleen ouders kiezen wat er aangeschaft wordt, is reclame op kinderen immers volkomen overbodig. Als ouders degenen zijn die koekjes kopen, waarom staat Dora dan op de verpakking? Als ouders degenen zijn die hagelslag kopen, waarom heb je dan Piet Piraat Hagel, Mega Mindy Mega hagelmix en K3 Prinsessenhagel? Precies omdat de industrie weet dat ouders betalen, maar kinderen (mee)beslissen. Als bedrijven doen alsof dat niet zo is, verklaren ze eigenlijk dat ze miljoenen verspillen aan hun geavanceerde marketing.

Eigen medicijn

Liesbeth Hop zegt in Dit is de nacht dat kinderen met wetgeving afschermen onhaalbaar is. Gek genoeg is ze het wel eens met het bestaande verbod op reclame gericht op kinderen onder de 7 jaar. Zij zijn volgens haar niet in staat een onderscheid maken tussen reclame en andere informatie. Boven de 7 jaar werkt haar medicijn, zo stelt ze.

"Ik denk dat juist in die leeftijd 7 tot 13 jaar, waarin ze die vaardigheden wel kunnen aanleren, dat we ze in een goede, veilige omgeving juist met reclame in aanraking moeten laten komen zodat ze die vaardigheden ook kunnen ontwikkelen."

Die goede, veilige omgeving is de school – waar ze haar lespakketten Nationaal Media Paspoort wil introduceren – en de bibliotheek – waaraan ze haar dure cursussen mediacoach slijt. Die vaardigheden bestaan, zo verduidelijkt Hop op de radio, uit drie stappen: kinderen moet reclame leren herkennen, ze moeten leren wat een verkoopintentie is en ze moeten zelfcontrole aanleren. “Op welk gevoel probeert reclame een beroep te doen bij jou en hoe kan je je verzetten tegen dat gevoel?”

Geen vaccinatie

Kinderen een beetje blootstellen aan iets zodat ze daarna immuun zijn, werkt bij inenting. Mediawijsheid is echter geen vaccinatie. Weten hoe racisme werkt, doet racisme niet minder hard aankomen. Met een doctoraat in de communicatiewetenschap weet ik heel goed hoe media werken. Maar al mijn mediawijsheid weerhoudt mij niet die nieuwe mascara te kopen die me kolossale wimpers belooft. Met mijn mediawijsheid kan ik wel iets anders: blootleggen wat Liesbeth Hop en Bamber Delver zijn. Gevaarlijke kwakzalvers.

(*) Ik ga er maar vanuit dat de lelijke spatiefout expres is gemaakt en bedoeld is als leermomentje.

Linda Duits

is mediawetenschapper, gespecialiseerd in kinderen, jongeren, seksualiteit en meidencultuur. Voorheen werkzaam aan de UvA maar nu zelfstandig. Zie verder: Lindaduits.nl. Het bovenstaande artikel werd eerder gepubliceerd op The Post Online (op 19 februari 2015).

Naschrift: 

Even voor de duidelijkheid: dat paspoort bestaat nog niet, althans niemand heeft het nog gezien. Het is pas komend schooljaar beschikbaar.

En verder: de publicatie van het bovenstaande artikel valt heel toevallig samen met de nieuwe campagne Stop kindermarketing
van de Alliantie Stop kindermarketing ongezonde voeding. Dat is een samenwerkingsverband van onder andere: de Consumentenbond, Foodwatch, de Hartstichting, de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde en de Universiteit van Maastricht.

De 'Alliantie Stop kindermarketing ongezonde voeding' wil kinderen beschermen tegen marketing van voedingsmiddelen die geen positief effect hebben op de gezondheid. Ieder kind heeft het recht op te groeien in een gezonde omgeving. De alliantie gaat daarom de strijd aan tegen op kinderen gerichte marketing van ongezonde voedingsmiddelen.

Redactie Ouders Online

Reacties

Jammer dat een mooi

Jammer dat een mooi initiatief als deze meteen als 'kwakzalverij' bestempeld wordt, nog voordat de inhoud bekend is.

Wat opvalt aan bovenstaand artikel is dat de artikelen die Linda aanhaalt om de NAMM omlaag te halen door haar zelf geschreven zijn. Het begint te lijken op een persoonlijke vete.

Mediawijsheid is een belangrijk issue en mediaweerbaarheid is daar een zeer belangrijk onderdeel van. De vergelijking met racisme is zeer misplaatst.

Door kinderen al jong om te leren gaan met reclame kunnen ze straks als volwassene eigen keuzes maken in plaats van zich als weerloze schapen te laten beïnvloeden en zich alles te laten aansmeren door commerciële bedrijven.

Een mooi voorbeeld hievan zat in het programma Mindf*ck van BNN. Zie:

http://www.npo.nl/mindf-ck/05-01-2015/AT_2027122

Vanaf 05:50 t/m 11:23

Een website als Oudersonline.nl zou een dergelijk initiatief juist moeten toejuichen in plaats van dergelijke personen een platform te bieden.

Heb alle gerefereerde links

Heb alle gerefereerde links aangeklikt, en zie slechts 1 artikel over NAMM van Linda Duits zelf, 1 van Stefan Keerssemeeckers en 1 van Maarten Keulemans.

Misschien geen kwakzalverij

Misschien geen kwakzalverij maar in ieder geval weerzinwekkende misleiding: Nationale Academie, terwijl ze betaald wordt door de gewetenloze dikmaakindustrie. Ze afficheert zichzelf heel slim met indrukwekkende woorden "hoofddocent" dat doet denken aan UHD, terwijl er geen gewone docenten zijn, ze is waarschijnlijk gewoon zzp-er.
"Hop is één van de oprichters van de Nationale Academie voor Media & Maatschappij, waar zij tevens één van de CRKBO geregistreerde hoofddocenten is."
Jeetje, da's indrukwekkend, de CRKBO!
En waar staat dat voor? Nou, iedereen die ooit een pabo heeft gedaan of in het mbo mag lesgeven, die kan zich daar registreren. Geen enkele andere kwaliteitscontrole. Gebakken lucht.

@Een mediacoach

@Een mediacoach
Nu weet ik toevallig dat het stukje uit Minf*ck dat u aanhaalt volledig doorgestoken kaart is. Maar ook voordat ik iemand sprak die me uitlegde wat er buiten beeld is gebeurd had ik al mijn bedenkingen. Kom op, een sensatie-programma zonder bedoeling om een wetenschappelijk kader te bieden, of wat dan ook. Elke mediacoach zou vanaf les één moeten weten dat dit soort zaken never nooit niet als bewijs van wat dan ook kan dienen. Behalve dan misschien als bewijs dat als je een programma dat Mindf*ck heet gelooft, je inderdaad genaaid bent.

Lees verder